Kur’an-ı Kerim Okumanın Adabı ve Kültürümüzdeki Yeri

Örnekler

1. Örnek 1Kur’an-ı Kerim okuma adabının temel ilkeleri nelerdir? Okumaya başlarken ve okumayı bitirirken söylenen ifadeleri anlamlarıyla birlikte yazınız.

   Cevabı göster

   Kur’an-ı Kerim okuma adabı; onu Allah (cc) kelamı bilinciyle, abdestli olarak, temiz bir ortamda, samimiyet ve huşu içinde, düzenli aralıklarla ve anlamını düşünerek okumaktır. • Başlarken: Euzübesmele (“Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.” — Kovulmuş şeytanın şerrinden Allah’a sığınırım. Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla başlarım.) denir. • Bitirirken: “Sadakallahülazim” (Azim olan Allah doğru söyledi.) denir.

2. Örnek 2Toplumumuzda Mushaf’a gösterilen saygının günlük hayattaki iki somut örneğini ve Kur’an-ı Kerim okunan başlıca toplumsal merasimleri belirtiniz.

   Cevabı göster

   Kültürümüzde Mushaf’ın belden yukarıda tutulmaya çalışılması ve evlenecek kızların çeyizlerinde bir Mushaf bulundurulması ona gösterilen saygının somut örnekleridir. Ayrıca doğum, sünnet, asker uğurlaması, nikâh, düğün, cenaze merasimleri ve kandil gecelerinde Kur’an-ı Kerim okunur.

3. Örnek 3“Hatim” ve “mukabele” kavramlarını tanımlayarak mukabele geleneğinin tarihsel dayanağını açıklayınız.

   Cevabı göster

   • Hatim: Kur’an-ı Kerim’i Fatiha suresinden Nâs suresine kadar başından sonuna tek başına veya cemaat huzurunda yüzünden ya da ezberden okumaktır. • Mukabele: Özellikle ramazan ayında Kur’an tilavetini iyi bilenlerin Kur’an okuması, cemaatin de okunan yerleri Mushaf’tan takip etmesi şeklinde gerçekleşen okuma biçimidir. Tarihsel dayanağı, Hz. Peygamber ile Cebrail’in (as) her ramazan ayında Kur’an-ı Kerim’i karşılıklı okumalarıdır.

4. Örnek 4“Kur’an-ı Kerim Hicaz’da nazil oldu, Mısır’da okundu, İstanbul’da yazıldı.” sözü kültür ve sanat tarihimiz açısından neyi ifade etmektedir? Ders kitabında adı geçen ünlü hattatları yazınız.

   Cevabı göster

   Bu söz; Kur’an-ı Kerim’in Mekke ve Medine’nin bulunduğu Hicaz bölgesinde indirildiğini, güzel sesli kurralarıyla Mısır’da tilavet edildiğini ve harflerinin en estetik biçimde yazıldığı hat sanatının merkezinin İstanbul olduğunu ifade eder. Ders kitabında İstanbul’da yetişen ünlü hattatlar arasında Hafız Osman (öl. 1698) ve Hamit Aytaç (öl. 1982) anılmaktadır.

5. Örnek 5Hz. Peygamber (sav) bir hadisinde Kur’an’ı hatmeden kişiyi “bir yolculuğa başlayıp bitiren ve tekrar yolculuğa başlayan kimse” (Tirmizi, “Kıraat”, 13) olarak nitelendirmiştir. Ders kitabındaki Kontrol Noktası-2 metnine göre bu benzetme neyi anlatmaktadır?

   Cevabı göster

   Bu benzetme, Kur’an-ı Kerim okumanın ve hatim indirmenin onun anlam dünyasında kutlu bir tefekkür yolculuğuna çıkmak olduğunu anlatır. Okuyucu ayetler arasında ilerlerken peygamber kıssalarından (Hz. Yusuf, Hz. Yunus, Hz. Musa, Hz. İbrahim) ibret alır, duygulanır ve bir hatmi bitirdiğinde Kur’an’la bağını koparmayıp yeniden okumaya başlar.

6. Örnek 6Toplumumuzda hafızlık müessesesine ve hafızlık merasimine neden büyük önem verilmektedir?

   Cevabı göster

   Hafız; Kur’an’ı baştan sona ezberleyen, yaşayan ve koruyan kimsedir. Toplumumuz hafızlığı ilahi kelamı nesilden nesile aktarmanın en sağlam yolu olarak gördüğü için çocukları küçük yaşlardan itibaren Kur’an öğrenmeye teşvik eder ve hafızlığını tamamlayan gençler için büyük camilerde kurra hafızı önderliğinde, halkın katılımıyla hafızlık merasimi düzenleyerek onlara hafızlık belgesi verir.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Kur’an-ı Kerim okumaya başlarken söylenen “Eûzü billâhi mineşşeytânirracîm. Bismillâhirrahmânirrahîm.” ifadesinin kavramsal adı ve okumayı bitirdikten sonra söylenen tasdik cümlesi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

   AMukabele — ElhamdülillahBEuzübesmele — SadakallahülazimCHatim — SübhanallahDKelimeitevhit — AllahüekberESalavat — Maşallah

2. 2Hz. Peygamber ile vahiy meleği Cebrail (as) arasında ramazan ayında gerçekleşen karşılıklı Kur’an okuma uygulamasına dayanan ve günümüzde camilerde bir kişinin okuyup cemaatin Mushaf’tan takip etmesiyle sürdürülen gelenek aşağıdakilerden hangisidir?

   AHüsnühatBİcazetCMukabeleDTefsirEMeal

3. 3“Kur’an-ı Kerim Hicaz’da nazil oldu, Mısır’da okundu, İstanbul’da yazıldı.” sözünde İstanbul’un öne çıkarılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

   AVahyin ilk olarak İstanbul’da indirilmiş olmasıBHafız Osman ve Hamit Aytaç gibi hattatlarla İstanbul’un hat sanatının merkezi olmasıCKur’an-ı Kerim’in ilk kez İstanbul’da çoğaltılmasıDİlk mukabele geleneğinin İstanbul’da başlamasıEKur’an alfabesinin İstanbul’da oluşturulması

4. 4Kur’an-ı Kerim okuma adabıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

   AKur’an-ı Kerim’i ibadet bilinciyle ve abdestli olarak okumaya özen gösterilmelidir.BKur’an-ı Kerim samimiyetle ve huşu içinde okunmalıdır.CKur’an-ı Kerim yalnızca kandil gecelerinde ve cenaze merasimlerinde okunmalıdır.DKur’an okumanın temel amacı onun ayetlerini düşünmek, anlamak ve yaşamak olmalıdır.EMushaf’a saygı gereği belden yukarıda tutulmasına dikkat edilmelidir.

5. 5Aşağıdaki ifadelerin ders kitabı içeriğine göre Doğru (D) mi yoksa Yanlış (Y) mı olduğunu belirleyiniz.

   • Kur’an-ı Kerim’i Fatiha suresinden Nâs suresine kadar başından sonuna yüzünden veya ezberden okumaya hatim denir.DoğruYanlış
   • Kültürümüzde evlenecek kızların çeyizlerinde Mushaf bulundurulması ve Mushaf’ın belden yukarıda tutulması Kur’an’a verilen değeri gösterir.DoğruYanlış
   • “Sadakallahülazim” ifadesi “Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla başlarım.” anlamına gelir ve okumaya başlarken söylenir.DoğruYanlış
   • Hafızlık merasimleri şehrin büyük bir camisinde bir kurra hafızının önderliğinde yapılır ve sonunda öğrencilere hafızlık belgesi verilir.DoğruYanlış
   • Kültürün oluşumunda kutsal kitapların ve dinî değerlerin herhangi bir etkisi yoktur.DoğruYanlış

6. 6Aşağıdaki kavram ve isimleri ilgili oldukları açıklamalarla eşleştiriniz.

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   EuzübesmeleSadakallahülazimMukabeleHafızHafız Osman ve Hamit Aytaç

   Kur’an-ı Kerim’i baştan sona ezberleyen, yaşayan ve koruyan kimseİstanbul’da yetişerek Kur’an harflerini estetikle yazan ünlü hattatlarKur’an okumayı bitirdikten sonra söylenen 'Azim olan Allah doğru söyledi' cümlesiRamazan ayında bir kişinin Kur’an okuması, cemaatin de Mushaf’tan takip etmesiKur’an okumaya başlarken şeytandan Allah’a sığınıp O’nun adıyla başlama ifadesi

7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun kavramlarla tamamlayınız.

   hatimgösterişkültürhathuşuabdestlitefsir
   1. Kur’an-ı Kerim okuma adabının başında onu ibadet bilinciyle ve olarak okumak gelir.
   2. Kur’an-ı Kerim’i başından sonuna kadar yüzünden ya da ezberden okumaya denir.
   3. Kur’an alfabesindeki harflerin ve ayetlerin estetik bir şekilde yazılması sanatına sanatı adı verilir.
   4. Geçmişten günümüze uzanan; sanatı, inançları, örf ve âdetleri ile toplumun kimliğini oluşturan yaşayış tarzına denir.
   5. Allah’ın (cc) kitabı Kur’an-ı Kerim samimiyetle ve içinde okunmalıdır.
   Kontrol et

8. 8Kur’an-ı Kerim okumanın adabını ve Kur’an-ı Kerim’in kültürümüzdeki yerini (merasimler, ramazan gelenekleri, sanat ve eğitim boyutlarıyla) üç maddede özetleyiniz.

   1. ipucunu göster