Tenvin ve Sakin Nunun Hâlleri: İzhar ve İhfa Kuralları ve Uygulamaları

Örnekler

1. Örnek 1Tecvit ilminde 'sakin nun' ile 'tenvin' arasındaki benzerlik ve farklılıkları açıklayınız.

   Cevabı göster

   Benzerlik: Her ikisi de okunuşta cezimli bir 'n' (نْ) sesi verir ve aynı tecvit kurallarına tabidir. Farklılık: Sakin nun kelimenin ortasında veya sonunda bulunabilir, hem yazılır hem okunur, duruşta (vakıfta) ve geçişte (vaslda) sabittir. Tenvin ise yalnız isimlerin sonunda iki üstün, iki esre, iki ötre olarak bulunur; okunuşta var olup yazıda nun olarak yazılmaz ve durulduğunda düşer.

2. Örnek 2İzhar kuralının tanımını yapınız, altı izhar harfini yazınız ve okunuş özelliğini belirtiniz.

   Cevabı göster

   İzhar, sakin nun veya tenvinden sonra altı boğaz harfinden (ء، هـ، ع، ح، غ، خ) biri geldiğinde 'n' sesini gunne yapmadan, tutmadan kendi mahrecinden açık ve net biçimde okumaktır. Hükmü vaciptir.

3. Örnek 3İhfa kuralının tanımını yaparak nasıl telaffuz edildiğini ve tutulma miktarını açıklayınız.

   Cevabı göster

   İhfa, sakin nun veya tenvinden sonra on beş ihfa harfinden (ت، ث، ج، د، ذ، ز، س، ش، ص، ض، ط، ظ، ف، ق، ك) biri geldiğinde 'n' sesini izhar ile idgam arasında, dil damağa değdirilmeden genizden gelen gunne sesiyle gizleyerek 1,5 (bir buçuk) elif miktarı tutarak okumaktır.

4. Örnek 4Fâtiha suresinde geçen 'صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ' ayetindeki 'أَنْعَمْتَ' kelimesinde bulunan tecvit kuralını sebebiyle birlikte açıklayınız.

   Cevabı göster

   'أَنْعَمْتَ' kelimesinde cezimli sakin nundan (نْ) sonra aynı kelime içinde boğaz harflerinden Ayn (ع) harfi gelmiştir; bu nedenle burada 'İzhar' tecvit kuralı vardır ve nun sesi tutulmadan açıkça okunur.

5. Örnek 5Mâûn suresinde geçen 'الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلَاتِهِمْ سَاهُونَ' ayetindeki 'عَنْ صَلَاتِهِمْ' ifadesinde hangi tecvit kuralı vardır?

   Cevabı göster

   'عَنْ' kelimesinin sonundaki sakin nundan (نْ) sonra 'صَلَاتِهِمْ' kelimesinin başında ihfa harflerinden Sad (ص) harfi gelmiştir. Dolayısıyla burada 'İhfa' kuralı vardır ve nun sesi gunneli olarak 1,5 elif miktarı gizlenerek okunur.

6. Örnek 6Kureyş suresinin son ayetinde geçen 'وَآمَنَهُمْ مِنْ خَوْفٍ' ve 'أَطْعَمَهُمْ مِنْ جُوعٍ' ifadelerindeki tecvit kurallarını karşılaştırınız.

   Cevabı göster

   'مِنْ خَوْفٍ' ifadesinde sakin nundan sonra boğaz harfi olan Hı (خ) geldiği için 'İzhar' yapılır. 'مِنْ جُوعٍ' ifadesinde ise sakin nundan sonra ihfa harflerinden Cim (ج) geldiği için 'İhfa' yapılır.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Sakin nun veya tenvinden sonra gelerek 'İzhar' tecvit kuralının oluşmasını sağlayan altı boğaz harfi aşağıdakilerden hangisinde bir arada doğru verilmiştir?

   Aء، هـ، ع، ح، غ، خBي، ر، م، ل، و، نCت، ث، ج، د، ذ، زDص، ض، ط، ظ، ف، قEب، م، و، ف، ك، ل

2. 2Felak suresinde geçen «مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ» ayetindeki 'مِنْ شَرِّ' ifadesinde sakin nundan sonra Şın (ش) harfi gelmesi sebebiyle oluşan tecvit kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

   AİzharBİhfaCİklabDMedd-i MuttasılEMedd-i Lâzım

3. 3İhfa tecvit kuralının uygulanışı ve telaffuz özellikleriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

   Aİhfa kelimesi sözlükte gizlemek ve örtmek anlamına gelir.Bİhfa yapılırken sakin nun ve tenvindeki 'n' sesi genizden gelen gunne ile okunur.Cİhfa uygulanırken gunne sesi tutulmadan ve genze verilmeden çok hızlı biçimde geçilir.Dİhfa kuralı hem tek kelime içinde hem de iki ayrı kelime arasında gerçekleşebilir.Eİhfa tecvit kuralının Kur'an tilavetinde uygulanmasının hükmü vaciptir.

4. 4Aşağıdaki Kur'an-ı Kerim lafızlarından hangisinde tenvin veya sakin nundan sonra boğaz harfi gelmesi sebebiyle 'İzhar' kuralı bulunmaktadır?

   Aمِنْ تَحْتِهَاBأَنْتُمْCعَنْ صَلَاتِهِمْDرِيحٍ صَرْصَرٍEعَلِيمٌ حَكِيمٌ

5. 5

   • Tenvin; kelimenin sonunda iki üstün, iki esre veya iki ötre olarak bulunan ve okunuşta sakin nun sesi veren işarettir.DoğruYanlış
   • İzhar kuralında sakin nun veya tenvindeki 'n' sesi gunne yapılmadan ve tutulmadan kendi mahrecinden açıkça okunur.DoğruYanlış
   • İhfa kuralına sebep olan harflerin sayısı toplam altı olup tamamı boğaz bölgesinden çıkar.DoğruYanlış
   • İhfa yapılırken dil ucu üst damağa sıkıca yapıştırılarak 'n' sesi keskin biçimde çıkarılır.DoğruYanlış
   • Kadr suresinde geçen 'سَلَامٌ هِيَ' ifadesinde tenvinden sonra He (هـ) harfi geldiği için İzhar kuralı oluşmuştur.DoğruYanlış

6. 6

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   Sakin Nun (نْ)Tenvin (ـً ـٍ ـٌ)İzharİhfaGunne

   İhfa ve idgam kurallarında geniz boşluğundan (hayşûm) gelen tınlamalı sesSakin nun veya tenvinin 15 harf önünde gunneli olarak gizlenip 1,5 elif tutulmasıİsimlerin sonunda bulunan ve geçiş hâlinde sakin 'n' sesi veren çift harekeSakin nun veya tenvinin altı boğaz harfi önünde gunnesiz ve açık okunmasıHarekesi olmayan, cezimli olarak kelime ortasında veya sonunda bulunan nun harfi

7. 7

   sakin nunbir buçukihfavacipdörtboğazidgam
   1. İzhar kelimesi sözlükte açıklamak ve belli etmek; kelimesi ise gizlemek ve örtmek anlamına gelir.
   2. Sakin nun veya tenvinden sonra Hemze, He, Ayn, Ha, Gayn ve Hı gibi harflerinden biri gelirse izhar yapılır.
   3. İhfa tecvit kuralı uygulanırken genizden gelen gunne sesi elif miktarı tutulur.
   4. Tenvin yalnız iki ayrı kelime arasında tecvit kuralı oluştururken, hem tek kelimede hem iki kelimede tecvit oluşturabilir.
   5. Hem izhar hem de ihfa tecvit kurallarının Kur'an-ı Kerim okurken uygulanmasının dinî hükmü olarak kabul edilir.
   Kontrol et

8. 8Kur'an-ı Kerim okurken karşılaşılan 'مِنْ خَوْفٍ', 'أَنْتُمْ' ve 'عَذَابٌ أَلِيمٌ' ifadelerindeki tecvit kurallarını üç adımda tespit ederek nasıl telaffuz edileceklerini açıklayınız.

   1. ipucunu göster