İçeriğe geç

6. sınıf · Peygamberimizin Hayatı · 2. hafta (21-25 Eylül 2026)

Peygamberimizin Gençlik Yıllarında Vefası, Aile Hayatı ve Adil Tutumu

Gençlik Yıllarında Peygamberimiz teması · Konu özeti

Etkinlikler
Bu hafta

1. haftada Hz. Muhammed’in Emin sıfatını, Hilfülfudul’a katılmasını ve Kâbe Hakemliği’ni incelediniz. Bu hafta verdiği söze bağlılığını, Hz. Hatice ile kurduğu aileyi, çocuklarına gösterdiği sevgi ve adaleti ele alacak; bu tutumların bugün bir grupta yaşanan soruna nasıl yol gösterdiğini tartışacaksınız.

Üç gün bekleyen genç: söze bağlılık

Ders kitabı, Abdullah bin Ebu Hamsa’nın anlattığı bir olaya yer verir: Hz. Muhammed henüz peygamber olmadan önce onunla alışveriş yapmış ve ona borçlanmıştı. Biraz beklerse borcunu hemen getireceğini söyleyip ayrıldı ama sözünü unuttu. Üç gün sonra hatırlayıp aynı yere geldiğinde Hz. Muhammed’i orada beklerken buldu.

Hz. Muhammed ona kızmadı; yalnızca “Ey delikanlı! Bana zahmet verdin, seni bunca zamandır burada bekliyorum.” demekle yetindi. Kitap bu olaydan onun vefalı, dürüst ve anlayışlı biri olduğu sonucunu çıkarır. Ayrıca onun kavminin en doğru sözlüsü, insanlarla iletişimi en iyisi ve emanet bırakılan en güvenilir kişisi olduğunu belirtir.

1. Söz verilirBorçlu genç:“Biraz bekle,hemen getireyim.”2. Söz unutulurGenç sözünüunutur.Üç gün geçer.3. Aynı yerdeHz. Muhammedsözleşilen yerdebekliyor.“Ey delikanlı! Bana zahmet verdin,seni bunca zamandır burada bekliyorum.”vefalıdürüstanlayışlı

Hz. Hatice ve ticaret kervanı

Hz. Muhammed ticarette dürüst, adil ve çalışkan davrandığı için Mekkelilerin çoğu onunla iş yapmak istemiştir. Hz. Hatice de bunlardan biridir. Kitap Hz. Hatice’yi dürüst, adaletli, zeki, iffetli ve başarılı biri olarak tanıtır; o, “tertemiz kadın” anlamına gelen tahire adıyla anılmıştır.

Hz. Hatice ticaret kervanının sorumluluğunu Hz. Muhammed’e vermiş, yardımcısı Meysere’yi de yolculukta ona eşlik etmekle görevlendirmiştir. Meysere döndüğünde Hz. Muhammed’in ahlakını övgüyle anlatmıştır. Bu güzel özelliklerden etkilenen Hz. Hatice bir arkadaşı aracılığıyla evlilik teklif etmiş, Hz. Muhammed teklifi memnuniyetle kabul etmiştir.

Sevgi, saygı ve güvene dayalı bir evlilik

Hz. Muhammed ile Hz. Hatice yalnız iyi günlerde değil zor günlerde de birlikte hareket etmiştir. Peygamberlik geldiğinde Hz. Muhammed bunu ilk olarak Hz. Hatice’ye anlatmıştır. Mekkeli müşrikler karşı çıktığında Hz. Hatice bütün servetini kaybetmeyi göze alarak onun yanında durmuştur.

Hz. Peygamber, Hz. Hatice’yi vefatından yıllar sonra bile minnetle anmıştır. Ders kitabındaki hadise göre o, insanlar kendisine inanmazken Hz. Hatice’nin inandığını, herkes yalancı derken doğru söylediğini kabul ettiğini, kimse bir şey vermezken malıyla destek olduğunu söylemiştir. Bu evlilik Müslümanlara örnek gösterilir.

Çocukları ve kız çocuklarına verilen değer

Hz. Muhammed ile Hz. Hatice’nin altı çocuğu olmuştur. İlk oğulları Kasım olduğu için Hz. Muhammed “Kasım’ın babası” anlamında Ebülkasım künyesiyle anılmıştır. Öteki oğulları Abdullah’tır; iki oğul da çok küçük yaşta vefat etmiştir. Kızları Zeyneb, Rukiye, Ümmü Gülsüm ve en son dünyaya gelen Fatıma’dır. Hz. Hatice’nin vefatından sonra, Hicret’in yedinci yılında Hz. Mariye’den İbrahim adını verdiği bir oğlu olmuş; İbrahim de bebekken vefat etmiştir.

Kız çocuklarının aşağılandığı bir dönemde Hz. Muhammed ilk kızına “babasının süsü” anlamına gelen Zeyneb adını vermiştir. Hz. Ali ile evlenen kızı Fatıma’yı özlediğinde onu ziyaret etmiş, sıkıntılarını dinlemiş ve ona tavsiyelerde bulunmuştur.

Hz. MuhammedHz. HaticeOğullarıKasımAbdullahküçük yaşta vefat ettiKızlarıZeynebRukiyeÜmmü GülsümFatıma (en son)Ebülkasım: “Kasım’ın babası”Zeyneb: “babasının süsü”Hz. Mariye’den olan oğlu İbrahim de bebekken vefat etti.

Çocuklar arasında adalet

Kitaptaki bir olayda bir sahabi servetinin bir kısmını oğullarından yalnız birine bağışlar. Eşi, Resulullah şahit olmadan buna razı olmayacağını söyler. Sahabi Hz. Peygamber’i şahit tutmak istediğinde Hz. Peygamber “Bunu çocuklarının hepsine de yaptın mı?” diye sorar; “Hayır.” cevabını alınca “Allah’tan sakının ve çocuklarınız arasında adaletli olun.” buyurur.

Kızlarına sevgiyle davranan Hz. Peygamber, müminleri de çocuklarına karşı adaletli ve şefkatli olmaya teşvik etmiştir. Bu öğüt, aile içinde bile bir çocuğu ötekilerin önüne geçirmenin haksızlık olduğunu gösterir.

Uzlaştırıcı tutumu bugüne taşımak

Hz. Muhammed insanların birbirine zarar vermesini istememiş, tartışanları uzlaştırmış, hakemliği adil biçimde yürüterek güvenilirliğini göstermiştir. Kötülüklerden sakınmış; insanların hem kendilerine hem de çevrelerine faydalı olmalarını istemiştir.

Ders kitabının Kontrol Noktası’nda, zorbalığa sessiz kalınan bir okul takımının dağılıp başarısını yitirmesi anlatılır ve Peygamberimizi örnek alan bir kaptanın ne yapacağı sorulur. Bu soruya cevap verirken gençlik yıllarındaki olaylardan yararlanılabilir: haksızlığa uğrayanın yanında durmak, herkesi dinleyip ortak çözüm aramak, kimseyi kayırmamak ve uyarırken kalp kırmamak.

Sessiz kalınırsaÖrnek alınırsaZorbalığa ses çıkmazHaksızlığa uğrayanı korurHaksızlık yayılırHerkesi dinlerMotivasyon düşerOrtak çözüm ararBazı oyuncular ayrılırKimseyi kayırmazTakım ilk turda elenirKırmadan uyarır

Örnekler

  1. Örnek 1Abdullah bin Ebu Hamsa olayında Hz. Muhammed’in üç gün aynı yerde beklemesi ve söylediği söz, onun hangi özelliklerini gösterir?

    Cevabı göster

    Sözleştiği yerden ayrılmaması vefalı ve dürüst olduğunu, verilen söze önem verdiğini gösterir. Sözünü unutan gence kızmadan yalnızca “Bana zahmet verdin.” demesi ise anlayışlı olduğunu ve kırıcı olmayan bir dille konuştuğunu gösterir.

  2. Örnek 2Hz. Hatice’nin evlilik teklifinde Meysere’nin anlattıklarının payı nedir?

    Cevabı göster

    Meysere ticaret yolculuğunda Hz. Muhammed’in yanında bulunmuş, döndüğünde onun ahlakını övgüyle anlatmıştır. Hz. Hatice bu güzel özelliklerden etkilenerek bir arkadaşı aracılığıyla evlilik teklif etmiştir. Yani karar, yakından gözlenen dürüstlük ve güzel ahlaka dayanır.

  3. Örnek 3Hz. Peygamber’in Hz. Hatice için söylediği hadiste hangi davranışlar sayılır?

    Cevabı göster

    Hz. Hatice’nin, insanlar inanmazken inanması; herkes yalancı derken onun doğru söylediğini kabul etmesi; kimse bir şey vermezken malıyla destek olması sayılır. Hz. Peygamber ayrıca Allah’ın ona Hz. Hatice’den çocuklar verdiğini anar.

  4. Örnek 4Hz. Muhammed’in ilk kızına Zeyneb adını vermesi, dönemin hangi sorunuyla ilişkilidir?

    Cevabı göster

    Cahiliye Dönemi’nde kız çocukları aşağılanıyor, onlara adaletsiz davranılıyordu. “Babasının süsü” anlamına gelen bu adı seçmesi, Hz. Muhammed’in kızına değer verdiğini ve bu olumsuz anlayışı benimsemediğini gösterir.

  5. Örnek 5Bir sahabi malının bir kısmını yalnız bir oğluna bağışlayınca Hz. Peygamber neden “Bunu çocuklarının hepsine de yaptın mı?” diye sormuştur?

    Cevabı göster

    Çünkü bağış yalnız bir çocuğa yapılınca öteki çocuklara haksızlık edilmiş olur. Hz. Peygamber bu soruyla adaleti hatırlatmış, ardından “Allah’tan sakının ve çocuklarınız arasında adaletli olun.” buyurmuştur.

  6. Örnek 6Proje grubunuzda bir öğrenci sürekli bir arkadaşınızın fikrini alaya alıyor, ötekiler susuyor. Peygamberimizin tutumunu örnek alan bir grup sözcüsü ne yapmalıdır?

    Cevabı göster

    Sessiz kalmaz; alaya alınan arkadaşının yanında durur. Alay eden öğrenciyi de kırmadan uyarır, herkesin fikrini sırayla dinler ve kararı birlikte verir. Böylece haksızlığı önler, kimseyi dışarıda bırakmadan grubu uzlaştırır.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Abdullah bin Ebu Hamsa olayından aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  2. 2Hz. Hatice’nin anıldığı “tahire” sözcüğü ne anlama gelir?

  3. 3Hz. Muhammed’e peygamberlik geldiğinde bunu ilk anlattığı kişi kimdir?

  4. 4Hz. Peygamber “Bunu çocuklarının hepsine de yaptın mı?” sorusuyla aşağıdaki ilkelerden hangisini hatırlatmıştır?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu işaretleyiniz.

    • Hz. Muhammed, ilk oğlu Kasım olduğu için Ebülkasım künyesiyle anılmıştır.
    • Hz. Hatice, evlilik teklifini bir arkadaşı aracılığıyla iletmiştir.
    • Hz. Muhammed ile Hz. Hatice’nin evliliğinden yalnız kız çocukları olmuştur.
    • Müşrikler karşı çıktığında Hz. Hatice, servetini kaybetmeyi göze alarak Hz. Peygamber’in yanında durmuştur.
    • Hz. Peygamber, evlenen kızı Fatıma’yı ziyaret etmemiştir.

  6. 6Ad ve kavramları açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Cümlelerdeki boşlukları uygun sözcüklerle tamamlayınız. Bir sözcük artacak.

    1. Abdullah bin Ebu Hamsa sözünü unutup gün sonra döndüğünde Hz. Muhammed’i aynı yerde buldu.
    2. Hz. Hatice, ticaret yolculuğunda Hz. Muhammed’e yardımcısı eşlik etsin istedi.
    3. Hz. Muhammed ilk kızına “babasının süsü” anlamına gelen adını verdi.
    4. Hz. Peygamber, müminlere çocukları arasında olmalarını öğütledi.

  8. 8Okulunuzun satranç kulübünde bir öğrenci iki arkadaşınızı her hamlede alaya alıyor; ötekiler susuyor, bazıları kulübü bırakmayı düşünüyor. Kulüp başkanı siz olsaydınız Peygamberimizin gençlik yıllarındaki tutumlarından yararlanarak sorunu nasıl çözerdiniz? Üç adımda anlatınız.

Kısaca

  • Hz. Muhammed gençlik yıllarında verdiği söze bağlı kalmıştır: Abdullah bin Ebu Hamsa sözünü unutup üç gün sonra döndüğünde onu aynı yerde beklerken bulmuş, Hz. Muhammed ona yalnızca “Bana zahmet verdin.” demiştir; bu olay onun vefalı, dürüst ve anlayışlı olduğunu gösterir.
  • Ticaretteki dürüstlüğü sebebiyle Hz. Hatice ona kervanını emanet etmiş, Meysere’nin anlattıklarından etkilenerek evlilik teklif etmiştir.
  • Tahire diye anılan Hz. Hatice, peygamberliği ilk öğrenen, halk inanmazken inanan ve servetiyle destek olan eştir; Hz. Peygamber onu vefatından yıllar sonra da minnetle anmıştır.
  • Altı çocukları olmuştur: küçük yaşta vefat eden Kasım (Ebülkasım künyesi buradan gelir) ve Abdullah ile Zeyneb, Rukiye, Ümmü Gülsüm ve Fatıma; Hz. Mariye’den olan İbrahim de bebekken vefat etmiştir.
  • Kız çocuklarının aşağılandığı dönemde ilk kızına “babasının süsü” anlamında Zeyneb adını vermiş, Fatıma’yı ziyaret edip dinlemiştir.
  • Çocuklar arasında adaleti öğütlemiş, tartışanları uzlaştırmıştır; bu tutumlar bugün de haksızlığa sessiz kalmamayı, herkesi dinlemeyi ve kimseyi kayırmamayı öğretir.

Bu dersin öteki kaynakları