«Allah'ı Tanımak» ünitemizin zirve noktasını oluşturan Haşr Suresi 22-24. ayetler (namazlardan sonra okunan «Hüvallâhüllezî» aşrı), Kur'an-ı Kerim'de Esmâ-i Hüsnâ'nın bir arada en yoğun zikredildiği muazzam bir tevhid bildirisidir. Bu hafta Kur'an-ı Kerim meallerine başvurma yöntemini öğrenerek Haşr suresinin son üç ayetindeki ilahi isimleri, evrendeki gaye ve nizam delilini ve bu mesajların ahlaki hayatımıza rehberliğini inceliyoruz.
Haşr Suresi 22. Ayet: Tevhid, Gayb-Şehadet İlmi ve Rahmet
Medine döneminde hicretin 4. yılında nazil olan ve 24 ayetten oluşan Haşr Suresi, adını 2. ayette geçen ve «toplanma, bir araya getirilme» anlamına gelen الْحَشْر kelimesinden alır. Surenin 22. ayeti «هُوَ اللّٰهُ الَّذِي لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ» (O, kendisinden başka hiçbir ilah olmayan Allah'tır) buyruğuyla başlar ve İslam inancının özü olan tevhid ilkesini ilan eder.
Ayetin devamında Yüce Allah'ın «عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ» (gaybı da şehadet âlemini de bilen) olduğu belirtilir. Gayb, insanın beş duyusuyla ve akıl yürütmeyle tek başına bilemeyeceği (melekler, ahiret, gelecek, kalplerdeki gizli niyetler gibi) alanı; şehadet ise gözlemlenebilen maddi evreni ifade eder. Ayet, Allah'ın dünyadaki bütün yaratılmışlara şefkat eden er-Rahmân (الرَّحْمٰنُ) ve ahirette mümin kullarına özel merhamet gösteren er-Rahîm (الرَّحِيمُ) isimleriyle tamamlanır.
| Ayet İfadesi | İlahi İsim / Sıfat | Anlamı ve Mesajı |
|---|---|---|
| لَا إِلٰهَ إِلَّا هُوَ | Tevhid (Vahdâniyyet) | O'ndan başka ibadete layık hiçbir ilah yoktur. |
| عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ | el-Alîm (Mutlak İlim) | Gizli ve açık, görünmeyen ve görünen her şeyi bilir. |
| هُوَ الرَّحْمٰنُ | er-Rahmân | Dünyada ayrım yapmaksızın tüm varlıklara merhamet edendir. |
| الرَّحِيمُ | er-Rahîm | Ahirette mümin kullarına özel ikram ve bağışta bulunandır. |
Haşr Suresi 23. Ayet: Hükümranlık, Kutsiyet ve Güven İsimleri
Haşr Suresi 23. ayette Yüce Allah'ın sekiz güzel ismi ardı ardına zikredilir: el-Melik (الْمَلِكُ), mülkün ve bütün kâinatın gerçek sahibi ve mutlak hükümdarı demektir. el-Kuddûs (الْقُدُّوسُ), her türlü eksiklik, kusur, acizlik ve yaratılmışlara benzemekten tertemiz ve münezzeh olandır. es-Selâm (السَّلَامُ), esenlik ve barış kaynağı olan, kullarını tehlikelerden selamete çıkarandır.
el-Mü'min (الْمُؤْمِنُ), kalplere iman nuru bahşeden, kendisine sığınanlara güven ve emniyet verendir. el-Müheymin (الْمُهَيْمِنُ), bütün varlıkları her an gözetip koruyan ve denetleyendir. el-Azîz (الْعَزِيزُ), yenilmesi imkânsız mutlak güç ve izzet sahibidir. el-Cebbâr (الْجَبَّارُ), iradesini her durumda yürüten, aynı zamanda kırılan kalpleri onarıp eksikleri tamamlayandır. el-Mütekebbir (الْمُتَكَبِّرُ) ise azamet ve büyüklükte eşi olmayan demektir. Ayetin sonunda «سُبْحَانَ اللّٰهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ» buyrularak Allah'ın her türlü şirkten uzak olduğu vurgulanır.
| Esmâ-i Hüsnâ | Arapça Yazılışı | Temel Anlamı |
|---|---|---|
| el-Melik / el-Kuddûs | الْمَلِكُ / الْقُدُّوسُ | Mülkün gerçek hükümdarı / Eksiklikten münezzeh |
| es-Selâm / el-Mü'min | السَّلَامُ / الْمُؤْمِنُ | Esenlik kaynağı / Güven ve iman veren |
| el-Müheymin / el-Azîz | الْمُهَيْمِنُ / الْعَزِيزُ | Gözetip koruyan / Mutlak izzet ve güç sahibi |
| el-Cebbâr / el-Mütekebbir | الْجَبَّارُ / الْمُتَكَبِّرُ | Kırıkları onaran, hükmünü yürüten / Azamette eşsiz |
Haşr Suresi 24. Ayet: Yaratılış Aşamaları ve Kâinatın Tesbihi
Haşr Suresi 24. ayet «هُوَ اللّٰهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى» buyruğuyla başlar ve yaratılışın üç ardışık boyutunu açıklar: 1) el-Hâlık (الْخَالِقُ), yaratacağı her varlığın ölçüsünü ve planını takdir ederek yoktan var edendir. 2) el-Bâri' (الْبَارِئُ), takdir edilen varlıkları geçmişte bir örneği olmaksızın, birbirleriyle ve çevreleriyle tam bir uyum içinde meydana getirendir. 3) el-Musavvir (الْمُصَوِّرُ) ise yarattığı her varlığa kendine özgü eşsiz bir şekil, suret ve kimlik (örneğin parmak izi, DNA, sima) verendir.
Ayetin ikinci kısmında «يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ» buyrulur. Göklerde ve yerde bulunan canlı-cansız her varlık, kendi fıtrat diliyle (hâl ve kal diliyle) Yüce Allah'ı tesbih eder (O'nun kusursuzluğunu ilan eder). Surenin el-Azîz (mutlak kudret sahibi) ve el-Hakîm (her işi hikmetli ve gayeli olan) isimleriyle bitmesi, kâinattaki hiçbir şeyin başıboş ve anlamsız yaratılmadığını bildirir.
| İlahi İsim | Arapça Lafzı | Yaratılıştaki Tecelli Boyutu |
|---|---|---|
| el-Hâlık | الْخَالِقُ | Her şeyin ölçüsünü takdir edip yoktan var eden |
| el-Bâri' | الْبَارِئُ | Varlıkları örneksiz ve birbiriyle uyumlu yaratan |
| el-Musavvir | الْمُصَوِّرُ | Varlıklara kendilerine has eşsiz şekil ve suret veren |
| el-Hakîm | الْحَكِيمُ | Her yaratmasında ve hükmünde sonsuz hikmet ve gaye bulunan |
Kur'an-ı Kerim Meallerine Başvurma Yöntemi ve İlkeleri
Kur'an-ı Kerim, Arapça olarak indirilmiş son ilahi kitaptır ve eşsiz edebi anlatımı (icâz ve belagatı) nedeniyle başka bir dile kelimesi kelimesine tam olarak çevrilmesi mümkün değildir. Bu yüzden Kur'an ayetlerinin başka bir dile yaklaşık anlamlarıyla aktarılmasına tercüme yerine meal («varılan sonuç, öz anlam») adı verilir. Ayetlerin iniş sebepleri (esbâb-ı nüzûl), tarihsel arka planı ve fıkhi-kelami hükümleriyle geniş biçimde açıklanmasına ise tefsir denir.
Haşr Suresi 22-24. ayetlerdeki mesajları doğru anlamak için Kur'an meallerine başvururken şu ilkelere dikkat edilmelidir: 1) Diyanet İşleri Başkanlığı gibi uzman heyetlerce hazırlanmış güvenilir mealler tercih edilmelidir. 2) Ayetler öncesi ve sonrasıyla (siyak-sibak / bağlam bütünlüğü) birlikte okunmalıdır. 3) Kur'an'ın kendine özgü kavramları (gayb, şehadet, tesbih, hikmet, esmâ-i hüsnâ) dipnotlardan ve muhtasar tefsirlerden kontrol edilmelidir.
| Kavram | Tanımı | Okuyucuya Kazandırdığı Bakış |
|---|---|---|
| Meal | Ayetlerin ana maksadının başka bir dile yaklaşık aktarımı | İlahi mesajın temel anlamını doğrudan öğrenme |
| Tefsir | Ayetlerin nüzul sebebi ve hükümleriyle geniş yorumu | Derinlikli ve çok boyutlu Kur'an kavrayışı |
| Siyak - Sibak (Bağlam) | Ayetin önceki ve sonraki ayetlerle anlam ilişkisi | Metni cımbızlamadan bütüncül ve doğru anlama |
Evrendeki Gaye ve Nizam Delili İle Marifetullah İlişkisi
İnsanın Yüce Allah'ı güzel isimleri, sıfatları ve kâinattaki eserleri üzerinden tanımasına marifetullah denir. Haşr Suresi 22-24. ayetlerde zikredilen el-Hâlık, el-Bâri', el-Musavvir, el-Müheymin ve el-Hakîm isimleri, İslam düşüncesindeki gaye ve nizam (teleoloji) delilinin Kur'anî temelini oluşturur. Atomun içindeki elektron yörüngelerinden gezegenlerin hareketine, su döngüsünden canlıların genetik şifresine kadar her yerde şaşmaz bir ölçü (nizam) ve amaçlılık (gaye) vardır.
Evrendeki bu hassas dengenin kendi kendine veya kör tesadüflerle oluşması aklen imkânsızdır. Nasıl ki kusursuz bir sanat eseri mahir bir sanatkârı gösteriyorsa, kâinat kitabı (kevnî ayetler) da ilmi, kudreti ve hikmeti sonsuz olan Yüce Yaratıcıyı gösterir. Mümin, hem Kur'an ayetlerini okuyarak hem de evrendeki nizamı tefekkür ederek marifetullah bilincine ulaşır.
| Kavram | Anlamı | Haşr Suresi 22-24 İlişkisi |
|---|---|---|
| Marifetullah | Allah'ı isim, sıfat ve eserleriyle tanıma bilgisi | 15'e yakın Esmâ-i Hüsnâ ile Allah'ı tanıtır |
| Nizam (Ölçü ve Denge) | Evrendeki fiziksel ve biyolojik yasaların uyumu | el-Bâri' ve el-Müheymin isimlerinin tecellisidir |
| Gaye (Teleoloji / Amaç) | Her varlığın bir hikmet ve amaçla yaratılması | el-Hakîm isminin kâinattaki yansımasıdır |
Haşr Suresi 22-24. Ayetlerin Ahlaki Hayatımıza Yansımaları
Esmâ-i Hüsnâ yalnızca ezberlenen kavramlar değil, müminin karakterini ve toplumsal ilişkilerini şekillendiren ahlaki ilkelerdir. Allah'ın Âlimü'l-gaybi ve'ş-şehâdeh (gizliyi ve açığı bilen) ile el-Müheymin (her an gözeten) olduğunu içselleştiren bir insan, kimsenin görmediği yerde bile günahtan ve haksızlıktan sakınır; sözünde ve işinde tam bir dürüstlük (ihsan) sergiler.
Yüce Allah'ın er-Rahmân ve er-Rahîm isimlerini tanıyan mümin ailesine, komşularına ve tüm canlılara şefkatle yaklaşır; es-Selâm isminin tecellisiyle gittiği her yere barış ve esenlik taşır; el-Mü'min isminin gereği olarak elinden ve dilinden herkesin güvende olduğu emin bir insan olur; el-Kuddûs ismiyle kalbini kinden ve çevresini kirlilikten arındırır; el-Mütekebbir olan Allah karşısında kibri bırakıp tevazu kuşanır.
| İlahi İsim | Bireyde Oluşturduğu Ahlaki Erdem | Günlük Hayattaki Davranış Örneği |
|---|---|---|
| er-Rahmân / er-Rahîm | Şefkat ve merhamet | İhtiyaç sahiplerine ve tüm canlılara merhamet etmek |
| es-Selâm | Barışçıllık ve esenlik | Selamı yaymak, kavga yerine uzlaşıyı seçmek |
| el-Mü'min | Güvenilirlik (Emanet) | Sözünde durmak, kimseye zarar vermemek |
| el-Kuddûs | Maddi ve manevi temizlik | Kalbi hasetten, bedeni ve çevreyi kirden temiz tutmak |
Örnekler
Örnek 1Haşr Suresi 22. ayette geçen «عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ» (Gaybı ve şehadeti bilen) ifadesindeki gayb ve şehadet kavramlarını açıklayarak bu bilincin insan davranışlarına etkisini belirtiniz.
Cevabı göster
Gayb, duyularla algılanamayan ve yalnız Allah'ın bildiği görünmez âlemi; şehadet ise duyularla gözlemlenebilen görünür âlemi ifade eder. Allah'ın hem açıkta yapılanları hem de gizli niyetleri bildiğine inanan bir insan, yalnızken bile kötülükten uzak durur ve dürüst davranır.
Örnek 2Haşr Suresi 23. ayette yer alan «اَلسَّلَامُ» (es-Selâm) ve «اَلْمُؤْمِنُ» (el-Mü'min) isimlerinin anlamlarını ve toplumsal hayata yansımalarını açıklayınız.
Cevabı göster
es-Selâm; her türlü eksiklikten uzak, barış ve esenliğin kaynağı olup kullarını selamete çıkaran demektir. el-Mü'min ise kalplere iman veren ve kendisine sığınanlara güven/emniyet bahşeden demektir. Bu iki ismi özümseyen mümin, toplumda barışı yayar ve çevresine güven verir.
Örnek 3Haşr Suresi 24. ayette bir arada zikredilen «اَلْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ» (el-Hâlık, el-Bâri', el-Musavvir) isimleri yaratılış sürecinin hangi aşamalarını ifade eder?
Cevabı göster
1) el-Hâlık: Yaratılacak her şeyin ölçüsünü ve planını takdir edip yoktan var eden. 2) el-Bâri': Varlıkları bir örneği olmaksızın ve birbirleriyle tam bir uyum içinde meydana getiren. 3) el-Musavvir: Yarattığı her varlığa kendine has eşsiz bir şekil, suret ve özellik veren.
Örnek 4Kur'an-ı Kerim çevirilerine neden «tercüme» yerine «meal» adı verilmektedir? Meal okurken doğru anlama ulaşmak için nelere dikkat edilmelidir?
Cevabı göster
Kur'an'ın eşsiz edebi gücü ve derin anlamlı kelimeleri başka bir dile birebir (lafzi) çevrilemediği için, ayetlerin yaklaşık anlamını ifade eden çevirilere meal denir. Meal okurken ayetler bağlamından (siyak-sibak) koparılmamalı, güvenilir mealler seçilmeli ve dipnot/tefsir açıklamalarından yararlanılmalıdır.
Örnek 5Haşr Suresi 24. ayetin «وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ» (O, mutlak güç sahibi ve her işi hikmetli olandır) ifadeleriyle tamamlanmasının gaye ve nizam delili açısından anlamı nedir?
Cevabı göster
el-Azîz ismi evrendeki devasa düzeni kuran sonsuz kudreti, el-Hakîm ismi ise yaratılan hiçbir varlığın başıboş ve anlamsız olmadığını, her şeyin belirli bir gaye ve hikmetle yaratıldığını gösterir. Evrendeki bu amaçlı düzen (gaye ve nizam) doğrudan Allah'ın varlığını ve birliğini kanıtlar.
Örnek 6Haşr Suresi 23. ayette geçen «اَلْقُدُّوسُ» (el-Kuddûs) ve «اَلْمُهَيْمِنُ» (el-Müheymin) isimlerinin anlamlarını kısaca yazınız.
Cevabı göster
el-Kuddûs: Her türlü eksiklik, kusur, hata ve acizlikten münezzeh (uzak ve tertemiz) olan demektir. el-Müheymin: Bütün varlıkları her an görüp gözeten, koruyan, kollayan ve denetleyen demektir.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Haşr Suresi 23. ayette geçen Esmâ-i Hüsnâ'dan «Yaratılmışları her an gözetip koruyan, kollayan ve her şeyi kontrolü altında tutan» anlamına gelen ilahi isim aşağıdakilerden hangisidir?
el-Müheymin, bütün varlıkları ilmi ve kudretiyle her an gözetip koruyan ve denetleyen demektir.
2Haşr Suresi 24. ayette yer alan «هُوَ اللّٰهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ» buyruğundaki «el-Musavvir» isminin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Tasvir ve suret kelimeleriyle aynı kökten gelen el-Musavvir, her varlığa kendine has şekil ve biçim veren demektir.
3Kur'an-ı Kerim ayetlerinin başka bir dile yaklaşık anlamlarıyla çevrilmesine «meal» denilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Kur'an'ın icâz ve belagatı nedeniyle başka bir dile kelimesi kelimesine tam çevirisi yapılamaz; bu yüzden yaklaşık anlam aktarımına meal denir.
4Haşr Suresi 22-24. ayetlerde vurgulanan temel mesajlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?
24. ayetin sonunda Allah'ın el-Hakîm (her işi hikmetli ve gayeli) olduğu bildirilerek tesadüf anlayışı reddedilir.
5Haşr Suresi 22-24. ayetler ve Kur'an mealleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Haşr Suresi 22. ayette geçen «عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ» ifadesi Allah'ın gizli ve açık her şeyi bildiğini ifade eder.
Gayb görünmeyen/gizli âlemi, şehadet ise görünen âlemi kapsar.
- «el-Kuddûs» ismi Yüce Allah'ın her türlü eksiklik, kusur ve acizlikten uzak ve tertemiz olduğunu bildirir.
el-Kuddûs kutsiyet ve tenzih ifade eden güzel isimlerdendir.
- Kur'an meallerini okurken ayetleri önceki ve sonraki ayetlerle ilişkilendirmeden (bağlamdan kopararak) okumak doğru bir yöntemdir.
Ayetleri doğru anlamak için siyak-sibak (bağlam) bütünlüğüne ve Kur'an bütünlüğüne dikkat edilmelidir.
- Evrendeki kusursuz ölçü ve amaçlılıktan hareketle Allah'ın varlığını kanıtlayan delile gaye ve nizam (teleoloji) delili denir.
Gaye ve nizam delili kâinattaki düzen ve hikmetten Yaratıcıya ulaşır.
- Haşr Suresi 23. ayette geçen «el-Melik» ismi, varlıklara şekil ve suret veren anlamına gelmektedir.
Şekil ve suret veren el-Musavvir'dir; el-Melik ise mülkün ve kâinatın gerçek sahibi/hükümdarı demektir.
- Haşr Suresi 22. ayette geçen «عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ» ifadesi Allah'ın gizli ve açık her şeyi bildiğini ifade eder.
6Haşr Suresi 22-24. ayetlerde geçen aşağıdaki Esmâ-i Hüsnâ'yı Türkçe anlamlarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- İnsanın Yüce Allah'ı güzel isimleri, sıfatları ve kâinattaki eserleri üzerinden tanımasına adı verilir.
- Duyularımızla algılayamadığımız ve yalnız vahiy yoluyla haberdar olduğumuz varlık alanına âlemi denir.
- Kur'an-ı Kerim ayetlerinin başka bir dile yaklaşık anlamlarıyla aktarılmasına tercüme yerine denir.
- Haşr Suresi 23. ayette geçen ve mülkün gerçek sahibi, kâinatın mutlak hükümdarı anlamına gelen isim ismidir.
- Haşr Suresi 24. ayette göklerde ve yerde olan her şeyin Yüce Allah'ı ettiği (O'nun kusursuzluğunu yücelttiği) bildirilir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Haşr Suresi 22-24. ayetlerdeki mesajları Kur'an meallerinden inceleyen bir öğrencinin; 1) Tevhid ve İlim, 2) Yaratılış ve Nizam, 3) Ahlaki Sorumluluk boyutlarında çıkaracağı ilkeleri 3 adımda yapılandırınız.
1. ipucu: 1. Adım (Tevhid ve İlim - 22. Ayet): O'ndan başka ilah olmadığı ve gayb/şehadet âlemini bildiği gerçeği.
2. ipucu: 2. Adım (Yaratılış ve Nizam - 24. Ayet): el-Hâlık, el-Bâri', el-Musavvir ve el-Hakîm isimleriyle evrendeki gaye ve düzenin anlaşılması.
3. ipucu: 3. Adım (Ahlaki Sorumluluk - 23. Ayet): er-Rahîm, es-Selâm ve el-Mü'min isimlerinin mümini merhametli, barışçıl ve güvenilir olmaya yöneltmesi.
Cevap: 1) 22. ayet üzerinden kâinatta Allah'tan başka ilah bulunmadığını (tevhid) ve Yüce Allah'ın gizli-açık her şeyi (gayb ve şehadet) bildiğini kavrayarak hayatının her anında ihsan ve dürüstlük bilinciyle hareket eder. 2) 24. ayetteki el-Hâlık, el-Bâri', el-Musavvir ve el-Hakîm isimlerinden hareketle evrendeki her varlığın kusursuz bir ölçü, uyum ve gaye ile yaratıldığını tefekkür eder. 3) 23. ayetteki es-Selâm, el-Mü'min ve er-Rahîm isimlerinin ahlaki yansıması olarak ailesine ve topluma güven veren, barışı yayan ve merhametli bir insan olmaya gayret eder.
Kısaca
- Medine döneminde indirilen ve 24 ayetten oluşan Haşr suresinin son üç ayeti (22-24), Yüce Allah'ı en güzel isimleriyle (Esmâ-i Hüsnâ) tanıtan eşsiz bir marifetullah metnidir.
- 22. ayette Allah'tan başka ilah olmadığı (tevhid), O'nun hem duyular ötesi gayb âlemini hem de görünür şehadet âlemini bildiği ve er-Rahmân, er-Rahîm olduğu bildirilir.
- 23. ayette Yüce Allah'ın el-Melik (mülkün sahibi), el-Kuddûs (eksiklikten uzak), es-Selâm (esenlik kaynağı), el-Mü'min (güven veren), el-Müheymin (gözetip koruyan), el-Azîz (mutlak güçlü), el-Cebbâr (onaran ve iradesini yürüten) ve el-Mütekebbir (büyüklükte eşsiz) isimleri sıralanır.
- 24. ayette yaratılışın üç aşaması olan el-Hâlık (takdir edip planlayan), el-Bâri' (uyumlu ve örneksiz var eden) ve el-Musavvir (eşsiz şekil veren) isimleriyle birlikte kâinattaki her şeyin el-Azîz ve el-Hakîm olan Allah'ı tesbih ettiği vurgulanır.
- Kur'an meallerine başvururken ayetlerin bağlamı (siyak-sibak), dipnotlar ve tefsir açıklamaları dikkate alınarak bütüncül okuma yapılır.
- Allah'ı güzel isimleriyle tanımak (marifetullah), mümini gizlide ve açıkta dürüst olmaya, çevresine güven (el-Mü'min) ve barış (es-Selâm) yaymaya yöneltir.
Bu dersin öteki kaynakları
- 10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- 10. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Günlük Planları (2026-2027) Ders planı