İçeriğe geç

5. sınıf · Peygamberimizin Hayatı · 7. hafta (26-30 Ekim 2026)

Peygamberimizin Çocukluğu: Sütannesi Hz. Halime’nin Yanındaki Yılları ve Bereket Olayı

1. ÜNİTE: ÇOCUKLUK YILLARINDA PEYGAMBERİMİZ teması · Konu özeti

Etkinlikler
Bu hafta

20 Nisan 571 (12 Rebîülevvel) Pazartesi günü Mekke’de dünyaya gelen sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.), doğumundan yaklaşık 6 ay önce babası Hz. Abdullah’ı kaybettiği için dünyaya yetim olarak gözlerini açmıştı. O dönemde Mekke’deki köklü ailelerin çok önemli bir geleneği vardı: Yeni doğan bebekler, havası serin ve temiz olan yayla köylerindeki sütannelere emanet edilirdi. Peki, diğer sütanneler yetim olduğu için onu almak istemezken Hz. Halîme onu nasıl bağrına bastı ve bu kutlu bebeğin gelişiyle Hz. Halîme’nin fakir yuvası nasıl bereketle doldu? Birlikte öğrenelim.

1. Sütanne Geleneği ve Hz. Halîme’nin Yetim Muhammed’i Seçmesi

İslam öncesi dönemde Mekke şehri, etrafı çıplak dağlarla çevrili çukur bir vadide yer aldığı için yazları çok sıcak ve bunaltıcı oluyor, küçük bebekler arasında sık sık ateşli hastalıklar görülüyordu. Ayrıca Kâbe’yi ziyarete gelen yabancı tüccarlar yüzünden şehir merkezindeki Arapça şivesi kısmen etkileniyordu. Bu nedenle Mekkeli aileler yeni doğan bebeklerini: 1. Temiz ve serin çöl/yayla havasında bedenen sağlıklı, gürbüz ve özgür ruhlu büyümeleri, 2. Yabancı kelimelerle karışmamış en saf, düzgün ve akıcı (fasih) Arapçayı öğrenmeleri için civar kabilelerden gelen güvenilir sütannelere verirlerdi.

Peygamberimizi ilk günlerde öz annesi Hz. Âmine, ardından birkaç gün Süveybe Hatun (Hz. Hamza’yı da emzirdiği için Hz. Hamza Peygamberimizin sütkardeşidir) emzirdi. O yıl kuraklık ve kıtlık yaşanan Benî Sa’d yurdundan Mekke’ye gelen sütanneler, babası hayatta olan zengin çocuklarını tercih ediyor; babası vefat etmiş bir yetim olduğu için küçük Muhammed’i (s.a.v.) almakta tereddüt ediyorlardı. Yoksul ve binekleri çok zayıf olduğu için kafilenin gerisinde kalan Hz. Halîme ile eşi Hâris, Mekke’den eli boş dönmek istemediler ve “Belki Allah bu yetim yavru sebebiyle bize bereket verir!” diyerek Hz. Muhammed’i (s.a.v.) sevgiyle kucaklarına aldılar.

PEYGAMBERİMİZİN ÇOCUKLUĞU: SÜTANNE HZ. HALİME VE BEREKET YILLARI1. SÜTANNEYE VERİLİŞ SEBEPLERİ VE KİŞİLERNeden Çöl/Yayla Köylerine Gönderilirdi?1. Mekke’nin sıcak ve salgın hastalıklı havasından korumak,Fasih Arapça ve Sağlıklı Büyüme2. Öz ve düzgün (fasih) Arapçayı yerinde öğrenmelerini sağlamak.İlk EmzirenlerÖnce annesi Hz. Âmine, ardından Ebû Leheb’in cariyesi Süveybe.Sütannesi: Hz. Halîme (Sa’d Kabilesi)Hevâzin kolundan Benî Sa’d yurdu (Tâif yakınlarındaki yayla).Sütbabası ve SütkardeşleriSütbabası: Hâris | Sütkardeşleri: Abdullah, Üneyse ve Şeymâ.2. SA’D YURDUNDAKİ BEREKET VE DEĞERLERHz. Halîme’nin Yetim Bebeği SeçmesiKimse yetim diye almazken Halîme şefkatle onu kucağına aldı.Ev ve Sürülerdeki İlahi BereketCılız binekleri hızlandı, kurak yurtta koyunları bol süt verdi!Sa’d Yurdunda Geçen 4 YılDoğa içinde sağlıklı, cesur, cömert ve fasih dilli büyüdü.Sütkardeşleriyle Örnek İlişkisiKardeşlerinin hakkını gözetti; Şeymâ ona bakıcılık yaptı.Ahde Vefa Örneği (Huneyn Sonrası)Yıllar sonra sütkardeşi Şeymâ’ya cübbesini serip ikramda bulundu!KRONOLOJİ: Doğum (571) → 0-4 Yaş: Sütannesi Hz. Halîme (Benî Sa’d Yurdu) → 4-6 Yaş: Annesi Hz. Âmine’nin YanıDeğerlerimiz: Yetimi koruma, misafirperverlik, kanaatkârlık, kardeşlik ve büyüklerimize/iyilik yapanlara vefa!

2. Sa’d Yurdundaki Bereket Yılları ve Peygamberimizin Vefası

Hz. Halîme, küçük Muhammed’i (s.a.v.) kucağına aldığı andan itibaren ailesinin hayatında olağanüstü bir bereket ve bolluk başladı: • Kıtlık yüzünden kendi oğlu Abdullah’ı bile doyurmaya yetmeyen sütü bir anda çoğaldı; hem Muhammed (s.a.v.) hem de sütkardeşi Abdullah doyasıya süt içip huzurla uyudu. • Mekke’ye gelirken yorgunluktan yürüyemeyen yaşlı ve cılız binekleri, dönüş yolunda güçlenip bütün kafileyi geride bıraktı. • Kuraklıktan otların kuruduğu Benî Sa’d yurdunda başkalarının koyunları aç dönerken, Hz. Halîme’nin koyunları akşamları karınları tok ve memeleri sütle dolu olarak dönüyordu.

Peygamberimiz 2 yaşında sütten kesilince Hz. Halîme onu Mekke’ye götürdü; ancak hem Mekke’de veba salgını olması hem de bu bereketli çocuğun evlerinde biraz daha kalmasını çok istemeleri üzerine Hz. Âmine’den izin alarak onu tekrar yaylaya götürdü. Peygamberimiz 4 yaşına kadar Sa’d yurdunda sütkardeşleriyle birlikte kuzuları güderek, doğayla iç içe, paylaşımcı ve merhametli bir çocuk olarak büyüdü; 4 yaşında öz annesi Hz. Âmine’nin yanına döndü. • Eşsiz Vefa Örneği: Peygamberimiz büyüyüp evlendikten ve peygamber olduktan sonra bile sütannesi Hz. Halîme’yi hiç unutmadı. Kendisini ziyarete geldiğinde “Anneciğim, anneciğim!” diyerek ayağa kalkar, sırtındaki cübbesini (ridasını) yere serip üzerine oturtur ve kıtlık yıllarında ona kırk koyun ile yiyecek yüklü bir deve hediye ederdi. Yıllar sonra Huneyn Savaşı sonrasında esirler arasında bulunan sütkardeşi Hz. Şeymâ’yı da hemen tanımış, gözleri dolarak kendi hırkasını yere serip oturtmuş ve onu hediyelerle kabilesine uğurlamıştır.

Örnekler

  1. Örnek 1Mekkeli ailelerin yeni doğan bebeklerini Benî Sa’d gibi yayla köylerindeki sütannelere vermelerinin iki temel sebebi nedir?

    Cevabı göster

    1. Sağlık Sebebi: Mekke’nin çukur ve aşırı sıcak iklimindeki salgın hastalıklardan bebekleri koruyarak temiz yayla havasında sağlıklı ve gürbüz büyümelerini sağlamak. 2. Dil ve Kültür Sebebi: Şehirdeki yabancı etkilerden uzak, çöl/yayla kabilelerinin konuştuğu en saf ve düzgün (fasih) Arapçayı doğru öğrenmelerini sağlamak.

  2. Örnek 2Hz. Halîme’nin Peygamberimizi sütçocuk olarak evine almasıyla birlikte ailesinde yaşanan bereket olaylarından üçünü yazınız.

    Cevabı göster

    1. Açlıktan kendi bebeğini bile doyuramayan Hz. Halîme’nin sütü bollaşmış ve her iki bebek de doymuştur. 2. Gelirken kafileye yetişemeyen zayıf ve yavaş binekleri güçlenip hızlanmıştır. 3. Kurak yaylada diğer sürüler sütsüz kalırken Hz. Halîme’nin koyunları ve yaşlı develeri bol süt vermeye başlamıştır.

  3. Örnek 3Peygamber Efendimizin sütannesi Hz. Halîme’ye ve sütkardeşi Şeymâ’ya yıllar sonra nasıl davrandığını ve bunun hangi güzel ahlak ilkesini gösterdiğini açıklayınız.

    Cevabı göster

    Peygamberimiz hem sütannesi Hz. Halîme hem de sütkardeşi Şeymâ kendisini ziyarete geldiğinde ayağa kalkarak onlara kendi cübbesini (hırkasını) yere serip oturtmuş, ihtiyaçlarını karşılamış ve büyük ikramlarda bulunmuştur. Bu davranış Peygamberimizin ahde vefa (iyiliği unutmama ve kadirşinaslık) ahlakının en güzel örneğidir.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Sevgili Peygamberimiz Hz. Muhammed’in (s.a.v.) 4 yaşına kadar yanında kaldığı ve Benî Sa’d kabilesine mensup olan sütannesi kimdir?

  2. 2Aşağıdakilerden hangisi Mekkeli ailelerin yeni doğan bebeklerini sütannelere verme sebeplerinden biridir?

  3. 3Mekke’ye gelen diğer sütannelerin küçük Muhammed’i (s.a.v.) başlangıçta almak istememelerinin sebebi neydi?

  4. 4Aşağıdakilerden hangisi Peygamberimizin sütannesi Hz. Halîme’nin çocuklarından (Peygamberimizin sütkardeşlerinden) biri değildir?

  5. 5Peygamberimizin yetişkinlik yıllarında kendisini ziyarete gelen sütannesi Hz. Halîme’ye 'Anneciğim!' diyerek ayağa kalkması ve cübbesini yere sererek onu ağırlaması hangi ahlaki değeri gösterir?

  6. 6Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Peygamberimiz doğduktan sonra onu ilk olarak öz annesi Hz. Âmine, ardından Süveybe Hatun emzirmiştir.
    • Peygamberimizin gelişiyle birlikte Hz. Halîme’nin kurak ve yoksul evine büyük bir bolluk ve bereket gelmiştir.
    • Peygamberimiz sütannesi Hz. Halîme’nin yanında 20 yaşına kadar kalmıştır.
    • Peygamberimize bebekliğinde kucağında taşıyarak bakıcılık yapan sütablası Hz. Şeymâ’dır.
    • Süveybe Hatun hem Peygamberimizi hem de amcası Hz. Hamza’yı emzirdiği için Hz. Hamza aynı zamanda Peygamberimizin sütkardeşidir.

  7. 7Aşağıdaki kişileri Peygamberimizin hayatındaki rolleriyle eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  8. 8Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Babası Hz. Abdullah o doğmadan önce vefat ettiği için Peygamberimiz dünyaya olarak gelmiştir.
    2. Mekkeliler çocuklarının yabancı kelimelerle bozulmamış, akıcı ve düzgün () Arapça öğrenmesi için onları yayla köylerine gönderirlerdi.
    3. Peygamberimizin sütannesi Hz. Halîme, Tâif yakınlarında yaşayan kabilesine mensuptu.
    4. Peygamberimiz yaşına kadar sütannesi Hz. Halîme’nin yanında kaldıktan sonra Mekke’ye annesinin yanına dönmüştür.
    5. Kendisine yapılan iyiliği unutmamak ve iyilik yapanlara ömür boyu sevgi ve saygı göstermeye denir.

  9. 9Peygamberimizin Benî Sa’d yurdunda sütannesi Hz. Halîme ve sütkardeşleriyle geçirdiği 4 yılın onun karakter ve dil gelişimine hangi katkıları sağladığını açıklayınız.

Kısaca

  • Sütanneye Verme Geleneğinin Sebebi: Mekke’nin çukur ve aşırı sıcak havasında bebekleri salgın hastalıklardan korumak, temiz yayla havasında sağlıklı ve güçlü büyümelerini sağlamak ve bozulmamış öz (fasih) Arapçayı öğrenmelerini sağlamaktı.
  • Peygamberimizi Emziren İlk Kişiler: Peygamberimizi ilk olarak annesi Hz. Âmine (birkaç gün), ardından amcası Ebû Leheb’in azatlı cariyesi Süveybe Hatun emzirmiştir.
  • Sütannesi Hz. Halîme ve Ailesi: Tâif yakınlarındaki Benî Sa’d (Sa’d oğulları) kabilesinden Hz. Halîme ve eşi (sütbabası) Hâris tarafından alınmıştır. Sütkardeşleri Abdullah, Üneyse ve Şeymâ’dır.
  • Sa’d Yurdundaki Bereket: Peygamberimizin gelişiyle Hz. Halîme’nin kurak ve kıtlık içindeki evine ilahi bir bereket gelmiş; sütü artmış, cılız binekleri güçlenmiş ve koyun sürüleri bol süt vermeye başlamıştır.
  • 4 Yıllık Çocukluk ve Vefa: Peygamberimiz 4 yaşına kadar sütannesi Hz. Halîme’nin yanında kalmış, sonra Mekke’ye annesi Hz. Âmine’nin yanına dönmüştür. Hayatı boyunca sütannesine “Anneciğim!” diyerek hürmet etmiş ve cübbesini yere sererek ağırlamıştır.

Bu dersin öteki kaynakları