Bu hafta evrendeki düzen örneklerini gözlemleme, soru sorma ve bunları İslam dinindeki Allah inancıyla ilişkilendirme üzerinde duruluyor. Tevhit kavramının anlamını da öğreneceksin.
Gözlem yap ve soru sor
İnsan, duyu organlarıyla çevresini tanır; aklıyla gözlemlerini anlamlandırır. Gece ve gündüzün birbirini izlemesi, mevsimler ve canlıların ihtiyaçları üzerine sorular sorabilir.
Bir gözlem kaydında önce görülen olay anlatılır. Sonra olayın hangi ilişkiyi düşündürdüğü yazılır. “Bir fidan büyürken suya ve ışığa ihtiyaç duyar.” ifadesi bu ilişkilere örnektir.
Varlıklar arasındaki ilişkileri fark et
metinde fidanın toprağa, suya ve Güneş’e ihtiyaç duyması; insan organlarının farklı görevler üstlenmesi düzen örnekleri olarak ele alınır.
Gece ile gündüzün birbirini izlemesi ve mevsimlerle doğada görülen değişimler de bu kapsamda incelenir. Tek bir varlığın yanında, varlıklar arasındaki uyuma dikkat edilir.
Düzeni Allah inancıyla ilişkilendir
İslam inancında evrenin ve bütün varlıkların yaratıcısı Allah’tır. konu anlatımında evrendeki ölçü, denge ve uyum, Allah’ın varlığı ve birliğinin işaretleri olarak açıklanır.
İnsanlar mevcut malzemelerle eşya yapar. İslam inancında yoktan yaratmak Allah’a özgüdür. metindeki eser ve ustası örnekleri, yaratıcı üzerine düşünmeyi destekler.
Tevhit: Allah’ın birliğine inanmak
Tevhit; Allah’ın bir ve tek olduğuna, eşinin, benzerinin ve ortağının bulunmadığına inanmaktır. İbadetin yalnız Allah’a yöneltilmesi de bu inancın parçasıdır.
İslam dininde başka bir varlığı Allah’a denk veya ortak kabul etmek şirk olarak adlandırılır. Tevhit ile şirk aynı anlamda kullanılmaz.
Bilgini kendi cümlelerinle açıkla
Bir açıklama, gözlem ve sonuç arasında bağ kurmalıdır. Örneğin fidanın ihtiyaçları anlatıldıktan sonra bu uyumun İslam inancındaki yaratma anlayışıyla ilişkisi belirtilir.
Kamer suresinin 49. ayeti metinde ölçü ve dengeyle ilişkilendirilir. Enbiya suresinin 22. ayeti ise Allah’ın birliği bağlamında ele alınır. Ayetlerin konuyla ilişkisi açıklanırken anlamı değiştirilmez.
Örnekler
Örnek 1“Her organın bir görevi var.” gözlemi metinde hangi düşünceyle ilişkilendirilir?
Cevabı göster
Organların görevlerini birlikte yerine getirmesi, insanın yaratılışındaki uyum ve düzenle ilişkilendirilir.
Örnek 2Bir fidanın gelişimini anlatırken yalnız “Su var.” demek neden eksiktir?
Cevabı göster
Fidan ile su arasındaki ihtiyaç ilişkisi açıklanmamıştır. “Fidanın gelişmesi su, toprak ve Güneş gibi koşullarla ilişkilidir.” denebilir.
Örnek 3Tevhit kavramını iki cümleyle açıklayınız.
Cevabı göster
İslam inancına göre Allah bir ve tektir; eşi, benzeri ve ortağı yoktur. İbadet yalnız Allah’a yapılır.
Örnek 4Bir marangozun masa yapmasıyla yoktan yaratma arasında nasıl bir ayrım vardır?
Cevabı göster
Marangoz mevcut malzemeleri kullanır. İslam inancında yoktan yaratmak yalnız Allah’a özgüdür.
Örnek 5Gözlem ve çıkarım içeren bir örnek veriniz.
Cevabı göster
Gözlem: Gece ve gündüz birbirini izler. Konuyla ilgili çıkarım: İslam inancında bu düzen, Allah’ın yaratmasındaki uyumun işaretlerinden biri olarak değerlendirilir.
Örnek 6“Tevhit, Allah’a başka bir varlığı ortak kabul etmektir.” tanımını düzeltiniz.
Cevabı göster
Tevhit, Allah’ın birliğine ve ortağı olmadığına inanmaktır. Başka bir varlığı Allah’a ortak kabul etmek şirk olarak adlandırılır.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Fidan, toprak, su ve Güneş birlikte incelendiğinde hangi ilişki üzerinde durulur?
Kitap, canlı ile ihtiyaç duyduğu koşullar arasındaki uyumu örnekler.
2İslam inancında ibadetin yalnız Allah’a yöneltilmesi hangi kavramla ilişkilidir?
Tevhit, Allah’ın birliğine inanmayı ve ibadeti yalnız O’na yapmayı içerir.
3Hangisi doğrudan bir gözlem ifadesidir?
Yaprakların büyümesi gözlenen değişimdir; diğerleri inançla ilgili açıklamalardır.
4‘Düzeni Allah inancıyla ilişkilendir’ kavramı veya konusuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
‘Düzeni Allah inancıyla ilişkilendir’ kapsamında doğru açıklama: Araştırdığın örnekten çıkardığın sonucu konuyla ilişkilendir; yalnız örneği sıralamakla yetinme.
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Tevhit, Allah’ın bir ve tek olduğuna inanmayı içerir.
Birlik inancı tevhit kavramının temelidir.
- İnsanların eşya yapması yoktan yaratmadır.
İnsanlar mevcut malzemeleri kullanır.
- Şirk ve tevhit aynı anlama gelir.
Şirk ortak kabul etmeyi, tevhit birlik inancını belirtir.
- Tevhit, Allah’ın bir ve tek olduğuna inanmayı içerir.
6Aşağıdaki kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- İslam inancına göre bütün varlıkların yaratıcısı .
- Allah’ın birliği inancına denir.
- İnsan, gözlemlerini kullanarak anlamlandırır.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Bir öğrenci defterine “Güneş, toprak, su, fidan” yazdı. Düzeni açıklamak için bu listeye nasıl bir ilişki cümlesi eklemelidir?
1. ipucu: Fidanın ihtiyaçlarını düşün.
2. ipucu: İlişkiyi açıklayan bir cümle kur.
Cevap: Fidanın gelişebilmesi için su, toprak ve Güneş gibi koşullara ihtiyaç duyduğunu belirtmelidir. Ardından bu uyumu İslam’daki yaratma anlayışıyla ilişkilendirebilir.
Kısaca
- Duyu organları gözlemde, akıl anlamlandırmada kullanılır.
- Düzen örnekleri varlıklar arasındaki ilişkilerle açıklanır.
- İslam inancında yaratıcı Allah’tır.
- Tevhit, Allah’ın birliği ve ortağının bulunmaması inancıdır.
Bu dersin öteki kaynakları
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 5.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Günlük Planları (2026-2027) Ders planı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 1. Hafta Çalışma Kâğıdı: Evrendeki Mükemmel Düzen Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 2. Hafta Çalışma Kâğıdı: Gözlemden Düşünceye: Allah’ın Varlığı ve Birliği Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 4. Hafta Çalışma Kâğıdı: Allah’ın Güzel İsimleri Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 3. Hafta Çalışma Kâğıdı: Allah’ın Varlığı ve Birliği Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 7. Hafta Çalışma Kâğıdı: İhlas Suresi’nin Mesajları, Tevhid İlkesi ve 1. Ünite (Allah İnancı) Genel Değerlendirmesi Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 8. Hafta Çalışma Kâğıdı: Allah'ın Huzurunda Olmak: Namaz İbadeti ve Hükmüne Göre Namazlar Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 5. Hafta Çalışma Kâğıdı: Allah’ın Güzel İsimleri: Hâlık, Rezzak, Âlim, Semi, Basir ve Kadir Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 6. Hafta Çalışma Kâğıdı: Bir Sure Öğreniyorum: İhlas Suresi ve Anlamı (Tevhid İnancı) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 9. Hafta Çalışma Kâğıdı: Namazın Kılınışı: Namazın Hazırlık Şartları ve Namazın Rükünleri Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 10. Hafta Çalışma Kâğıdı: Namazın Kılınışı: Beş Vakit Namazın Rekât Sayıları, Tekbir, Kıyam, Kıraat, Rükû, Secde, Oturuş Uygulamaları ve Cemaatle Namaz Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 11. Hafta Çalışma Kâğıdı: Namazı Bozan Durumlar, Sehiv Secdesi, Cemaatle Namaz, Cuma ve Bayram Namazları ile Namazın İnsana Kazandırdıkları Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 12. Hafta Çalışma Kâğıdı: Namazın İnsana Kazandırdıkları (Bireysel ve Toplumsal Faydaları, Zaman Bilinci, Temizlik, Ahlaki Olgunluk) ve Bir Dua Tanıyorum: Tahiyyat Duası ve Anlamı (DKAB.5.2.3 & DKAB.5.2.4) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 13. Hafta Çalışma Kâğıdı: Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. İbrahim (as) (Tevhid Mücadelesi, Hz. İsmail İle Kâbe'nin İnşası ve Dua Örnekleri) ile 2. Ünite Değerlendirmesi (DKAB.5.2.3 & DKAB.5.2.4) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 14. Hafta Çalışma Kâğıdı: Namazın İnsana Kazandırdıkları: Bireysel, Ahlaki ve Toplumsal Boyutlar Çalışma kâğıdı