Peygamberimizin Çocukluğu: Sütanneye (Hz. Halîme) Verilmesi ve Benî Sa'd Yurdundaki Yılları

Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) dünyaya geldiğinde babası Hz. Abdullah birkaç ay önce ticaret yolculuğu sırasında Medine'de vefat etmişti. Dünyaya yetim olarak gözlerini açan Peygamberimizi ilk olarak öz annesi Hz. Âmine şefkatle bağrına basmış ve bir hafta kadar emzirmiştir.

Hz. Âmine'nin ardından, uygun bir sütanne bulununcaya kadar Peygamberimizi amcası Ebû Leheb'in cariyesi olan Süveybe Hatun emzirmiştir. Süveybe Hatun, Peygamberimizden önce amcası Hz. Hamza'yı da emzirdiği için Hz. Hamza aynı zamanda Peygamberimizin sütkardeşi olmuştur.

Peygamberimiz büyüdükten ve Hz. Hatice ile evlendikten sonra da Süveybe Hatun'u hiç unutmamış, ona düzenli olarak yiyecek ve giyecek göndererek vefasını göstermiştir.

İslam öncesi dönemde ve Peygamberimizin doğduğu yıllarda Mekke'deki aileler, yeni doğan bebeklerini bir süre kırsal bölgelerde (yaylalarda ve çöllerde) yaşayan göçebe kabilelerdeki sütannelere emanet ederlerdi. Bu köklü geleneğin iki temel sebebi vardı:

Birinci sebep sağlıklı büyümedir: Mekke şehri etrafı dağlarla çevrili çukur ve dar bir vadide kurulduğu için havası oldukça sıcak ve basıktı. Bebeklerin şehirdeki salgın hastalıklardan korunması, temiz yayla ve çöl havasında gürbüz, dirençli ve doğayla iç içe büyümeleri hedeflenirdi.

İkinci sebep ise fasih (duru ve düzgün) Arapça öğrenmedir: Mekke önemli bir ticaret ve ziyaret merkezi olduğu için dışarıdan gelen yabancılar sebebiyle şehirdeki dilde bozulmalar olabiliyordu. Oysa Tâif yakınlarındaki Benî Sa'd gibi kabileler, Arapçayı en saf, en doğru ve en etkili (fasih) konuşan topluluklardı. Çocuklar ana dillerini en güzel biçimde bu ailelerin yanında öğrenirlerdi.

Peygamberimizin doğduğu yıl Hicaz bölgesinde şiddetli bir kuraklık yaşanıyordu. Tâif yakınlarında yaşayan Benî Sa'd kabilesinin kadınları, sütannelik yapmak ve ailelerine erzak temin etmek amacıyla Mekke'ye gelmişlerdi. Aralarında Hz. Halîme (Halîme bint Ebî Züeyb) ve eşi Hâris bin Abdüluzzâ da vardı.

Mekke'ye gelen diğer sütanneler, babası hayatta olan zengin ailelerin çocuklarını tercih ediyor; Peygamberimiz ise babası vefat etmiş bir yetim olduğu için yeterli ücret alamayacaklarını düşünerek onu almakta çekiniyorlardı.

Yolculuk sırasında binek hayvanları zayıf olduğu için kafilenin gerisinde kalan Hz. Halîme, Mekke'den eli boş dönmek istemedi. Eşi Hâris ile konuşarak, 'Allah'a yemin ederim ki bu yetim çocuğu alacağım; belki Allah onun sayesinde bize bereket verir!' dedi ve Peygamberimizi kucağına alarak Benî Sa'd yurduna doğru yola çıktı.

Hz. Halîme'nin Peygamberimizi kucağına almasıyla birlikte ailesinin hayatında olağanüstü bir bolluk ve bereket başladı. Kuraklık sebebiyle sütü azalan Hz. Halîme'nin sütü hem Peygamberimizi hem de kendi oğlu Abdullah'ı doyuracak kadar çoğaldı.

Gelirken yorgunluktan yürüyemeyen binek hayvanları dönüş yolunda canlanıp kafilenin en önüne geçti. Benî Sa'd yurduna vardıklarında ise herkesin sürüleri aç dönerken Hz. Halîme'nin koyunları akşamları tok ve sütleri bol olarak ağıla dönüyordu. Eşi Hâris, 'Ey Halîme! İyi bil ki sen çok mübarek ve bereketli bir çocuk aldın!' diyerek Allah'a şükrediyordu.

Peygamberimiz bu sıcak aile ortamında sütbabası Hâris ve sütkardeşleri Abdullah, Üneyse ve Şeymâ (Huzâfe) ile birlikte sevgi dolu bir çocukluk geçirdi. Özellikle ablası yaşındaki sütkardeşi Şeymâ, Peygamberimizi kucağında gezdirir, ona ninniler ve şiirler söyleyerek bakıcılık yapardı.

Normal şartlarda bebekler sütannelerin yanında iki yıl kalıp sütten kesildikten sonra ailelerine teslim edilirdi. Peygamberimiz iki yaşına geldiğinde Hz. Halîme onu annesi Hz. Âmine'ye getirdi.

Ancak o sırada Mekke'de veba salgını tehlikesi bulunması ve Hz. Halîme'nin bu mübarek çocuktan ayrılmak istememesi üzerine, Hz. Âmine yavrusunun biraz daha Benî Sa'd yurdunda kalmasına izin verdi.

Peygamberimiz yaklaşık dört (bazı rivayetlerde beş) yaşına kadar Benî Sa'd yurdunda kaldı. Bu süreçte sütkardeşleriyle kuzuları güttü, doğayı gözlemledi, paylaşmayı ve yardımlaşmayı yaşayarak öğrendi; ardından annesi Hz. Âmine'nin ve dedesi Abdülmuttalib'in yanına, Mekke'ye döndü.

Vefa; üzerimizde emeği ve iyiliği bulunan insanları unutmamak, onlara sevgi ve saygıda kusur etmemektir. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav), çocukluğunda kendisine emek veren süt ailesine hayatı boyunca eşsiz bir vefa örneği göstermiştir.

Sütannesi Hz. Halîme yıllar sonra kendisini ziyarete geldiğinde Peygamberimiz 'Anneciğim, anneciğim!' diyerek sevinçle ayağa kalkar, sırtındaki cübbesini çıkarıp altına serer ve onu başköşede ağırlardı. Kuraklık yıllarında Hz. Halîme'ye kırk koyun ve erzak yüklü bir deve hediye ederek ailesinin sıkıntısını gidermişti.

Hicretin 8. yılında Huneyn Savaşı sonrasında Benî Sa'd kabilesinden esirler arasında bulunan sütkardeşi Şeymâ huzuruna geldiğinde de Peygamberimiz onu tanıyıp gözleri dolmuş, hırkasını yere sererek oturtmuş, hem onu hem de kabilesini serbest bırakarak bol ikramlarla memleketine uğurlamıştır.