Kişisel gelişimimizin önemli bir parçası olan hobilerimizi, yeteneklerimizi ve tercihlerimizi İngilizcede akıcı biçimde ifade edebilmek hem akademik mülakatlarda hem de günlük iletişimde büyük önem taşır. Theme 2: Hobbies, Skills and Abilities kapsamındaki bu dersimizde ilgi ve tercih kalıplarını, geçmiş ve şimdiki yetenek yapılarını (can / could / be able to) ve yeteneklerimiz hakkında etkileyici metin yazma ilkelerini öğreneceğiz.
Expressing Interests, Hobbies and Preferences (İlgi ve Tercih İfadeleri)
Bir konuya veya etkinliğe duyulan ilgiyi anlatmak için edatlı sıfat kalıpları kullanılır ve bu edatlardan (prepositions) sonra gelen fiil daima gerund (-ing) eki alır: be keen on (hevesli olmak), be fond of (düşkün olmak), be interested in (ilgi duymak), be into / be crazy about (tutkunu olmak) ve be good / talented / gifted at (yetenekli olmak). Örneğin: *"I am keen on designing mobile applications."*
İki seçenek arasında genel tercih belirtirken prefer + V-ing / Noun + to + V-ing / Noun yapısı kullanılır: *"She prefers playing badminton to jogging."*
Belirli bir andaki veya genel tercihi yalın fiille ifade ederken ise would rather + V1 + than + V1 ya da would prefer + to V1 + rather than + V1 yapıları tercih edilir: *"I would rather learn calligraphy than attend the drama club."*
Present and Past Abilities: Can, Could and Be Able To
Günümüzdeki genel yetenek ve becerileri ifade etmek için can + V1 veya am/is/are able to + V1 kullanılır (*"He can / is able to solve complex algorithms."*). Diğer zaman çekimlerinde (Present Perfect, Future vb.) *can* kullanılamadığı için have/has been able to veya will be able to tercih edilir.
Geçmişteki genel ve sürekli yetenekleri anlatırken could + V1 veya was/were able to + V1 kullanılır: *"My grandfather could ride a horse very well when he was young."*
Ancak geçmişte belirli bir zorluğun üstesinden gelerek tek seferlik özel bir başarı elde edildiğini (*managed to*) anlatırken olumlu cümlede was / were able to + V1 kullanılır, *could* kullanılmaz: *"The exam was extremely difficult, but Zeynep was able to pass it with a high score."* Olumsuz cümlelerde ise ayrım yoktur; hem genel hem özel durumda couldn't / wasn't-weren't able to kullanılabilir.
Writing About Interests, Skills and Club Applications
İlgi alanları, yetenekler veya bir okul kulübüne/kursa başvuru (*application letter / personal profile*) hakkında yazı yazarken cümleleri zenginleştirmek için eşdizimli bağlaçlar (correlative conjunctions) kullanılır: both ... and ... (hem ... hem de ...), not only ... but also ... (sadece ... değil, aynı zamanda ...) ve ... as well as ... (...-nın yanı sıra).
Özne konumunda kullanıldığında *"Both Ali and Ece are..."* çoğul fiil alırken; *"Not only Ali but also Ece is..."* yapısında fiil ikinci özneye (yakın özneye) göre çekimlenir.
Yazma metninde extracurricular activities (ders dışı etkinlikler), pursue a passion (tutkusunun peşinden gitmek), master a skill (bir beceride ustalaşmak), broaden one's horizons (ufkunu genişletmek) ve boost self-confidence (özgüveni artırmak) gibi akademik kelime grupları anlatımı güçlendirir.
Örnekler
Örnek 1"I would rather ___ (learn) archery than ___ (play) table tennis." ve "I prefer ___ (learn) archery to ___ (play) table tennis." cümlelerindeki boşlukları uygun fiil halleriyle tamamlayınız.
Cevabı göster
Birinci cümlede 'would rather ... than' kullanıldığı için fiiller yalındır: 'learn / play'. İkinci cümlede 'prefer ... to' kullanıldığı için fiiller -ing alır: 'learning / playing'.
Örnek 2"Although the opponent was the reigning champion, our school team ___ (win) the final match yesterday." cümlesinde 'could' mu yoksa 'was able to' mu kullanılmalıdır? Açıklayınız.
Cevabı göster
Geçmişte belirli bir maçta (yesterday) zorlu bir rakibe karşı tek seferlik özel bir başarı (managed to win) anlatıldığı için olumlu cümlede 'was able to win' kullanılmalıdır.
Örnek 3"Kerem is very keen ___ photography and he is gifted ___ capturing nature scenes." cümlesindeki boşluklara hangi edatlar (prepositions) gelmelidir?
Cevabı göster
'keen on' ve 'gifted at' eşdizimlilikleri gereği sırasıyla 'on' ve 'at' edatları getirilmelidir.
Örnek 4"Selin can play the flute. She can also play the violin." iki cümlesini 'not only ... but also' bağlacıyla tek cümlede birleştiriniz.
Cevabı göster
"Selin can play not only the flute but also the violin."
Örnek 5"When my mother was in high school, she ___ (speak) French fluently, but she has forgotten most of it now." cümlesini geçmişteki genel yetenek kalıbıyla tamamlayınız.
Cevabı göster
Geçmişteki genel ve sürekli bir yetenek anlatıldığı için 'could speak' (veya 'was able to speak') ile tamamlanır.
Örnek 6Bir öğrencinin okulun Münazara Kulübü'ne (Debating Club) katılma amacını 'broaden horizons' ve 'boost self-confidence' ifadelerini kullanarak İngilizce bir cümleyle yazınız.
Cevabı göster
"I want to join the Debating Club in order to broaden my horizons and boost my self-confidence in public speaking."
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1"The hikers lost their way in the dense fog, but fortunately they ___ find the mountain shelter before dark." cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Geçmişte zor bir durumda (yoğun siste kaybolmalarına rağmen) tek seferlik bir başarı (managed to find) gerçekleştiği için 'were able to' kullanılır.
2"My brother is really fond ___ coding, so he prefers ___ educational software to playing video games." cümlesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla hangileri gelmelidir?
'be fond of' kalıbı 'of' edatı alır; 'prefer doing something to doing something' kalıbında ise fiil '-ing' (developing) alır.
3"I would rather ___ a documentary about space than ___ a science-fiction movie tonight." cümlesini doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
'would rather + V1 + than + V1' yapısında her iki fiil de yalın (base form) halde kullanılır.
4Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili yapı dilbilgisi ve anlam bakımından yanlış kullanılmıştır?
'look forward to' ifadesindeki 'to' bir edattır (preposition) ve kendisinden sonra gelen fiil '-ing' almalıdır (looking forward to joining).
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- 'be keen on, be fond of, be interested in ve be good at' yapılarından sonra gelen fiiller '-ing' (gerund) eki alır.
İngilizcede edatlardan (prepositions) sonra gelen fiiller gerund (-ing) formunda kullanılır.
- 'would rather' yapısından sonra karşılaştırma yaparken 'to' edatı ve '-ing' eki kullanılır.
'would rather' yapısında 'than' ve yalın fiil (V1) kullanılır; 'to + V-ing' ise 'prefer' ile kullanılır.
- Geçmişteki genel bir yeteneği (örneğin 6 yaşındayken yüzebilmeyi) anlatırken 'could' kullanılabilir.
Genel geçmiş yeteneklerde 'could + V1' doğru bir kullanımdır.
- Olumsuz geçmiş zaman cümlelerinde 'couldn't' ile 'wasn't/weren't able to' arasında anlam farkı yoktur.
Olumsuz cümlelerde hem genel hem de tek seferlik durumlarda her iki yapı da kullanılabilir.
- 'will can' ve 'have could' yapıları İngilizcede gelecek ve yakın geçmiş yeteneklerini anlatmak için kullanılır.
Modal olan 'can/could' başka yardımcı fiillerle yan yana gelmez; bunların yerine 'will be able to' ve 'have/has been able to' kullanılır.
- 'be keen on, be fond of, be interested in ve be good at' yapılarından sonra gelen fiiller '-ing' (gerund) eki alır.
6Aşağıdaki İngilizce ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla ve işlevleriyle eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- I prefer reading biographical books watching reality shows on television.
- My sister would design digital illustrations than paint with watercolors.
- When I was seven years old, I ride a bicycle without training wheels.
- She is talented at playing the guitar as as writing her own lyrics.
- Practicing a musical instrument regularly helps students boost their and discipline.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizcede geçmişteki yetenekleri ve başarıları anlatırken kullanılan 'could' ile 'was/were able to' arasındaki farkı örneklerle açıklayınız.
1. ipucu: Genel geçmiş yetenek (General past ability): could / was-were able to.
2. ipucu: Özel bir zorluğu tek seferde aşma (Specific achievement): was-were able to (managed to).
3. ipucu: Olumsuz cümleler (Negative): couldn't = wasn't/weren't able to.
Cevap: 'Could', geçmişte sahip olunan genel ve sürekli yetenekleri anlatırken kullanılır (Örn: 'I could swim fast when I was ten'). 'Was/were able to' ise geçmişte belirli bir anda karşılaşılan zor bir durumu çaba göstererek başarma (managed to) anlamında kullanılır ve bu durumda olumlu cümlede 'could' kullanılamaz (Örn: 'The fire spread quickly, but everyone was able to escape safely'). Olumsuz cümlelerde ise 'couldn't' ve 'wasn't/weren't able to' birbirinin yerine kullanılabilir.
Kısaca
- İlgi Kalıpları: be keen on, be fond of, be interested in, be into, be crazy about ve be gifted/talented at ifadelerinden sonra fiil '-ing' alır.
- Tercih Yapıları: 'prefer + V-ing + to + V-ing' genel tercihleri; 'would rather + V1 + than + V1' ise yalın fiille tercihleri ifade eder.
- Şimdiki ve Gelecek Yetenek: Şimdiki zamanda 'can / am-is-are able to', gelecekte 'will be able to', Present Perfect'te 'have/has been able to' kullanılır.
- Could vs. Was/Were Able To: Geçmişteki genel yeteneklerde 'could', zor bir durumu tek seferde başarma (managed to) durumunda ise 'was/were able to' kullanılır.
- Yazma Becerisi: 'both...and', 'not only...but also' ve 'as well as' bağlaçlarıyla ilgi alanları ve kulüp başvuruları akıcı biçimde yazılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 11. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu