12. Sınıf Kur'an-ı Kerim 7. Hafta: Kur'an'da İnsan ve Toplum: Hz. İsa ve Toplumu

Bu hafta

Kur'an-ı Kerim'de kıssaları anlatılan ulü'l-azm peygamberlerden biri de İsrailoğulları'na gönderilen ve kendisine İncil verilen Hz. İsa'dır (as). Hayatı başta Âl-i İmran, Mâide ve Meryem sureleri olmak üzere Kur'an'da 15 surede ele alınan Hz. İsa; babasız dünyaya gelişi, daha beşikteyken konuşarak annesi Hz. Meryem'in iffetini savunması, Allah'ın izniyle gösterdiği mucizeleri ve kendisinden sonra gelecek son peygamber Hz. Muhammed'i (sav) 'Ahmet' ismiyle müjdelemesiyle tevhid tarihinin en önemli halkalarından birini oluşturur.

Kutlu Anne Hz. Meryem ve Hz. İsa'nın Mucizevi Doğumu

Hz. İsa (as); İsrailoğulları'na gönderilen, kendisine ilahi kitap olarak İncil indirilen, kendisinden sonra Ahmet isminde bir peygamber geleceğini müjdeleyen (Saff, 6) ve sabır-kararlılık sahibi ulü'l-azm peygamberlerden biri olan kutlu elçidir. Onun hayatı ve tevhid mücadelesi Kur'an-ı Kerim'de başta Âl-i İmran, Mâide ve Meryem sureleri olmak üzere toplam 15 surede anlatılır.

İmran Ailesi ve Hz. Meryem'in Yetişmesi: Hz. İsa'nın annesi Hz. Meryem, salih kullardan oluşan İmran ailesine (Âl-i İmran) mensuptur. Hz. Meryem'in annesi Hanne, karnındaki çocuğunu her türlü dünyevi bağdan özgür kılarak Beytülmakdis'e (Mescid-i Aksa'ya) hizmet etmesi için Allah'a adamıştır. Kız çocuğu olarak dünyaya gelen Hz. Meryem'in Beytülmakdis'teki bakımını ve eğitimini, teyzesinin eşi olan Hz. Zekeriyya (as) üstlenmiştir. Hz. Meryem; iffeti, ihlası ve takvasıyla âlemlerdeki kadınlara üstün kılınmıştır (Âl-i İmran, 42).

Mucizevi Doğum ve Beşikte Konuşma: Yüce Allah, Cebrail (as) aracılığıyla Hz. Meryem'e babasız olarak tertemiz bir erkek çocuk (Mesih İsa) bağışlayacağını müjdelemiştir. Hz. Âdem'i (as) anasız ve babasız yaratan Allah (cc), "Ol!" (Kün fe-yekûn) emriyle Hz. İsa'yı da babasız olarak yaratmıştır (Âl-i İmran, 59). Doğumdan sonra kavmi Hz. Meryem'i kınayıp suçlayınca, Hz. Meryem beşikteki bebeği işaret etmiş; Hz. İsa daha beşikteyken mucizevi biçimde konuşarak: "Şüphesiz ben Allah'ın kuluyum. O bana kitap verdi ve beni bir peygamber yaptı" (Meryem, 30) buyurmuş ve hem annesinin iffetini temize çıkarmış hem de kendisinin ilah değil Allah'ın kulu ve elçisi olduğunu ilan etmiştir.

Hz. İsa'nın Peygamberliği, Mucizeleri ve Havariler

Hz. İsa (as) dünyaya geldiği dönemde Filistin toprakları Roma İmparatorluğu hâkimiyeti altındaydı. Bu süreçte İsrailoğulları tevhid inancından ve ahlaki ilkelerden uzaklaşmış; dini şekilciliğe indirgemiş, toplumda faiz, rüşvet, haksızlık ve dünyevileşme yaygınlaşmıştı.

Tevhid Çağrısı ve Havariler: 30 yaşına geldiğinde peygamberlikle görevlendirilen Hz. İsa, kendisinden önceki Tevrat'ı tasdik ederek kavmini yalnızca Allah'a kulluk etmeye (tevhide), samimi dindarlığa ve güzel ahlaka çağırdı. İsrailoğulları'nın inkâr ve düşmanlığı karşısında Hz. İsa'nın "Allah yolunda benim yardımcılarım kimlerdir?" çağrısına "Biz Allah'ın yardımcılarıyız!" diyerek iman eden ve davetine samimiyetle destek veren seçkin dostlarına Havariler adı verilmiştir (Saff, 14).

Hz. İsa'nın Allah'ın İzniyle Gösterdiği Mucizeler: Yüce Allah, Hz. İsa'nın peygamberliğini desteklemek üzere ona açık mucizeler vermiştir (Âl-i İmran, 49; Mâide, 110-115):

1) Daha beşikteyken (bebekken) konuşması,

2) Çamurdan kuş biçiminde bir şey yapıp ona üflediğinde Allah'ın izniyle kuşun canlanması,

3) Doğuştan kör olanları (ekmeh) ve alacalıları / sedef hastalarını (ebras) Allah'ın izniyle iyileştirmesi,

4) Allah'ın izniyle ölüleri diriltmesi,

5) İnsanların evlerinde ne yediklerini ve ne biriktirdiklerini (sakladıklarını) onlara haber vermesi,

6) Havarilerin kalplerinin mutmain olması için yaptıkları talep ve Hz. İsa'nın duasıyla gökten Mâide (sofra) indirilmesi.

Hz. İsa'nın Allah Katına Yükseltilmesi ve Hz. İsa Sonrası Toplum

Hz. İsa'nın (as) tevhid daveti ve ikiyüzlü din anlayışını eleştirmesi, çıkarları zedelenen Yahudi din adamlarını ve ileri gelenlerini rahatsız etti. Onlar Roma yönetimini de kışkırtarak Hz. İsa'yı ortadan kaldırmak için gizli bir tuzak kurdular.

Hz. İsa'nın Korunması ve Allah Katına Yükseltilmesi: Yüce Allah, inkârcıların tuzaklarını boşa çıkarmış ve elçisi Hz. İsa'yı onlardan koruyarak kendi katına yükseltmiştir. Kur'an-ı Kerim bu gerçeği şu sözlerle bildirir: "Ve 'Allah elçisi Meryem oğlu İsa'yı öldürdük' demeleri yüzünden (onları lanetledik). Hâlbuki onu ne öldürdüler ne de astılar (çarmıha gerdiler); fakat (öldürdükleri kişi) onlara öyle (İsa gibi) gösterildi... Bilakis Allah onu (İsa'yı) kendi katına yükseltmiştir." (Nisa, 157-158).

Hz. İsa Sonrası İnançta Meydana Gelen Değişimler: Hz. İsa'nın Allah katına yükseltilmesinden sonra ilk zamanlar tevhid inancı korunmaya çalışılmışsa da zamanla Roma-Helenistik putperest kültürlerin etkisiyle özgün mesajdan uzaklaşılmıştır. Özellikle Pavlus'un öncülüğünde tevhid inancından sapılarak teslis (üçleme: Baba, Oğul, Kutsal Ruh) inancı ve asli günah/kefaret öğretisi ortaya çıkmıştır.

Resmî Din Olması ve Dört İncil: İlk üç asırda baskı gören Hristiyanlık, IV. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun resmî dini hâline gelmiştir. MS 325 yılında toplanan İznik Konsili sürecinde, o dönemde mevcut olan çok sayıdaki farklı İncil nüshaları arasından yalnızca dört tanesi —Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri— kilise tarafından resmen kabul edilmiş, diğerleri yasaklanmıştır.

Örnekler

Örnek 1Hz. Meryem'in ailesi, doğumu ve Beytülmakdis'te yetişme süreci hakkında bilgi veriniz.
Cevabı göster
Hz. Meryem, İmran ailesine (Âl-i İmran) mensuptur. Annesi Hanne, doğacak çocuğunu Beytülmakdis'e hizmet etmeye adamıştır. Dünyaya geldiğinde onun bakımını ve eğitimini teyzesinin eşi olan Hz. Zekeriyya (as) üstlenmiştir. Hz. Meryem iffeti ve takvasıyla âlemlerin kadınlarına üstün kılınmıştır.
Örnek 2Hz. İsa'nın beşikteyken konuşması mucizesinin önemi ve Meryem suresi 30. ayetteki ilk sözleri nedir?
Cevabı göster
Hz. İsa'nın babasız dünyaya gelmesi üzerine kavmi Hz. Meryem'i suçladığında, beşikteki Hz. İsa konuşarak annesinin iffetini temize çıkarmış ve 'Şüphesiz ben Allah'ın kuluyum. O bana kitap verdi ve beni bir peygamber yaptı' (Meryem, 30) diyerek kendisinin ilah değil Allah'ın kulu ve peygamberi olduğunu ilan etmiştir.
Örnek 3Hz. İsa'nın peygamber olarak gönderildiği dönemde İsrailoğulları toplumunun dini ve ahlaki durumu nasıldı?
Cevabı göster
Roma İmparatorluğu hâkimiyetindeki Filistin'de yaşayan İsrailoğulları, tevhid inancının özünden ve ahlaki ilkelerden uzaklaşmış; dini şekilciliğe indirgemiş, toplumda faiz, rüşvet, haksızlık ve dünyevileşme yaygınlaşmıştı.
Örnek 4Hz. İsa'nın (as) Allah'ın izniyle gösterdiği mucizeler nelerdir? Maddeler hâlinde sıralayınız.
Cevabı göster
1) Beşikteyken konuşması, 2) Çamurdan kuş yapıp üfleyince Allah'ın izniyle canlanması, 3) Doğuştan kör olanları (ekmeh) ve alacalıları (ebras) Allah'ın izniyle iyileştirmesi, 4) Allah'ın izniyle ölüleri diriltmesi, 5) İnsanların evlerinde yediklerini ve biriktirdiklerini haber vermesi, 6) Gökten Mâide (sofra) indirilmesi.
Örnek 5Saff suresi 6. ayete göre Hz. İsa'nın kendisinden önceki kitaba ve kendisinden sonraki peygambere dair mesajı nedir?
Cevabı göster
Hz. İsa, İsrailoğulları'na kendisinin Allah'ın elçisi olduğunu, kendisinden önce indirilen Tevrat'ı doğrulayıcı (tasdik edici) ve kendisinden sonra gelecek 'Ahmet' (Hz. Muhammed sav) adında bir peygamberi müjdeleyici olarak gönderildiğini bildirmiştir.
Örnek 6Hz. İsa'nın Allah katına yükseltilmesinden sonra Hristiyanlıkta tevhid inancından nasıl uzaklaşılmıştır?
Cevabı göster
Hz. İsa'dan sonra putperest kültürlerin etkisiyle ve özellikle Pavlus'un öncülüğünde tevhid inancından sapılarak teslis (üçleme) inancı ortaya çıkmıştır. IV. yüzyılda Hristiyanlık Roma İmparatorluğu'nun resmî dini olmuş ve 325 İznik Konsili sürecinde farklı İnciller arasından yalnızca Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri kabul edilmiştir.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1Hz. Meryem'in annesi Hanne tarafından Beytülmakdis'e adanmasının ardından, onun bakımını ve eğitimini üstlenen peygamber aşağıdakilerden hangisidir?
2Aşağıdakilerden hangisi Kur'an-ı Kerim'de Hz. İsa'nın (as) Allah'ın izniyle gösterdiği bildirilen mucizelerden biri değildir?
3Saff suresi 6. ayette Hz. İsa'nın (as), İsrailoğulları'na hitaben kendisinden sonra geleceğini müjdelediği peygamberin ismi nasıl zikredilmektedir?
4Hz. İsa'dan sonra putperest kültürlerin etkisiyle tevhid inancından uzaklaşılarak teslis (üçleme) inancının sistemleşmesinde öncü rol oynayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Hz. İsa (as), sabır ve kararlılık sahibi beş büyük 'ulü'l-azm' peygamberden biridir ve hayatı Kur'an'da 15 surede anlatılır.
- Kur'an-ı Kerim'de Hz. İsa'nın babasız yaratılışı, Hz. Âdem'in anasız ve babasız topraktan yaratılışına benzetilir.
- Hz. İsa peygamberlikle görevlendirildiğinde kendisinden önceki Tevrat'ı tamamen reddetmiş ve yürürlükten kaldırmıştır.
- Nisa suresi 157 ve 158. ayetlere göre inkârcılar Hz. İsa'yı ne öldürmüşler ne de çarmıha germişlerdir; Allah onu kendi katına yükseltmiştir.
- MS 325 İznik Konsili sürecinde Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri resmen kabul edilmiştir.
6Hz. İsa ve toplumu konusuyla ilgili aşağıdaki kavram ve isimleri açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
1. Hz. İsa'nın annesi Hz. Meryem, Kur'an-ı Kerim'de bir sureye de adını veren ailesine mensuptur.
2. Yüce Allah, İsrailoğulları'na gönderdiği Hz. İsa'ya ilahi kitap olarak indirmiştir.
3. Hz. İsa, kendisine yaşında peygamberlik görevi verilince kavmini yalnızca Allah'a kulluk etmeye çağırmıştır.
4. Hz. İsa dünyaya geldiği dönemde Filistin bölgesi İmparatorluğu'nun hâkimiyeti altında bulunuyordu.
5. MS 325 yılında toplanan Konsili sürecinde farklı İnciller arasından dört İncil kabul edilmiştir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Kur'an-ı Kerim'de Hz. İsa'nın (as) doğumundan Allah katına yükseltilmesine kadar geçen süreci üç temel aşamada analiz ediniz.

Kısaca

Hz. İsa (as); İsrailoğulları'na gönderilen, kendisine İncil verilen, kendisinden sonra Ahmet isminde bir peygamber geleceğini müjdeleyen (Saff, 6) ve hayatı Kur'an'da 15 surede anlatılan ulü'l-azm bir peygamberdir.
İmran ailesine mensup olan ve Hz. Zekeriyya'nın himayesinde yetişen Hz. Meryem, Allah'ın kudretiyle Hz. İsa'yı babasız dünyaya getirmiş; Hz. İsa beşikteyken konuşarak Allah'ın kulu ve peygamberi olduğunu ilan etmiştir (Meryem, 30).
30 yaşında peygamber olan Hz. İsa, Roma hâkimiyetindeki İsrailoğulları'nı tevhid ve ahlaka çağırmış; ona iman edip samimiyetle destek veren yardımcılarına 'Havariler' denilmiştir.
Hz. İsa Allah'ın izniyle beşikte konuşma, çamurdan kuşun canlanması, doğuştan körleri (ekmeh) ve alacalıları (ebras) iyileştirme, ölüleri diriltme, evlerde yenilen ve biriktirilenleri haber verme ve gökten Mâide (sofra) indirilmesi mucizelerini göstermiştir.
Allah (cc), Hz. İsa'yı inkârcıların tuzağından koruyarak kendi katına yükseltmiştir (Nisa, 157-158); ancak ondan sonra Pavlus öncülüğünde teslis (üçleme) inancı ortaya çıkmış ve İznik Konsili (325) sürecinde Matta, Markos, Luka ve Yuhanna İncilleri kabul edilmiştir.

Bu dersin öteki kaynakları

12. Sınıf Kur'an-ı Kerim Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
Kur'an-ı Kerim Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
12. Sınıf Kur'an-ı Kerim Günlük Planları (2026-2027) Ders planı