Bir çocuğun kendisini seven, dinleyen, duygularına değer veren ve hatalarını incitmeden düzelten bir büyüğüne nasıl gönülden bağlandığını hepimiz biliriz. Asrısaadet'te (Mutluluk Çağı'nda) yaşayan çocuklar da kendilerine her fırsatta selam veren, oyunlarına katılan ve başlarını şefkatle okşayan Peygamber Efendimizi (s.a.v.) canlarından çok sevmişlerdir. Bu hafta Peygamberimizin torunlarıyla ve çocuk sahabilerle yaşadığı unutulmaz hatıraları ve çocukların dünyasındaki Peygamber sevgisini inceliyoruz.
Peygamberimizin Torunlarıyla İletişimi: Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve Hz. Ümâme
Peygamber Efendimiz (s.a.v.), çocuklarına ve torunlarına karşı son derece şefkatli bir aile büyüğüydü. Kızı Hz. Fatıma ile Hz. Ali'nin evlatları olan torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i çok sever, onları koklayıp öper ve «Bunlar benim dünyadaki iki reyhanımdır (hoş kokulu çiçeğimdir)» buyururdu. Onları omuzlarına alır, «Allah'ım! Ben onları seviyorum, Sen de onları ve onları sevenleri sev!» diye dua ederdi.
Hz. Peygamber'in torunlarına gösterdiği şefkat, mescitte ve ibadet sırasında dahi kesintiye uğramazdı. Bir gün hutbe irad ederken küçük yaştaki Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin'in kırmızı gömlekleriyle düşe kalka mescide girdiklerini görünce konuşmasını kesip minberden inmiş, onları kucağına alarak yanına oturtmuştur. Yine namaz kıldırırken secdeye vardığında torunları sırtına çıktığında, onlar incinmesin ve heveslerini alsınlar diye kendiliklerinden inene kadar secdeyi uzatmıştır.
Kız ve erkek çocukları arasında hiçbir ayrım gözetmeyen Efendimiz (s.a.v.), büyük kızı Hz. Zeynep'ten olan kız torunu Hz. Ümâme'yi de omzunda taşıyarak mescide getirirdi. Namaza durduğunda Ümâme'yi omzunda tutar, rükû ve secdeye giderken yavaşça yere bırakır, kıyama kalkarken tekrar omzuna alırdı. Bu davranışlarıyla çocukların cami ve ibadet ortamından uzaklaştırılmaması gerektiğini bütün ümmetine öğretmiştir.
Çocuk Sahabilerin Hatıraları: Hz. Enes, Ebû Umeyr ve Râfi bin Amr (PH.5.2.1)
Medine'ye hicretten sonra annesi Ümmü Süleym tarafından on yaşındayken Peygamberimizin yanına getirilen Hz. Enes bin Mâlik (r.a.), tam on yıl boyunca Efendimizin (s.a.v.) yanında kalmış ve O'nun terbiyesiyle yetişmiştir. Hz. Enes bu on yılı şöyle anlatmıştır: «Resûlullah'a on yıl hizmet ettim. Vallahi bana bir kez bile 'Öf!' demedi; yaptığım bir şey için 'Bunu niçin böyle yaptın?' ya da yapmadığım bir iş için 'Neden yapmadın?' diye beni azarlamadı.» Peygamberimiz ona «Yavrucuğum (Üneyscik)» diye hitap eder ve onun için bolluk, bereket ve hayırlı ömür duası yapardı.
Peygamberimiz çocukların sevinçlerini paylaştığı gibi üzüntülerini de ciddiye alırdı. Hz. Enes'in küçük kardeşi Ebû Umeyr'in çok sevdiği ve oynadığı 'Nuğayr' adında küçük bir serçe kuşu vardı. Bir gün bu kuş ölünce küçük Ebû Umeyr çok üzülmüştü. Durumu fark eden Peygamber Efendimiz (s.a.v.), onun yanına gidip «Yâ Ebâ Umeyr! Mâ feale'n-Nuğayr? (Ey Ebû Umeyr! Nuğayr ne oldu, ne yaptı?)» diyerek şefkatle halini sormuş ve küçük çocuğun gönlünü alarak acısını hafifletmiştir.
Çocukların yaptığı hataları düzeltirken de suçlayıcı değil, öğretici ve şefkatli bir dil kullanırdı. Karnı acıktığı için Ensar'ın bahçesindeki hurma ağaçlarını taşlayarak hurma düşüren küçük Râfi bin Amr'ı bahçe sahipleri Peygamberimize getirdiğinde, Efendimiz (s.a.v.) ona kızmamış; «Yavrucuğum, ağaçları taşlama; altına dökülenlerden ye» buyurmuş, ardından başını okşayarak «Allah'ım, bu çocuğun karnını doyur!» diye dua etmiştir. Yine üvey oğlu Ömer bin Ebû Seleme yemek yerken elini tabağın her yerine gezdirince ona tatlılıkla «Yavrum! Besmele çek, sağ elinle ve önünden ye» diyerek sofra adabını öğretmiştir.
Çocukların Dünyasında Peygamberimiz ve Peygamber Sevgisi (PH.5.2.2)
Peygamber Efendimizin (s.a.v.) çocuklara gösterdiği bu eşsiz sevgi, saygı, sabır ve cömertlik, Asrısaadet çocuklarının kalbinde çok derin bir Peygamber sevgisi oluşturmuştur. Çocuklar O'nu gördüklerinde korkup çekinmez, aksine büyük bir sevinçle O'na doğru koşarlardı. Efendimiz bir yolculuktan veya seferden dönerken Medineli çocuklar şehrin girişine kadar giderek O'nu neşeyle karşılar; Peygamberimiz de çocuklardan bazılarını devesinin önüne ve arkasına bindirerek şehre birlikte girerdi.
Asrısaadet çocukları Peygamberimizi sevmenin en güzel yolunun O'nun sözünü dinlemek ve ahlakını örnek almak olduğunu biliyorlardı. Dokuz-on yaşlarında Müslüman olan Hz. Ali (r.a.), vahiy kâtipliği yapan ve kısa sürede yabancı dil öğrenen Zeyd bin Sâbit (r.a.), ilim meclislerinden ayrılmayan Abdullah bin Abbas (r.a.), Kur'an'ı güzel sesiyle okuyan Abdullah bin Mes'ud (r.a.) ve genç yaşta sorumluluk üstlenen Üsâme bin Zeyd (r.a.) Peygamberimizin yanında yetişen örnek genç ve çocuk sahabilerdir.
Yetim çocuklara da babalık şefkati gösteren Efendimiz (s.a.v.), bir bayram günü babası şehit olduğu için kenarda ağlayan küçük bir çocuğu görünce onu evine götürüp giydirmiş ve «Benim senin baban, Âişe'nin annen, Fatıma'nın da kardeşin olmasını istemez misin?» diyerek çocuğu sevince boğmuştur. İşte bu samimi iletişim sayesinde Asrısaadet çocukları İslam'ın güzelliklerini severek öğrenmiş ve sonraki nesillere aktarmışlardır.
Örnekler
Örnek 1Peygamber Efendimiz (s.a.v.) torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i hangi güzel benzetmeyle severdi ve onlar namazda sırtına çıktığında nasıl davranırdı?
Cevabı göster
Peygamberimiz torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i «Bunlar benim dünyadaki iki reyhanımdır (hoş kokulu çiçeğimdir)» diyerek severdi. Namazda secdeye vardığında torunları sırtına çıktığında ise onları incitmemek ve oyunlarını bölmemek için kendiliklerinden inene kadar secdeyi uzatırdı.
Örnek 2On yıl boyunca Peygamberimizin yanında kalan çocuk sahabi kimdir ve Peygamberimizin kendisine yaklaşımını nasıl anlatmıştır?
Cevabı göster
Bu çocuk sahabi Hz. Enes bin Mâlik'tir (r.a.). Hz. Enes, Peygamberimize on yıl hizmet ettiğini ve bu süre zarfında Efendimizin kendisine bir kez bile 'Öf!' demediğini, yaptığı veya yapmadığı bir işten dolayı kendisini azarlamadığını ve daima şefkatle yaklaştığını anlatmıştır.
Örnek 3Küçük sahabi Ebû Umeyr'in 'Nuğayr' adlı kuşu öldüğünde Peygamberimizin (s.a.v.) nasıl bir tavır sergilediğini ve bunun iletişim açısından önemini açıklayınız.
Cevabı göster
Peygamberimiz, küçük Ebû Umeyr'in kuşunun ölmesine üzüldüğünü görünce bunu önemsiz görmemiş; bizzat yanına gidip «Ey Ebû Umeyr! Nuğayr ne oldu?» diyerek onunla ilgilenmiş ve teselli etmiştir. Bu olay, çocukların duygularına ve üzüntülerine değer vermenin önemini gösterir.
Örnek 4Aç olduğu için hurma ağaçlarını taşlayan Râfi bin Amr'a Peygamberimizin (s.a.v.) yaklaşımı nasıl olmuştur?
Cevabı göster
Peygamberimiz küçük Râfi'yi azarlamak yerine önce neden taş attığını sormuş; aç olduğunu öğrenince «Yavrucuğum, ağaçları taşlama; yere dökülenlerden ye» diyerek doğru davranışı tatlı dille öğretmiş, ardından başını okşayıp «Allah'ım, bu çocuğun karnını doyur!» diye dua etmiştir.
Örnek 5Peygamberimizin yemek yerken elini tabağın her tarafında gezdiren Ömer bin Ebû Seleme'ye öğrettiği üç temel sofra adabı kuralı nedir?
Cevabı göster
Peygamberimiz ona tatlı bir dille «Yavrum! Yemeğe başlarken besmele çek (Allah'ın adını an), sağ elinle ye ve tabağın kendi önünden olan kısmından ye» buyurarak üç temel sofra adabını öğretmiştir.
Örnek 6Asrısaadet çocuklarının Peygamber Efendimizi (s.a.v.) seyahat dönüşlerinde nasıl karşıladıklarını ve O'na sevgilerini nasıl gösterdiklerini belirtiniz.
Cevabı göster
Asrısaadet çocukları Peygamberimiz seferden dönerken Medine'nin dışına kadar koşarak O'nu neşeyle karşılar, O'nun devesine binmek için yarışır, meclislerinde bulunup Kur'an ve güzel ahlak öğrenmeye büyük bir istek gösterirlerdi.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Hicretten sonra on yaşındayken Peygamberimizin (s.a.v.) yanına verilen ve on yıl boyunca O'nun şefkatli terbiyesi altında yetişen sahabi aşağıdakilerden hangisidir?
2Peygamber Efendimizin (s.a.v.) «Bunlar benim dünyadaki iki reyhanımdır (hoş kokulu çiçeğimdir)» diyerek sevdiği ve haklarında dua ettiği torunları kimlerdir?
3Küçük sahabi Râfi bin Amr karnı acıktığı için hurma ağaçlarını taşladığında Peygamber Efendimiz (s.a.v.) ona nasıl davranmıştır?
4Peygamberimizin (s.a.v.) küçük Ebû Umeyr'in 'Nuğayr' adlı serçe kuşu öldüğünde onun yanına giderek teselli etmesi aşağıdaki ilkelerden hangisini gösterir?
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Peygamberimiz (s.a.v.) kız torunu Hz. Ümâme'yi omzunda taşıyarak mescide gelmiş, kız ve erkek çocukları arasında ayrım yapmamıştır.
- Asrısaadet çocukları Peygamberimiz seferden dönerken şehrin dışına kadar koşarak O'nu sevinçle karşılardı.
- Peygamberimiz çocukların mescide girmesine izin vermez ve onlara selam vermezdi.
- Efendimiz (s.a.v.) Ömer bin Ebû Seleme'ye yemek yerken besmele çekmeyi, sağ elle ve önünden yemeyi tatlı dille öğretmiştir.
- Hz. Peygamber (s.a.v.) hata yapan çocukları herkesin içinde sertçe azarlayarak uyarırdı.
- Peygamberimiz (s.a.v.) kız torunu Hz. Ümâme'yi omzunda taşıyarak mescide gelmiş, kız ve erkek çocukları arasında ayrım yapmamıştır.
6Aşağıdaki çocuk sahabileri ve torunları ilgili oldukları olaylarla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Peygamber Efendimizin (s.a.v.) yaşadığı ve İslam ahlakının toplumu aydınlattığı mutluluk dönemine adı verilir.
- Peygamberimiz bir çocuğunu bile öpmediğini söyleyen kişiye ' etmeyene Allah da merhamet etmez' buyurmuştur.
- Babası vefat etmiş olan çocuklara Peygamberimiz kol kanat germiş ve bayramda onların başını okşamıştır.
- Peygamberimiz kendisi büyük bir peygamber olmasına rağmen sahibi olduğu için çocuklarla oturup oyunlarını izlerdi.
- Efendimiz (s.a.v.) çocukların hatalarını düzeltirken kırıcı sözler yerine ve hayır dua yöntemini kullanırdı.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Asrısaadet'teki çocukların Peygamber Efendimizi (s.a.v.) çok sevmelerinin sebeplerini ve bu sevginin çocukların davranışlarına nasıl yansıdığını örneklerle açıklayınız.
1. ipucu: Önce Peygamberimizin çocuklara yaklaşımındaki temel özellikleri (selam verme, şefkat, sabır, dinleme, şakalaşma) belirtiniz.
2. ipucu: Ardından Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Hz. Enes, Ebû Umeyr veya Râfi bin Amr örneklerinden yararlanarak çocukların kendilerini nasıl değerli hissettiklerini açıklayınız.
3. ipucu: Son olarak çocukların bu sevgiye karşılık Peygamberimizi nasıl karşıladıklarını ve O'nun öğütlerini nasıl uyguladıklarını yazınız.
Cevap: Asrısaadet çocuklarının Peygamber Efendimizi (s.a.v.) canlarından çok sevmelerinin temel sebebi, Efendimizin onlara her zaman sevgi, şefkat, merhamet, tevazu ve saygıyla yaklaşmasıdır. Peygamberimiz çocuklarla karşılaştığında onlara selam verir, başlarını okşar, torunları Hz. Hasan, Hz. Hüseyin ve Hz. Ümâme'yi omzunda taşır, Ebû Umeyr'in ölen kuşu için üzüntüsünü paylaşır, Hz. Enes'e on yıl boyunca bir kez bile 'öf' demez ve Râfi bin Amr'ın hatasını tatlı dille düzeltip dua ederdi. Kendilerine bu kadar değer verildiğini gören çocuklar da Peygamberimizi sefer dönüşlerinde şehir dışına koşarak neşeyle karşılar, O'nun meclislerinde Kur'an ve ilim öğrenmek için yarışır ve öğrettiği güzel ahlak ilkelerini hayatlarında severek uygulurlardı.
Kısaca
- Torunlarına Şefkati: Peygamberimiz (s.a.v.) torunları Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'i 'dünyadaki iki reyhanım' diyerek sevmiş, namazda sırtına çıktıklarında secdeyi uzatmış; kız torunu Hz. Ümâme'yi de omzunda taşımıştır.
- Hz. Enes bin Mâlik'in Hatırası: On yaşından itibaren on yıl Peygamberimizin yanında kalan Hz. Enes, Efendimizin kendisine bir kez bile 'Öf!' demediğini ve kendisini azarlamadığını bildirmiştir.
- Duygulara Değer Verme (Ebû Umeyr): Küçük Ebû Umeyr'in 'Nuğayr' adlı serçesi öldüğünde Peygamberimiz onu ziyaret ederek teselli etmiş ve çocukların üzüntüsünü ciddiye almıştır.
- Hataları Tatlı Dille Düzeltme: Hurma ağacını taşlayan Râfi bin Amr'a ve yemek yiyen Ömer bin Ebû Seleme'ye kızmadan doğru davranışı öğretmiş ve onlar için hayır duada bulunmuştur.
- Asrısaadet Çocuklarının Sevgisi: Peygamberimizden sevgi ve saygı gören çocuklar O'nu sefer dönüşlerinde coşkuyla karşılamış, sözlerini dinlemiş ve güzel ahlakını örnek almışlardır.
Bu dersin öteki kaynakları
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- Peygamberimizin Hayatı Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı Günlük Planları (2026-2027) Ders planı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı 1. Hafta Çalışma Kâğıdı: Mekke ve Fil Vakası Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı 2. Hafta Çalışma Kâğıdı: Fil Vakası: Araştırma ve Bilgi Fişleri Çalışma kâğıdı