Peygamber Efendimiz (s.a.v.) dünyaya gelmeden önce babasını, küçük yaşlarda ise annesini ve dedesini kaybetmiş; ancak Yüce Allah'ın inayetiyle kendisini canından çok seven aile büyüklerinin şefkatli yuvasında büyümüştür. Sütannesi Hz. Halime, annesi Hz. Âmine, dedesi Abdülmuttalip ve amcası Ebû Talip'in yanındaki yılları; sabır, vefa, paylaşımcılık ve güzel ahlakın en parlak örnekleriyle doludur.
Sütanne Hz. Halime'nin Yanındaki Bereketli Yıllar (0-4 Yaş)
Mekke'nin havası çok sıcak ve basık olduğundan, Mekkeli aileler yeni doğan bebeklerini hem sağlıklı büyümeleri hem de fasih (düzgün ve duru) Arapça öğrenmeleri için yayla havasına sahip kabilelerdeki sütannelere verirlerdi.
Peygamberimizi annesi Hz. Âmine'den sonra ilk olarak Ebû Leheb'in cariyesi Süveybe Hatun emzirmiş, ardından Sa'd kabilesinden Hz. Halime sütanne olarak onu yanına almıştır. Peygamberimizin gelişiyle Hz. Halime ve eşi Hâris'in kurak yurduna bolluk ve bereket gelmiştir.
Süt kardeşleri Abdullah, Üneyse ve Şeyma ile birlikte dört yaşına kadar burada kalan Peygamberimiz; doğayla iç içe, paylaşımcı ve uyumlu bir çocuk olarak büyümüş, ardından Mekke'ye öz annesinin yanına dönmüştür.
Annesi Hz. Âmine ve Dedesi Abdülmuttalip'in Himayesi (4-8 Yaş)
Dört yaşından altı yaşına kadar Mekke'de annesi Hz. Âmine'nin şefkatli kollarında yaşayan Peygamberimiz, altı yaşına geldiğinde annesi ve sadık dadısı Ümmü Eymen ile birlikte Medine'ye (Yesrib'e) gitti. Bu yolculuğun amacı hem dayılarını hem de babası Hz. Abdullah'ın kabrini ziyaret etmekti.
Medine'de bir ay kaldıktan sonra Mekke'ye dönerken Ebvâ köyü yakınlarında annesi Hz. Âmine hastalanarak vefat etti. Hem yetim hem öksüz kalan Peygamberimizi dadısı Ümmü Eymen Mekke'ye getirerek dedesi Abdülmuttalip'e teslim etti.
Kureyş'in reisi olan dedesi Abdülmuttalip, torununa tarifsiz bir sevgi gösterdi; kimsenin oturmasına izin verilmeyen Kâbe gölgesindeki özel minderine onu oturttu. Ancak Peygamberimiz sekiz yaşına geldiğinde dedesi Abdülmuttalip de vefat etti.
Amcası Ebû Talip ve Yengesi Fatıma Hanım'ın Yanındaki Yılları
Dedesi Abdülmuttalip vefat etmeden önce Peygamberimizin bakımını, Hz. Abdullah ile öz kardeş olan oğlu Ebû Talip'e emanet etti. Sekiz yaşından itibaren amcası Ebû Talip'in evinde kalan Peygamberimiz, amcasından ve yengesi Fatıma binti Esed'den öz evlatlarından bile fazla şefkat gördü.
Maddi durumu mütevazı ve ailesi kalabalık olan amcasına yük olmamak için Peygamberimiz küçük yaşta çobanlık yaparak aile bütçesine katkıda bulundu; böylece sorumluluk ve çalışma bilinci kazandı.
Dokuz-on iki yaşlarındayken amcası Ebû Talip ile birlikte Şam ticaret yolculuğuna katıldı. Busra kasabasında kervanı misafir eden rahip Bahîra, ondaki peygamberlik alametlerini fark ederek Ebû Talip'e yeğenini kötülüklerden özenle korumasını tavsiye etti.
Örnekler
Örnek 1Mekkeli ailelerin yeni doğan bebeklerini civar kabilelerdeki sütannelere vermelerinin başlıca sebepleri nelerdir?
Cevabı göster
Bebeklerin Mekke'nin sıcak ve salgın hastalıklı havasından uzakta, temiz yayla havasında sağlıklı büyümelerini ve fasih (bozulmamış, düzgün) Arapçayı öğrenmelerini sağlamaktır.
Örnek 2Peygamber Efendimizin sütannesi kimdir, hangi kabiledendir ve süt kardeşlerinin isimleri nelerdir?
Cevabı göster
Sütannesi Sa'd kabilesinden Hz. Halime'dir (ilk emziren Süveybe Hatun'dur). Süt kardeşleri ise Abdullah, Üneyse ve Şeyma'dır.
Örnek 3Peygamberimiz altı yaşındayken annesi Hz. Âmine ile Medine'ye niçin gitmiştir ve dönüş yolunda ne yaşanmıştır?
Cevabı göster
Babası Hz. Abdullah'ın kabrini ve Medine'deki akrabalarını (dayılarını) ziyaret etmek için gitmiştir. Dönüş yolunda Ebvâ köyünde annesi Hz. Âmine hastalanarak vefat etmiştir.
Örnek 4Ebvâ köyünde annesi vefat ettikten sonra altı yaşındaki Peygamberimizi Mekke'ye kim ulaştırmış ve kime teslim etmiştir?
Cevabı göster
Sadık dadısı Ümmü Eymen onu Mekke'ye getirmiş ve dedesi Abdülmuttalip'e teslim etmiştir.
Örnek 5Sekiz yaşında dedesi Abdülmuttalip vefat edince Peygamberimizin bakımını kim üstlenmiştir?
Cevabı göster
Dedesinin vasiyeti üzerine babası Hz. Abdullah'ın öz kardeşi olan amcası Ebû Talip ve yengesi Fatıma binti Esed üstlenmiştir.
Örnek 6Peygamberimiz amcası Ebû Talip'in yanında kalırken ailesine destek olmak için hangi işleri yapmıştır?
Cevabı göster
Amcasının geçim yükünü hafifletmek için Mekkelilerin koyunlarını güderek çobanlık yapmış ve amcasıyla ticaret işlerine katılmıştır.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Peygamber Efendimizin dört yaşına kadar yanında kaldığı Sa'd kabilesinden sütannesi aşağıdakilerden hangisidir?
Peygamberimizin dört yaşına kadar Sa'd yurdunda yanında kaldığı sütannesi Hz. Halime'dir.
2Peygamberimiz altı yaşındayken Medine ziyaretinden dönerken annesi Hz. Âmine'nin vefat ettiği yer aşağıdakilerden hangisidir?
Hz. Âmine, Medine ile Mekke arasında bulunan Ebvâ köyünde hastalanarak vefat etmiştir.
3Dedesi Abdülmuttalip vefat ettiğinde sekiz yaşında olan Peygamberimizi himayesine alan amcası aşağıdakilerden hangisidir?
Peygamberimizi sekiz yaşından itibaren himaye edip koruyan amcası Ebû Talip'tir.
4Peygamber Efendimizin 'O benim annemden sonra annemdir' diyerek ömür boyu vefa gösterdiği fedakâr dadısı kimdir?
Ebvâ'dan Mekke'ye Peygamberimizi getiren ve ona annelik yapan dadısı Ümmü Eymen'dir.
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Peygamberimizin sütannesi Hz. Halime'nin evine gelişiyle birlikte o hanede bolluk ve bereket yaşanmıştır.
Kurak geçen yılda Hz. Halime'nin hayvanları süt vermiş ve hanesi bereketlenmiştir.
- Peygamberimizin babası Hz. Abdullah, Peygamberimiz dört yaşındayken Mekke'de vefat etmiştir.
Hz. Abdullah, Peygamberimiz henüz doğmadan önce Medine'de vefat etmiştir.
- Dedesi Abdülmuttalip, Kâbe'nin gölgesindeki özel minderine torunu Hz. Muhammed'i oturtup ona büyük sevgi göstermiştir.
Dedesi onu çok sever ve özel ilgi gösterirdi.
- Amcası Ebû Talip çok zengin olduğu için Peygamberimiz çocukluğunda hiçbir işte çalışmamıştır.
Ebû Talip'in maddi durumu kısıtlıydı; Peygamberimiz çobanlık yaparak amcasına yardım etmiştir.
- Yengesi Fatıma binti Esed, Peygamberimizi öz çocuklarından ayırmadan büyük bir şefkatle büyütmüştür.
Fatıma hanım ona gerçek bir anne şefkatiyle davranmıştır.
- Peygamberimizin sütannesi Hz. Halime'nin evine gelişiyle birlikte o hanede bolluk ve bereket yaşanmıştır.
6Peygamberimizin çocukluk yıllarında hayatında yer alan şahsiyetleri yakınlık dereceleriyle eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Peygamberimizi öz annesinden sonra ilk emziren hanım Hatun'dur.
- Çocukların açık ve düzgün bir dil öğrenmesi için sütannelere gönderilmesindeki temiz dile Arapça denir.
- Peygamberimiz altı yaşındayken annesiyle birlikte babasının kabrini ziyaret etmek için şehrine gitmiştir.
- Amcası Ebû Talip'in eşinin adı binti Esed'dir.
- Şam ticaret yolculuğunda Busra kasabasında Peygamberimizdeki özellikleri fark eden rahibin adı idi.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Peygamber Efendimizin çocukluk yıllarında hangi yaş aralıklarında kimin yanında kaldığını sırasıyla özetleyiniz.
1. ipucu: Doğumundan dört yaşına kadar Sa'd kabilesinde sütannesi Hz. Halime'nin yanında kalmıştır.
2. ipucu: Dört-altı yaş arası annesi Hz. Âmine'nin, altı-sekiz yaş arası dedesi Abdülmuttalip'in yanında yaşamıştır.
3. ipucu: Sekiz yaşından itibaren amcası Ebû Talip ve yengesi Fatıma binti Esed'in himayesinde büyümüştür.
Cevap: Peygamberimiz 0-4 yaş arasında sütannesi Hz. Halime'nin yanında, 4-6 yaş arasında öz annesi Hz. Âmine'nin yanında, 6 yaşında annesinin Ebvâ'da vefatı üzerine 6-8 yaş arasında dedesi Abdülmuttalip'in yanında ve 8 yaşında dedesinin vefatından sonra amcası Ebû Talip'in yanında kalmıştır.
Kısaca
- Sütanne Geleneği: Sağlıklı büyüme ve fasih Arapça öğrenme amacıyla 4 yaşına kadar sütannesi Hz. Halime'nin yanında kalmıştır.
- Süt Ailesi ve Bereket: Sütbabası Hâris, süt kardeşleri Abdullah, Üneyse ve Şeyma'dır; gelişiyle aileye bolluk gelmiştir.
- Ebvâ ve Öksüzlük: Altı yaşında Medine dönüşü Ebvâ köyünde annesi Hz. Âmine vefat etmiş, Ümmü Eymen onu Mekke'ye getirmiştir.
- Dedesinin Himayesi: Altı ile sekiz yaşları arasında dedesi Abdülmuttalip ona büyük bir şefkat ve özenle bakmıştır.
- Ebû Talip'in Yuvası: Sekiz yaşından sonra amcası Ebû Talip ve yengesi Fatıma hanımın yanında kalmış, çobanlık ve ticaretle ailesine destek olmuştur.
Bu dersin öteki kaynakları
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- Peygamberimizin Hayatı Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı Günlük Planları (2026-2027) Ders planı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı 1. Hafta Çalışma Kâğıdı: Mekke ve Fil Vakası Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Peygamberimizin Hayatı 2. Hafta Çalışma Kâğıdı: Fil Vakası: Araştırma ve Bilgi Fişleri Çalışma kâğıdı