Theme 4: What a Life! ünitesi; bilim, sanat ve tarih sahnesinde unutulmaz başarılar elde etmiş öncü şahsiyetlerin yaşam öykülerine (biographical narratives) odaklanır. Bir biyografide olayların hangi sırayla gerçekleştiğini ve bir başarının öncesinde ne kadar süre emek verildiğini anlatmak için Past Perfect Simple (had + V3) ile Past Perfect Continuous (had been + V-ing) yapıları birlikte kullanılır.
Past Perfect Simple (had + V3): Geçmişin Geçmişi ve Olay Sıralaması
Past Perfect Simple zamanı, geçmişte meydana gelmiş iki olaydan daha önce gerçekleşip tamamlanmış olanı (geçmişin geçmişini) vurgulamak için kullanılır. Yapısı bütün özneler için Subject + had + Past Participle (V3) şeklindedir; olumsuz cümlede had not (hadn't) + V3, soru cümlesinde ise Had + Subject + V3? dizilimi uygulanır.
Bu zaman yapısıyla en sık kullanılan zaman bağlaçları after, before, by the time, as soon as, until / till ve when bağlaçlarıdır. After ve as soon as bağlaçlarının bulunduğu yan cümlecikte 1. olay (Past Perfect: had + V3), ana cümlede ise 2. olay (Simple Past: V2) yer alır: 'After Aziz Sancar had completed his medical degree in Istanbul, he went to the USA for his PhD.' (Aziz Sancar İstanbul'da tıp eğitimini tamamladıktan sonra doktora için ABD'ye gitti.)
Before ve by the time bağlaçlarının bulunduğu yan cümlecikte ise daha sonra gerçekleşen 2. olay (Simple Past: V2), ana cümlede ise ondan önce tamamlanmış olan 1. olay (Past Perfect: had + V3) kullanılır: 'By the time Marie Curie received her second Nobel Prize in 1911, she had already discovered polonium and radium.'
Past Perfect Simple vs. Past Perfect Continuous (had been + V-ing)
Past Perfect Continuous zamanı, geçmişteki bir olay gerçekleşmeden önce başlamış ve o ana kadar belirli bir süre boyunca devam etmiş olan eylemlerin sürecini (sürekliliğini) vurgulamak veya geçmişteki bir durumun gözlemlenebilir nedenini açıklamak için kullanılır. Yapısı Subject + had been + V-ing (olumsuzda had not been + V-ing) şeklindedir ve sıklıkla for, since, how long, all day, before, until zaman ifadeleriyle birlikte görülür.
İki zaman arasındaki temel fark: Past Perfect Simple (had + V3) eylemin tamamlanmış olmasına, sonucuna ve sayısına/miktarına (how many / how much) odaklanırken; Past Perfect Continuous (had been + V-ing) eylemin ne kadar sürdüğüne (how long) ve devam eden sürecine odaklanır.
Örneğin: 'Before Cahit Arf became a professor, he had published several brilliant papers.' cümlesinde tamamlanmış sonuç ve sayı vurgulanırken; 'He had been working on the Arf invariant for months before he finally proved the theorem.' cümlesinde kanıtlama anına kadar süren yoğun çalışma süreci vurgulanmaktadır. Ayrıca know, believe, own, have (sahiplik), be, like gibi durum fiilleri (stative verbs) Continuous (-ing) almaz; 'for/since' bulunsa bile Past Perfect Simple ile çekimlenir: 'They had known each other for ten years before they got married.'
Biographical Narratives: Turning Points, Achievements and Vocabulary
Bir kişinin hayatını anlatan biyografik metinler (biographies / autobiographies); doğum ve eğitim yılları (early life and education), kariyer basamakları ve dönüm noktaları (turning points / milestones), karşılaşılan engellerin aşılması (overcoming obstacles) ile kalıcı başarılar ve miras (achievements and legacy) bölümlerinden oluşur.
Bu temada öne çıkan temel kelime ve deyimler şunlardır: pioneer (öncü), dedicated / devoted (kendini adamış), perseverance (azim ve sebat), breakthrough (çığır açan buluş), prestigious award (saygın ödül), graduate from (-den mezun olmak), receive a scholarship (burs kazanmak), make a contribution to (-e katkıda bulunmak), overcome a hardship (bir zorluğun üstesinden gelmek) ve pass away (vefat etmek).
Örneğin Aziz Sancar (DNA onarım mekanizmasıyla 2015 Nobel Kimya Ödülü sahibi), Fuat Sezgin (İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi araştırmalarının öncüsü), İdil Biret, Cahit Arf, Nuri Demirağ ve Sabiha Gökçen gibi şahsiyetlerin yaşam öyküleri; azimli çalışmanın (had been researching for decades) büyük başarılara (won / achieved) nasıl dönüştüğünü gösteren ilham verici biyografik örneklerdir.
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki iki olayı 'After' ve 'By the time' bağlaçlarını kullanarak iki farklı cümle hâlinde birleştiriniz: 1st Event: Hulusi Behçet researched the symptoms of the disease for years. 2nd Event: He described Behçet's disease in 1937.
Cevabı göster
1) After Hulusi Behçet had researched (veya had been researching) the symptoms of the disease for years, he described Behçet's disease in 1937. 2) By the time Hulusi Behçet described Behçet's disease in 1937, he had researched (veya had been researching) its symptoms for years.
Örnek 2'She had written four novels before she won the award.' ile 'She had been writing a novel for two years before she won the award.' cümleleri arasındaki anlam farkını açıklayınız.
Cevabı göster
Birinci cümlede Past Perfect Simple (had written) kullanılmış olup ödülü kazanmadan önce tamamlanmış olan eserlerin sayısına (dört roman) ve sonucuna odaklanılmıştır. İkinci cümlede ise Past Perfect Continuous (had been writing) kullanılarak ödül öncesinde iki yıl boyunca devam eden yazma sürecinin uzunluğu vurgulanmıştır.
Örnek 3'Before they founded the company in 2018, they ___ (know) each other for twelve years.' cümlesindeki boşluğa hangi zaman yapısı gelmelidir? Nedenini açıklayınız.
Cevabı göster
Boşluğa 'had known' (Past Perfect Simple) gelmelidir. Cümlede 'for twelve years' gibi süreç bildiren bir ifade bulunmasına rağmen, 'know' (bilmek/tanımak) fiili durum bildiren bir fiil (stative verb) olduğu için '-ing' (Continuous) eki alamaz.
Örnek 4Parantez içindeki fiilleri uygun geçmiş zaman (Simple Past veya Past Perfect Continuous) ile çekimleyiniz: 'The young scientist's eyes were red and exhausted because she ___ (work) on the microscope for ten hours before the professor ___ (enter) the lab.'
Cevabı göster
Birinci boşluğa geçmişteki yorgunluğun süregelen nedenini belirttiği için 'had been working' (Past Perfect Continuous), ikinci boşluğa ise daha sonra gerçekleşen anlık eylem olduğu için 'entered' (Simple Past) gelmelidir.
Örnek 5Biyografik metinlerde sıkça geçen 'turning point, breakthrough, perseverance ve pioneer' kelimelerinin Türkçe karşılıklarını örnek birer bağlamla açıklayınız.
Cevabı göster
'Turning point' hayatın akışını değiştiren dönüm noktası; 'breakthrough' bilimde çığır açan buluş/atılım; 'perseverance' zorluklar karşısında pes etmeden gösterilen azim ve sebat; 'pioneer' ise bir alanda ilk adımı atan öncü kişi anlamına gelir.
Örnek 6'Until' bağlacının geçmiş zaman cümlelerinde Past Perfect ile kullanımını bir örnekle gösteriniz.
Cevabı göster
'He didn't publish his theory until he had collected enough experimental evidence.' (Yeterli deneysel kanıt toplayana kadar teorisini yayımlamadı.) cümlesinde görüldüğü üzere, önce kanıt toplama işlemi tamamlanmış (had collected), ardından yayımlama eylemi gerçekleşmiştir.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1By the time Aziz Sancar ___ the Nobel Prize in Chemistry in 2015, he ___ on DNA repair mechanisms for more than thirty years. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
'By the time' bağlacından sonra Simple Past (received), ana cümlede ise 'for more than thirty years' süreç vurgusu nedeniyle Past Perfect Continuous (had been working) kullanılır.
2Marie Curie and Pierre Curie ___ each other for about a year before they ___ married in Paris in 1895. Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere dil bilgisi kurallarına göre aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
'know' fiili bir durum fiili (stative verb) olduğu için Continuous (-ing) almaz; 'before + V2 (got)' öncesinde 'had known' kullanılır.
3After the famous pianist İdil Biret ___ from the Paris Conservatory with top honours at the age of fifteen, she ___ her international concert career. Cümledeki boşlukları en uygun biçimde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
'After' bağlacının bulunduğu yan cümlede önce gerçekleşen eylem (had graduated), ana cümlede ise sonraki eylem (started) yer alır.
4Fuat Sezgin dedicated his entire life to documenting the history of Islamic science. Thanks to his extraordinary ___ and hard work, he founded the Museum of the History of Science and Technology in Islam. Parçada boş bırakılan yere anlamca en uygun düşen kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Büyük bir eseri ortaya koymak için gösterilen kararlılık ve yılmaz çaba 'perseverance' (azim/sebat) kelimesiyle ifade edilir.
5
- Past Perfect Simple (had + V3), geçmişte gerçekleşen iki eylemden kronolojik olarak daha önce tamamlanmış olanı ifade eder.
- Past Perfect Continuous (had been + V-ing), geçmişteki bir referans noktasına kadar eylemin ne kadar süre devam ettiğini (duration) vurgular.
- 'By the time' bağlacının hemen ardından gelen yan cümlecikte daima Past Perfect Continuous zamanı kullanılır.
- Biyografik anlatılarda bir kişinin hayatının akışını değiştiren önemli olaylara 'turning point' veya 'milestone' adı verilir.
- 'Believe, own, know' gibi durum fiilleri (stative verbs) 'for' ve 'since' ile kullanıldığında 'had been + V-ing' yapısına girer.
- Past Perfect Simple (had + V3), geçmişte gerçekleşen iki eylemden kronolojik olarak daha önce tamamlanmış olanı ifade eder.
6
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7
- Before the inventor patented his machine, he tested it more than fifty times in his workshop.
- The orchestra members were exhausted because they had rehearsing the symphony for five hours.
- the time the ambulance arrived at the scene, the first aid team had already helped the injured driver.
- A person who is the first to develop a new method or area of knowledge is called a in science.
- When a famous scientist or artist dies, biographers respectfully use the phrasal verb 'pass ' in their narratives.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizcede geçmiş zaman anlatılarında Past Perfect Simple (had + V3) ile Past Perfect Continuous (had been + V-ing) arasındaki kullanım farklarını örneklerle açıklayınız.
1. ipucu: Past Perfect Simple'ın tamamlanmış eylem, sonuç ve miktar (how many) odaklı olduğunu belirtiniz.
2. ipucu: Past Perfect Continuous'un süreç ve devamlılık (how long / for / since) odaklı olduğunu açıklayınız.
3. ipucu: Durum fiillerinin (stative verbs) '-ing' almadığı için had + V3 ile kullanıldığını vurgulayınız.
Cevap: Past Perfect Simple (had + V3), geçmişteki bir referans anından önce tamamlanmış olan eylemin sonucunu veya kaç kez/ne miktarda yapıldığını bildirir (örneğin: 'He had published five articles before 2010'). Past Perfect Continuous (had been + V-ing) ise geçmişteki bir referans anına kadar eylemin ne kadar süre devam ettiğini (for/since/how long) veya geçmişteki bir durumun nedenini vurgular (örneğin: 'He had been working at the university for ten years before 2010'). Ayrıca 'know, be, own' gibi durum fiilleri Continuous olamayacağı için Past Perfect Simple ile kullanılır.
Kısaca
- Past Perfect Simple (had + V3), geçmişte gerçekleşen iki olaydan daha önce tamamlanmış olan 'geçmişin geçmişi' eylemi ifade eder.
- After ve as soon as bağlaçlarından sonra 1. olay (had + V3), before ve by the time bağlaçlarından sonra ise 2. olay (Simple Past - V2) gelir.
- Past Perfect Continuous (had been + V-ing), geçmişteki bir olaydan önce başlamış ve o ana dek belirli bir süre devam etmiş eylemlerin sürecini vurgular.
- Durum bildiren fiiller (stative verbs: know, believe, own, be) süreç ifade etse bile Continuous yapıda kullanılmaz, had + V3 alır.
- Biyografik anlatılarda early life, education, turning points, perseverance, breakthroughs ve legacy kavramlarıyla kronolojik yaşam öyküsü kurulur.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 11. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu