5. Sınıf Kur'an-ı Kerim 17. Hafta: Tahiyyat Duası ve Anlamı: Namazda Okuma, Durak Kuralları ve Ezberi Pekiştirme

Tahiyyat'ın Namazdaki Yeri: Oturuşlar ve Okunma Zamanı

Tahiyyat'ı ezberlememizin en önemli sebebi, onu namazda okuyacak olmamızdır. Namazda secdelerden sonra dizler üzerine oturulan bölüme oturuş denir. Bu oturuşa Arapça ka'de adı verilir. İki rekatlık bir namazda ikinci rekatın secdelerinden sonra bir kez oturulur ve bu, namazın son oturuşudur. Üç ve dört rekatlık namazlarda ise iki oturuş vardır. İkinci rekattan sonra yapılana ilk oturuş (ka'de-i ûlâ), namazın sonunda yapılana son oturuş (ka'de-i âhire) denir. Tahiyyat, bu oturuşların her birinde okunur.

İlk oturuşta ve son oturuşta okunanlar birbirinden farklıdır. Farz namazların ilk oturuşunda yalnız Tahiyyat okunur. Tahiyyat bitince «Allâhu ekber» denerek üçüncü rekat için ayağa kalkılır. Son oturuşta ise önce Tahiyyat, ardından Salli ve Barik duaları, sonra Rabbena duaları okunur ve önce sağa, sonra sola selam verilerek namaz tamamlanır. Bu dualar Tahiyyat'tan sonra okunur. Bu yüzden Tahiyyat'ı sağlam ezberlemek, son oturuştaki duaların da sırasını korur. Salli, Barik ve Rabbena dualarını ilerleyen konular kapsamında ayrıca öğreneceğiz.

Tahiyyat'ın günlük hayatımızda ne kadar çok yer tuttuğunu bir hesapla görebiliriz. Sabah namazının farzı iki rekattır ve bir oturuşu vardır. Öğle, ikindi ve yatsı farzları dört, akşam farzı üç rekattır ve her birinde iki oturuş bulunur. Buna göre yalnız beş vaktin farzlarında Tahiyyat 1 + 2 + 2 + 2 + 2 = 9 kez okunur. Sünnet ve vitir namazları da eklendiğinde bu sayı daha da artar. Ezberimizdeki küçük bir hata da her gün defalarca tekrar edilmiş olur. Bu yüzden Tahiyyat'ı ilk baştan doğru öğrenmek çok önemlidir.

Namaz (Farz)	Rekat Sayısı	Oturuş Sayısı	Tahiyyat Kaç Kez Okunur?
Sabah	2	1 (yalnız son oturuş)	1
Öğle	4	2 (2. ve 4. rekattan sonra)	2
İkindi	4	2 (2. ve 4. rekattan sonra)	2
Akşam	3	2 (2. ve 3. rekattan sonra)	2
Yatsı	4	2 (2. ve 4. rekattan sonra)	2
Toplam	17 rekat	9 oturuş	9

🔍 Büyütmek için dokunun

İçinden ve Sesli Okuma: Namazda ve Derste Tahiyyat

Derste Tahiyyat'ı öğretmenimizin ve arkadaşlarımızın duyacağı şekilde sesli okuruz. Çünkü sesli okuma, hatalarımızın fark edilip düzeltilmesini sağlar. Namazda ise durum farklıdır. Tahiyyat namazda gizli, yani içinden okunur. Cemaatle kılınan namazlarda imam Fatiha'yı ve zammı sureyi bazı rekatlarda sesli okusa da Tahiyyat'ı her zaman içinden okur. Cemaat de Tahiyyat'ı içinden okur. Bu yüzden camide oturuşa gelindiğinde herkes sessizdir, ama herkes aynı anda aynı duayı okumaktadır.

İçinden okumak, duayı yalnız zihinden geçirmek demek değildir. Namazda okunan dualarda harfler dille ve dudaklarla söylenir, ancak ses yanımızdakini rahatsız etmeyecek, yalnız kendi kulağımıza ulaşacak kadar alçak tutulur. Bu nedenle derste öğrendiğimiz tecvit kuralları namazda da geçerlidir. Uzatmalar yine uzatılır, şeddeler yine bastırılır, «eşhedü ellâ» yine idğamla okunur. Sesin alçalması, okuyuşun özensizleşmesi anlamına gelmez.

Oturuşta Tahiyyat okunurken bedenimiz de saygılı bir duruşta olmalıdır. Eller dizlerin hemen üzerinde, uylukların üstüne parmaklar serbest bırakılarak konur. Bakışlar kucağa yöneltilir. Sağa sola bakmak, elbiseyle oynamak ya da acele etmek oturuşun huzurunu bozar. Tahiyyat'ı hızlıca geçmek yerine her kelimeyi tane tane okumak, namazın da daha bilinçli kılınmasını sağlar. Evde namaz kılarken ilk günlerde duayı yavaşça ve dudaklarımızı oynatarak okumak, derste kazandığımız ezberin namaza doğru biçimde taşınmasına yardımcı olur.

Özellik	Derste Okuma	Namazda Okuma
Ses düzeyi	Sesli; dinleyenler duyacak kadar	Gizli; yalnız okuyanın kendi duyacağı kadar
Amaç	Ezberi ve tecvidi kontrol etmek, öğrenmek	Allah'a ibadet etmek, dua etmek
Tecvit	Bütün kurallara uyulur	Bütün kurallara yine uyulur
Dinleyici	Öğretmen ve arkadaşlar	Kimse duymaz; Allah işitir
Duruş	Dik ve saygılı oturma ya da ayakta durma	Oturuş hâlinde, eller dizlerin üzerinde, bakışlar kucakta
Hata olursa	Öğretmen ya da arkadaş düzeltir	Okuyan fark eder ve sakince doğrusunu okur

🔍 Büyütmek için dokunun

Vakıf ve Vasıl: Duraklarda Kelime Sonlarının Okunuşu

Tahiyyat'ı okurken bazı yerlerde nefes almak için dururuz. Okumaya ara verip durmaya tecvitte vakıf, kelimeleri durmadan birbirine bağlayarak okumaya ise vasıl denir. Tenvin konusunda iki üstünlü kelimelerde durunca elif sesiyle okunduğunu öğrenmiştik. Benzer kurallar Tahiyyat'ın bütün durak yerleri için geçerlidir. Temel kural şudur: Durulan kelimenin son harfindeki üstün, esre veya ötre okunmaz; son harf cezimliymiş gibi okunur. Örneğin vasıl hâlinde «vettayyibâtü» diye okunan kelime, üzerinde durulduğunda «vettayyibât» olur.

Tahiyyat'ta doğal durak yerleri, anlamın tamamlandığı beş yerdir: وَالطَّيِّبَاتُ (vettayyibât), وَبَرَكَاتُهُ (ve berakâtüh), الصَّالِحِينَ (es-sâlihîn), اِلَّا اللّٰهُ (illallâh) ve وَرَسُولُهُ (ve resûlüh). «Berakâtühû» ve «resûlühû» kelimelerinin sonundaki «hû» zamiri durakta kısalır ve sakin «h» sesiyle biter: «berakâtüh», «resûlüh». Nefesi yeten bir okuyucu duraklarda durmadan da devam edebilir. O zaman son hareke okunur ve bir sonraki kelimenin başındaki elif düşer. Örneğin vasıl hâlinde «vettayyibâtüs-selâmü aleyke» denir.

Vakıfta en önemli konu, anlamı bozacak yerde durmamaktır. «Eşhedü en lâ ilâhe» deyip burada durmak, «Şahitlik ederim ki hiçbir ilah yoktur» gibi tamamen yanlış bir anlam doğurur. Bu nedenle «lâ ilâhe illallâh» ifadesi bölünmeden, tek nefeste okunur. Aynı şekilde «Esselâmü aleyke eyyühe-» diye kelimenin ortasında kesmek ya da «enne» deyip «Muhammeden» kelimesine geçmeden durmak doğru değildir. Nefes yetmeyeceğini hissettiğimizde bir önceki durakta nefes almalıyız. Bir yerde mecburen durursak, dua yeniden başlarken anlamı tamamlayan kelimelerle birlikte geri dönerek okumalıyız.

Durak Kelimesi	Vasıl Okunuşu (Durmadan)	Vakıf Okunuşu (Durunca)	Kural
وَالطَّيِّبَاتُ	vettayyibâtü	vettayyibât	Son harfin ötresi okunmaz.
وَبَرَكَاتُهُ	ve berakâtühû	ve berakâtüh	Zamirin uzatması düşer, h sakin okunur.
الصَّالِحِينَ	es-sâlihîne	es-sâlihîn	Son harfin üstünü okunmaz.
اِلَّا اللّٰهُ	illallâhu	illallâh	Son harfin ötresi okunmaz.
وَرَسُولُهُ	ve resûlühû	ve resûlüh	Zamirin uzatması düşer, h sakin okunur.
مُحَمَّدًا	Muhammeden	Muhammedâ	İki üstünlü kelimede durulursa elif sesiyle okunur (burada durulmaz, geçilir).

🔍 Büyütmek için dokunun

Ezberi Sağlamlaştırmak: Hafıza Oyunları ve Aralıklı Tekrar

Geçen hafta Tahiyyat'ı zincirleme yöntemle ezberledik. Bir ezberi kazanmak bir şeydir, onu korumak ise başka bir şeydir. Hiç tekrar edilmeyen bir ezber zamanla zayıflar; kelimelerin sırası karışır, küçük kelimeler (ve, alâ, enne gibi) düşmeye başlar. Ezberi korumanın yolu, tekrarları belli aralıklarla yapmaktır. Buna aralıklı tekrar denir. Ezber yeniyken tekrarlar sık yapılır. Ezber güçlendikçe tekrarların arası açılır: ezberden sonraki gün, iki gün sonra, bir hafta sonra ve iki hafta sonra.

Tekrarları sıkıcı olmaktan çıkarmanın güzel bir yolu da hafıza oyunlarıdır. «İlk kelime» oyununda arkadaşınız bir parçanın yalnız ilk kelimesini söyler, siz devamını getirirsiniz. «Eksik halka» oyununda dokuz parçadan biri kartlarla kapatılır ve hangisinin eksik olduğu bulunur. «Karışık kartlar» oyununda parçalar karışık hâlde verilir ve doğru sıraya dizilir. «Anlam köprüsü» oyununda ise arkadaşınız bir parçanın Türkçe anlamını söyler, siz o parçanın Arapça okunuşunu ezberden okursunuz. Bu son oyun, ezberle anlamı birbirine bağladığı için özellikle etkilidir.

Elbette en doğal aralıklı tekrar namazdır. Günde beş vakit kılınan namazlarda Tahiyyat, kendiliğinden ve düzenli aralıklarla tekrar edilir. Bu yüzden namaz kılmaya alışan bir öğrencinin Tahiyyat ezberi kolay kolay unutulmaz. Yine de zaman zaman duayı sesli okuyup öğretmenimizin ya da güvenilir bir kaydın okuyuşuyla karşılaştırmak gerekir. Çünkü içinden okurken fark edilmeyen küçük hatalar zamanla yerleşebilir. Ayda bir yapılacak sesli bir kontrol, ezberin hem kalıcı hem de doğru kalmasını sağlar.

Hafıza Oyunu	Nasıl Oynanır?	Neyi Güçlendirir?
İlk kelime	Arkadaşım parçanın ilk kelimesini söyler, ben devamını okurum.	Parçaların başlangıcını hatırlama
Eksik halka	Dokuz parça kartından biri kapatılır, eksik olan bulunup okunur.	Parçaların sırası
Karışık kartlar	Karıştırılmış parça kartları doğru sıraya dizilir, sonra baştan okunur.	Bütünün akışı
Anlam köprüsü	Türkçe anlam söylenir, karşılığı olan Arapça parça ezberden okunur.	Ezberle anlamın bağı
Tek nefes	Her parça, durak kurallarına uyarak tek nefeste okunur.	Vakıf ve doğru nefes kullanımı
Hata avcısı	Öğretmen bilerek bir hata yapar; öğrenciler hatayı bulur.	Dikkatli dinleme ve tecvit

🔍 Büyütmek için dokunun

Anlamını Düşünerek Okumak: Huşu ve Kalbin Katılımı

Ezberlediğimiz bir sözü defalarca tekrar ettikçe dilimiz onu kendiliğinden söylemeye başlar. Bu güzeldir, ama bir tehlikesi de vardır: Dil okurken zihin başka yerlere gidebilir. Namazda Allah'ın huzurunda olduğunu bilerek, saygı ve dikkatle durmaya huşu denir. Kur'an-ı Kerim'de «Mü'minler gerçekten kurtuluşa ermiştir. Onlar namazlarında huşu içindedirler.» (Mü'minûn suresi, 23/1-2) buyrulur. Tahiyyat'ı huşu ile okumak, her kelimesinin ne anlama geldiğini bilerek ve o anlamı kalbimizde hissederek okumaktır.

Bunun için Tahiyyat'ın her bölümünü bir duyguyla eşleştirebiliriz. «Ettehiyyâtü lillâhi vessalavâtü vettayyibât» derken bütün övgülerin, duaların ve güzel sözlerin Allah'a ait olduğunu düşünür, O'na karşı saygı duyarız. «Esselâmü aleyke eyyühen-nebiyyü» derken Peygamberimize selam gönderir, ona olan sevgimizi hatırlarız. «Esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhis-sâlihîn» derken kendimiz ve dünyanın her yerindeki iyi insanlar için esenlik dileriz. Bu bize kardeşliği hatırlatır. Şehadet bölümünde ise Allah'ın bir olduğuna ve Hz. Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna tanıklık eder, imanımızı tazeleriz.

Huşu bir anda kazanılmaz; adım adım alışkanlık hâline gelir. Okumaya başlamadan önce kısa bir an durup kime hitap ettiğimizi düşünmek, sözleri acele etmeden söylemek ve dikkatimiz dağıldığında sakince yeniden duaya dönmek bu alışkanlığı geliştirir. Derste bir parçayı okuduktan sonra anlamını kendi cümlelerimizle söylemek de iyi bir alıştırmadır. Böylece namazda dilimiz Arapça okurken kalbimiz Türkçe anlamı da birlikte duyar. Tahiyyat bir selamlaşma ve bir tanıklık duasıdır; onu ezbere bilen değil, anlayarak okuyan kimse bu duanın güzelliğini gerçekten yaşar.

Bölüm	Okurken Düşündüğüm Anlam	Kalbimdeki Duygu
Övgü: اَلتَّحِيَّاتُ لِلّٰهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ	Bütün övgüler, dualar ve güzel sözler Allah'a aittir.	Saygı ve şükür
Peygambere selam: اَلسَّلَامُ عَلَيْكَ اَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ	Ey Peygamber! Selam, Allah'ın rahmeti ve bereketi senin üzerine olsun.	Sevgi ve bağlılık
Bize ve salihlere selam: اَلسَّلَامُ عَلَيْنَا وَعَلٰى عِبَادِ اللّٰهِ الصَّالِحِينَ	Selam bizim ve Allah'ın iyi kullarının üzerine olsun.	Kardeşlik ve iyilik dileği
Şehadet: اَشْهَدُ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اللّٰهُ وَاَشْهَدُ اَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ	Allah'tan başka ilah olmadığına, Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna tanıklık ederim.	İman ve bağlılık

🔍 Büyütmek için dokunun

Sınıfta Ezber Gösterimi: Halka Okuma, Akran Dinleme ve Kendini Değerlendirme

Haftanın sonunda Tahiyyat'ı sınıfça ezber gösterimi şeklinde okuyacağız. Bu gösterim üç farklı biçimde yapılabilir. Halka okumada öğrenciler yarım daire şeklinde oturur. Her öğrenci duanın bir parçasını okur, sıradaki arkadaşı bir sonraki parçadan devam eder ve dua dokuz kişide tamamlanır. Eşli okumada iki arkadaş karşılıklı oturur, biri bütün duayı okurken diğeri dinleme kartıyla takip eder, sonra görev değiştirilir. Bireysel okumada ise her öğrenci duanın tamamını öğretmeninin ve sınıfın önünde ezberden okur.

Halka okuma ilk bakışta kolay görünür. Oysa her öğrencinin hangi parçayı okuyacağını bilmeden önceki arkadaşını dikkatle dinlemesi gerekir. Bu da herkesin bütün duayı zihninden takip etmesini sağlar. Halka okumada bir arkadaşımız takılırsa, bir sonraki öğrenci hemen devreye girmez. Öğretmen işaret ettiğinde takılan arkadaşımıza yalnız ilk kelimeyi fısıldayarak yardım eder. Böylece okuma bölünmez, kimse mahcup olmaz ve sınıf bir bütün olarak duayı tamamlar.

Gösterimden sonra her öğrenci kendini değerlendirir. Bunun için basit bir yıldız tablosu kullanılabilir. Ezberin tamlığı, harflerin doğruluğu, durak yerleri, tecvit ve okuma adabı için kendinize bir ile üç arasında yıldız verirsiniz. Ardından dinleyici arkadaşınızın kartıyla kendi puanlarınızı karşılaştırırsınız. Bir yıldız aldığınız alan, önümüzdeki günlerde üzerinde çalışacağınız alandır. Kendini dürüstçe değerlendirmek, hatayı saklamak yerine onu düzeltmeye çalışmak, Kur'an okumayı öğrenen birinin en güzel özelliklerindendir.

Dinleme Kartı Maddesi	Dinleyicinin Kontrol Ettiği	İşaret
Parça sırası	Dokuz parça doğru sırayla okundu mu? Atlanan ya da yeri değişen parça var mı?	Tamam / Eksik
Küçük kelimeler	«ve», «alâ», «enne» kelimeleri atlanmadan okundu mu?	Tamam / Eksik
Durak yerleri	Duraklarda son harf cezimli okundu mu? «Lâ ilâhe» ifadesinde durulmadı mı?	Doğru / Hatalı
Benzer harfler	ح-ه, ص-س, ط-ت, ع-ء harfleri doğru çıkarıldı mı?	Doğru / Hatalı
Tecvit	Uzatma, şedde, gunne, «ellâ» idğamı ve Allah lafzının kalın-ince okunuşu doğru mu?	Doğru / Hatalı
Adap	Ses anlaşılır, hız orta, duruş saygılı mıydı?	Uygun / Geliştirmeli

🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

Örnek 1Bir öğrenci beş vaktin farz namazlarını kıldığında Tahiyyat'ı günde kaç kez okur? Hesaplamayı adım adım gösteriniz.
Cevabı göster
1) Her oturuşta bir kez Tahiyyat okunur. Önce her namazın oturuş sayısını buluruz. 2) Sabah farzı 2 rekattır ve yalnız son oturuşu vardır: 1 oturuş. 3) Öğle farzı 4 rekattır; 2. ve 4. rekattan sonra oturulur: 2 oturuş. 4) İkindi farzı 4 rekattır: 2 oturuş. 5) Akşam farzı 3 rekattır; 2. ve 3. rekattan sonra oturulur: 2 oturuş. 6) Yatsı farzı 4 rekattır: 2 oturuş. 7) Toplam: 1 + 2 + 2 + 2 + 2 = 9. Sonuç: Yalnız farz namazlarda Tahiyyat günde 9 kez okunur. Sünnet ve vitir namazlarıyla bu sayı daha da artar.
Örnek 2Dört rekatlı bir farz namazın ilk oturuşunda ve son oturuşunda neler okunur? Karşılaştırarak açıklayınız.
Cevabı göster
1) İlk oturuş (ka'de-i ûlâ) ikinci rekatın secdelerinden sonra yapılır. Bu oturuşta yalnız Tahiyyat okunur, ardından «Allâhu ekber» denerek üçüncü rekat için ayağa kalkılır. 2) Son oturuş (ka'de-i âhire) dördüncü rekatın secdelerinden sonra yapılır. Bu oturuşta önce Tahiyyat, sonra Salli ve Barik duaları, ardından Rabbena duaları okunur. 3) Son olarak önce sağa, sonra sola selam verilerek namaz bitirilir. Ortak nokta: Tahiyyat iki oturuşta da okunur. Fark: İlk oturuşta Tahiyyat'tan sonra kalkılır, son oturuşta ise başka dualarla devam edilir.
Örnek 3Tahiyyat'ı okuyan bir öğrenci «vettayyibâtü», «berakâtühû», «sâlihîne», «illallâhu» ve «resûlühû» kelimelerinde nefes almak için durmak istiyor. Bu kelimeleri durak hâlinde nasıl okumalıdır?
Cevabı göster
Kural: Durulan kelimenin son harekesi okunmaz, son harf cezimliymiş gibi okunur. 1) «vettayyibâtü» kelimesinde son te harfinin ötresi düşer: «vettayyibât». 2) «berakâtühû» kelimesinde zamirin uzatması ve harekesi düşer: «berakâtüh». 3) «sâlihîne» kelimesinde son nun harfinin üstünü düşer: «sâlihîn». 4) «illallâhu» kelimesinde son he harfinin ötresi düşer: «illallâh». 5) «resûlühû» kelimesinde zamirin uzatması düşer: «resûlüh». Sonuç: Beş durak yerinin hepsi sakin bir sesle biter.
Örnek 4Ali, Tahiyyat'ı okurken nefesi yetmediği için «Eşhedü en lâ ilâhe» deyip durmuş, ardından nefes alarak «illallâh» diye devam etmiştir. Ali'nin hatası nedir? Doğrusu nasıl olmalıdır?
Cevabı göster
1) Hata: «Lâ ilâhe» ifadesi «hiçbir ilah yoktur» anlamına gelir. Burada durulduğunda söz olumsuz ve yanlış bir anlamla kalır. 2) Doğrusu: «Lâ ilâhe illallâh» (Allah'tan başka ilah yoktur) ifadesi bölünmeden tek nefeste okunmalıdır. 3) Ali, şehadet bölümüne başlamadan önce bir önceki durakta, yani «es-sâlihîn» kelimesinden sonra derin bir nefes almalıdır. 4) Ayrıca «en lâ» ifadesi idğamla «ellâ» okunmalıdır. 5) Mecburen durulursa anlam tamamlanacak şekilde geri dönülür ve «Eşhedü ellâ ilâhe illallâh» baştan okunur.
Örnek 5Elif, Tahiyyat'ı iki hafta önce ezberlemiş ama bu hafta okurken «ve alâ» ve «ve eşhedü» kelimelerindeki «ve» bağlaçlarını atladığını fark etmiştir. Elif ezberini nasıl sağlamlaştırabilir? Bir plan öneriniz.
Cevabı göster
1) Önce duayı öğretmeninden ya da güvenilir bir kayıttan bir kez dikkatle dinlemeli, «ve» kelimelerinin geçtiği yerleri işaretlemelidir: ve rahmetullâhi, ve berakâtüh, ve alâ, ve eşhedü, ve resûlüh. 2) «Hata avcısı» ya da «ilk kelime» oyunlarıyla bir arkadaşıyla çalışmalı, özellikle bu parçaların başını sesli tekrar etmelidir. 3) Aralıklı tekrar yapmalıdır: bugün, yarın, iki gün sonra ve bir hafta sonra sesli okuyup kontrol etmelidir. 4) Her gün namazların oturuşlarında Tahiyyat'ı tane tane, kelimelere dikkat ederek okumalıdır. 5) Ayda bir sesini kaydedip doğru okuyuşla karşılaştırmalıdır. Böylece küçük kelimeler yeniden ezbere yerleşir.
Örnek 6Tahiyyat'ın şehadet bölümünü okurken huşu içinde olmak için neler düşünülebilir? Bölümün anlamından yola çıkarak açıklayınız.
Cevabı göster
1) Şehadet bölümü «Eşhedü ellâ ilâhe illallâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh» sözleridir. 2) Anlamı: «Şahitlik ederim ki Allah'tan başka ilah yoktur. Yine şahitlik ederim ki Muhammed O'nun kulu ve elçisidir.» 3) Bu sözleri söylerken bir tanık gibi gönülden doğruladığımızı, imanımızı yeniden dile getirdiğimizi düşünebiliriz. 4) «Abdühû» (O'nun kulu) kelimesinde Peygamberimizin Allah'a kulluğunu, «resûlüh» (O'nun elçisi) kelimesinde bize yol gösteren elçiliğini hatırlayabiliriz. 5) Acele etmeden, tane tane okumak ve dikkat dağıldığında sakince duaya geri dönmek huşuyu korur (Mü'minûn suresi, 23/1-2).

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1Dört rekatlı bir farz namazda Tahiyyat kaç kez okunur?
2«وَرَحْمَةُ اللّٰهِ وَبَرَكَاتُهُ» parçasının sonunda durulduğunda doğru okunuş hangisidir?
3Tahiyyat namazda nasıl okunur?
4«Mü'minler gerçekten kurtuluşa ermiştir. Onlar namazlarında huşu içindedirler.» ayeti hangi surededir?
5Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- Farz namazların ilk oturuşunda Tahiyyat'tan sonra Salli ve Barik duaları da okunur.
- Sabah namazının farzında Tahiyyat bir kez okunur.
- «Lâ ilâhe» ifadesinde durup nefes almak, anlamı bozmayan doğru bir duraktır.
- Namazda Tahiyyat içinden okunsa da uzatma, şedde ve gunne gibi tecvit kurallarına uyulur.
- Ezberi korumak için tekrarların belli aralıklarla, giderek açılan sürelerle yapılmasına aralıklı tekrar denir.
6Aşağıdaki kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
1. Namazda secdelerden sonra dizler üzerine oturulan bölüme denir.
2. Okurken nefes almak için durulan yerde kelimenin son harfi cezimli okunur; buna denir.
3. Tahiyyat namazda sesli değil, okunur.
4. Namazda okunan sözlerin anlamını düşünerek saygı ve dikkatle durmaya denir.
5. Tekrarların giderek açılan sürelerle yapıldığı ezber koruma yöntemine tekrar denir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Akşam namazının farzını kılan bir öğrenci için şu soruları cevaplayınız: a) Bu namazda kaç oturuş vardır ve bunlar hangi rekatlardan sonra yapılır? b) Her oturuşta neler okunur? c) Tahiyyat'ı okurken öğrenci hangi beş yerde durup nefes alabilir; bu yerlerde kelimeleri nasıl okumalıdır ve hangi yerde kesinlikle durmamalıdır? ç) Tahiyyat'ı nasıl bir sesle ve tavırla okumalıdır?

Kısaca

Namazdaki yeri: Tahiyyat, namazın her oturuşunda okunur. Sabah farzında bir kez, diğer dört vaktin farzlarında ikişer kez okunduğu için yalnız farzlarda günde 9 kez okunur.
İlk ve son oturuş: Farz namazların ilk oturuşunda yalnız Tahiyyat okunur. Son oturuşta Tahiyyat'tan sonra Salli-Barik ve Rabbena duaları okunur, ardından selam verilir.
Namazda gizli okuma: Tahiyyat namazda imam da cemaat de içinden okur. Harfler dille söylenir, ses yalnız okuyanın kendi kulağına ulaşır.
Vakıf ve vasıl: Durulan kelimenin son harekesi okunmaz (vettayyibât, berakâtüh, sâlihîn, illallâh, resûlüh). «Lâ ilâhe» ifadesinde asla durulmaz, çünkü anlam bozulur.
Ezberi korumak: Ezber, aralıklı tekrar ve hafıza oyunlarıyla kalıcı hâle gelir. En sağlam tekrar her gün namazda okumaktır.
Huşu ile okumak: Her parçanın anlamını hatırlayarak okumak, Tahiyyat'ı ezberlenmiş bir sözden kalpten gelen bir duaya dönüştürür (Mü'minûn suresi, 23/1-2).

Bu dersin öteki kaynakları

5. Sınıf Kur'an-ı Kerim Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
Kur'an-ı Kerim Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
5. Sınıf Kur'an-ı Kerim Günlük Planları (2026-2027) Ders planı
5. Sınıf Kur'an-ı Kerim 1. Hafta Çalışma Kâğıdı: Kur’an’ı Öğrenme ve Okuma Adabı Çalışma kâğıdı