İngilizcede Theme 3: Hard Times temasının ikinci bölümünde, geçmişte sahip olduğumuz ancak günümüzde artık devam etmeyen alışkanlıkları ve yaşam koşullarını anlatmak için kullanılan 'used to + V1' ve 'would + V1' yapıları ele alınmaktadır. Ayrıca bu bölümde geçmişteki zorlukların üstesinden gelen insanların biyografik başarı öyküleri ve geçmiş zaman kiplerinin bütüncül kullanımı pekiştirilmektedir.
Expressing Past Habits and States: 'Used to' Yapısı
Geçmişte düzenli olarak yaptığımız ancak şimdi yapmadığımız alışkanlıkları (past habits) veya geçmişte doğru olup günümüzde değişmiş olan durumları (past states) ifade etmek için 'used to + V1 (fiilin yalın hâli)' yapısı kullanılır. Örneğin; 'People used to travel on horseback before cars were invented' (İnsanlar otomobiller icat edilmeden önce at sırtında seyahat ederdi) cümlesi geçmişteki bir alışkanlığı; 'My grandfather used to be a miner, but now he is retired' (Dedem eskiden madenciydi ama şimdi emekli) cümlesi ise geçmişteki bir durumu anlatır.
Olumsuz ve Soru Yapısı: Bu yapı Simple Past Tense kurallarına tabi olduğundan olumsuz cümlelerde yardımcı fiil 'didn't' devreye girer ve 'used' sondaki '-d' ekini düşürerek 'didn't use to + V1' (veya daha resmi dilde 'used not to + V1') şeklini alır: 'We didn't use to have smartphones twenty years ago.' Soru cümlelerinde ise 'Did + Subject + use to + V1...?' kalıbı kullanılır: 'Did you use to live in a small village when you were a child?'
Dikkat Edilecek Fark: 'used to + V1' geçmişte kalmış alışkanlıkları anlatırken; 'be used to + V-ing / Noun' ('...ya alışkın olmak') ve 'get used to + V-ing / Noun' ('...ya alışmak') yapıları alışkanlık kazanma sürecini ifade eder ve kendilerinden sonra isim veya '-ing' takılı fiil alır.
'Used to' vs. 'Would': Eylem ve Durum Fiilleri Ayrımı
Geçmişte tekrarlanan eylemleri ve nostaljik alışkanlıkları (repeated past actions) anlatırken 'used to + V1' yerine 'would + V1' yapısı da kullanılabilir. Örneğin; 'When we were children, our grandmother would / used to tell us folk tales by the fireplace every winter night.' (Çocukken büyükannemiz her kış gecesi şömine başında bize halk masalları anlatırdı.)
Ancak 'used to' ile 'would' arasında çok önemli bir dil bilgisi farkı vardır: 'Would' yapısı durum bildiren fiillerle (stative verbs: be, live, have, own, know, love, believe, belong) KULLANILMAZ! Geçmişteki kalıcı durumları ifade ederken 'used to' tercih edilir.
Örneğin; 'There used to be an old cinema on this street' (Bu caddede eskiden eski bir sinema vardı) veya 'My family used to live in a wooden house' cümlelerinde 'be' ve 'live' durum bildirdiği için bunların yerine 'would be' veya 'would live' denilemez.
Overcoming Adversity: Biyografik Anlatılar ve Theme 3 Özeti
Hard Times teması kapsamında yoksulluk, savaş, göç, doğal afet veya fiziksel engeller gibi zorlukların üstesinden gelmeyi (overcoming adversity / hardship) anlatan biyografik metinlerde dört temel geçmiş zaman yapısı bir arada kullanılır: 1) Simple Past (V2): Ana olay örgüsünü ve tamamlanmış eylemleri sıralar. 2) Past Continuous (was/were + V-ing): Olay sırasında devam etmekte olan arka plan eylemini betimler.
3) Past Perfect (had + V3): Geçmişteki bir olaydan daha önce gerçekleşmiş olan eylemi vurgular (After / Before / By the time). 4) Used to / Would + V1: Kahramanın geçmişteki yaşam şartlarını ve alışkanlıklarını aktarır.
Önemli Kelime Hazinesi (Overcoming Adversity Vocabulary): overcome obstacles (engelleri aşmak), persevere / perseverance (azmetmek / azim), resilience (dayanıklılık/direncini koruma), make ends meet (geçimini zorlukla sağlamak), blessing in disguise (şer gibi görünen hayır), hit rock bottom (dibe vurmak), turn over a new leaf (hayatında yeni bir sayfa açmak), prosperity (refah/bolluk).
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki cümleyi olumsuz (-) ve soru (?) biçimlerine dönüştürünüz: 'People used to send letters by pigeon post in the past.'
Cevabı göster
Olumsuz (-): 'People didn't use to send letters by pigeon post in the past.' Soru (?): 'Did people use to send letters by pigeon post in the past?' (Yardımcı fiil did/didn't geldiğinde 'used' kelimesindeki '-d' eki düşer ve 'use to' olur.)
Örnek 2Aşağıdaki iki cümleden hangisinde 'used to' yerine 'would' kullanılabilir, hangisinde kullanılamaz? Nedenini açıklayınız: 1) 'My father used to be a history teacher.' 2) 'Every Sunday, my father used to take us to the museum.'
Cevabı göster
1. cümlede 'be' fiili durum bildiren bir fiil (stative verb) olduğu için 'used to' yerine 'would' KULLANILAMAZ. 2. cümlede ise 'take' fiili geçmişte tekrarlanan bir eylemi (repeated action) ifade ettiği için 'used to' yerine 'would take' KULLANILABİLİR.
Örnek 3'I used to work in a crowded city' ile 'I am used to working in a crowded city' cümleleri arasındaki anlam ve yapı farkını açıklayınız.
Cevabı göster
'I used to work in a crowded city' (used to + V1), 'Eskiden kalabalık bir şehirde çalışırdım ama artık çalışmıyorum' anlamına gelir ve geçmişte bitmiş bir durumu anlatır. 'I am used to working in a crowded city' (be used to + V-ing) ise 'Kalabalık bir şehirde çalışmaya alışkınım' demektir ve şu anki alışkın olma durumunu ifade eder.
Örnek 4Parantez içindeki fiilleri uygun geçmiş zaman (Simple Past, Past Perfect veya used to) ile çekimleyiniz: 'Before the famous scientist ___ (win) the Nobel Prize in 1921, he ___ (face) severe financial difficulties for many years.'
Cevabı göster
'Before the famous scientist won (V2) the Nobel Prize in 1921, he had faced (Past Perfect: had + V3) severe financial difficulties for many years.' (Nobel ödülünü kazanmasından daha önce yaşadığı süreç Past Perfect ile, ödülü kazanması ise Simple Past ile ifade edilir.)
Örnek 5'Hard Times' temasında geçen 'make ends meet', 'overcome obstacles' ve 'turn over a new leaf' ifadelerinin anlamlarını birer örnek bağlamla açıklayınız.
Cevabı göster
'Make ends meet': Kıt kanaat geçinmek (During the economic crisis, many families struggled to make ends meet). 'Overcome obstacles': Engelleri aşmak (With great perseverance, she managed to overcome all obstacles). 'Turn over a new leaf': Hayatında yeni ve daha iyi bir sayfa açmak (After recovering from his illness, he decided to turn over a new leaf).
Örnek 6Çocukluğunuza ait bir alışkanlığı ve artık değişmiş olan bir durumu 'used to' ve 'would' kullanarak iki İngilizce cümleyle ifade ediniz.
Cevabı göster
Durum (State - used to): 'I used to have short curly hair and wear glasses when I was in primary school.' Alışkanlık (Habit - would/used to): 'During summer holidays, my cousins and I would ride our bicycles in the park until sunset.'
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Choose the correct option to complete the sentence: 'There ___ a large orchard behind our house twenty years ago, but now there is a shopping mall in its place.'
Geçmişte var olan ancak günümüzde değişmiş bir durumu (state) anlatırken 'used to be' kullanılır; durum fiilleriyle 'would be' kullanılmaz.
2Choose the correct option: 'My grandmother ___ smartphones or computers when she was young, so she ___ letters to her relatives.'
Olumsuz geçmiş durumda 'didn't use to have', geçmişteki alışkanlıkta ise 'used to write' kullanılır.
3In which of the following sentences CANNOT 'used to' be replaced with 'would'?
'Own' (sahip olmak) bir durum fiilidir (stative verb); bu nedenle 'used to own' yerine 'would own' kullanılamaz.
4Choose the best idiom to complete the sentence: 'After losing his job during the recession, Mr. Carter worked two part-time jobs just to ___ and feed his family.'
'Make ends meet' deyimi, zor şartlarda ailesinin geçimini ucu ucuna sağlamak anlamına gelir.
5
- Geçmişte düzenli olarak yapılan ancak günümüzde sona ermiş alışkanlıkları anlatmak için 'used to + V1' yapısı kullanılır.
- 'Used to' yapısının olumsuz biçimi 'didn't use to + V1', soru biçimi ise 'Did ... use to + V1?' şeklindedir.
- Durum bildiren fiillerle (be, live, know, have, own) geçmişteki durumları anlatırken 'would + V1' yapısı yaygın olarak kullanılır.
- 'Be used to + V-ing' yapısı geçmişte bitmiş bir alışkanlığı değil, bir duruma alışkın olmayı ifade eder.
- 'Overcome obstacles' ifadesi İngilizcede 'zorluklar karşısında pes edip vazgeçmek' anlamına gelir.
- Geçmişte düzenli olarak yapılan ancak günümüzde sona ermiş alışkanlıkları anlatmak için 'used to + V1' yapısı kullanılır.
6
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7
- Did your parents to live in this neighbourhood before they moved to Ankara?
- When I was a child, my father take me to the park every Sunday afternoon.
- By the time the rescue team arrived at the village, the villagers already built temporary shelters.
- Thanks to her strong and determination, Marie Curie succeeded in discovering radium despite poverty.
- After making several mistakes in his youth, he decided to turn over a new and start a better life.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizcede geçmiş alışkanlık ve durumları anlatırken kullanılan 'used to + V1' ile 'would + V1' yapılarının ortak yönünü ve aralarındaki en temel dil bilgisi farkını örnek cümlelerle açıklayınız.
1. ipucu: Eylem fiillerinde (play, go, visit) her iki yapının da birbirinin yerine kullanılabildiğini belirtiniz.
2. ipucu: Durum fiillerinde (be, live, have, own) 'would' yapısının kullanılamayacağını vurgulayınız.
3. ipucu: En az birer doğru örnek cümle yazınız.
Cevap: Her iki yapı da geçmişte tekrarlanan alışkanlıkları ve eylemleri (repeated past actions) anlatmak için kullanılır: 'When we were kids, we used to / would play hide-and-seek in the street.' Ancak aralarındaki en temel fark durum fiillerinde (stative verbs: be, live, have, own, know, love) ortaya çıkar: Geçmişteki durumları anlatırken 'used to' kullanılırken 'would' KULLANILAMAZ. Örneğin 'My uncle used to be a sailor' veya 'We used to live in Izmir' cümleleri doğrudur; fakat 'would be' veya 'would live' şeklinde kullanılamaz.
Kısaca
- 'Used to + V1' yapısı, geçmişte düzenli yapılan ancak günümüzde terk edilmiş alışkanlıkları ve geçmişte kalmış durumları ifade eder.
- Bu yapının olumsuz şekli 'didn't use to + V1', soru şekli ise 'Did + Subject + use to + V1?' biçimindedir.
- Geçmişte tekrarlanan eylem fiillerinde (action verbs) 'used to' yerine 'would + V1' de kullanılabilir.
- Durum bildiren fiillerle (stative verbs: be, live, have, own, know) geçmiş durumlar anlatılırken 'used to' kullanılır, 'would' kullanılmaz.
- Biyografik metinlerde (Hard Times) Simple Past, Past Continuous, Past Perfect ve used to/would yapıları kronolojik uyum içinde bir arada kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 11. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu