İçeriğe geç

6. sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi · 12. hafta (7-11 Aralık 2026)

Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Davud (as) (Zebur, İbadet ve Adalet Anlayışı, El Emeğiyle Geçinmesi) ve Bir Sure Tanıyorum: Fil Suresi ve Anlamı (DKAB.6.2.4 & DKAB.6.2.5)

2. Ünite: Ramazan ve Oruç teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

Ramazan ve Oruç temasının bu son bölümünde, kendisine dört büyük ilahi vahiyden biri olan Zebur verilen, hem hükümdar hem peygamber olmasına rağmen geçimini kendi el emeğiyle sağlayan ve tuttuğu nafile oruçla (Davud orucu) ibadet hayatında zirveye ulaşan Hz. Davud'u (as) tanıyoruz. Ardından Kâbe'yi yıkmaya gelen Ebrehe ve ordusunun ilahi kudret karşısındaki yenilgisini anlatan Fil suresini ve anlamını öğreniyoruz.

Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Davud'un (as) Hayatı ve Mucizeleri

Hz. Davud (as), İsrailoğullarına gönderilmiş kutlu bir peygamberdir. Gençliğinde Tâlût'un ordusunda yer almış; zalim hükümdar Câlût'u sapan taşıyla yenerek büyük bir cesaret göstermiştir. Tâlût'un vefatından sonra İsrailoğullarına hükümdar (melik) olmuş, Kudüs şehrini başkent yapmış ve Yüce Allah kendisine hem hükümdarlık hem de peygamberlik (nübüvvet ve hikmet) vermiştir. Oğlu Hz. Süleyman (as) da kendisi gibi hem peygamber hem hükümdardır.

Yüce Allah, dört büyük kutsal vahiyden biri olan Zebur'u (الزَّبُور) Hz. Davud'a (as) indirmiştir. Zebur; öğütler, dualar, hikmetli sözler ve ilahilerden oluşan kutsal bir metindir. Hz. Davud (as) son derece gür, lâtif ve etkileyici bir sese sahipti; Zebur'u okurken dağlar ve kuşlar da onunla birlikte Yüce Allah'ı tesbih ederdi (Sebe, 34/10).

Hz. Davud'a (as) verilen en önemli mucizelerden biri de demirin onun elinde ateş ve çekiç olmadan balmumu gibi yumuşamasıdır. O, bu mucize sayesinde o zamana kadar ağır levhalar halinde yapılan zırhlar yerine, savaşta hareket kolaylığı sağlayan halkalı ve örme demir zırhlar yapmayı ilk kez başlatmıştır.

BİR PEYGAMBER TANIYORUM: HZ. DAVUD (AS) Peygamberliği ve Zebur • İsrailoğullarına gönderilen peygamber ve hükümdardır. • Kudüs'ü başkent yapmıştır. • Kendisine dört büyük ilahi vahiyden الزَّبُور (Zebur) verildi. Gür ve Lâtif Ses Mucizesi Mucizeleri ve El Emeği • Demiri ateş ve çekiç olmadan balmumu gibi bükerdi. • Kendi el emeğiyle zırh yapıp satarak geçimini sağlardı. • Dağlar ve kuşlar onunla birlikte Allah'ı tesbih ederdi. Helal Kazanç ve Çalışkanlık Adaleti ve Davud Orucu • İnsanlar arasında adaletle ve hakkaniyetle hükmetti. • En faziletli nafile oruç: Bir gün oruç, bir gün iftar. • Kendisine hikmet ve hakkı batıldan ayıran hitabet verildi. Adalet · İbadet · Sabır
🔍 Büyütmek için dokunun

Hz. Davud'un (as) El Emeğiyle Geçinmesi, Adaleti ve İbadet Hayatı

Hz. Davud (as) güçlü bir hükümdar ve devlet başkanı olmasına rağmen ailesinin geçimini devlet hazinesinden karşılamamıştır. Kendi elleriyle demirden zırhlar örüp satarak el emeği ve alın teriyle helal rızık kazanmıştır. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) onun bu özelliğini şu hadisiyle övmüştür: «Hiç kimse kendi elinin emeğinden daha hayırlı bir lokma yememiştir. Allah'ın peygamberi Davud da kendi elinin emeğinden yerdi.» (Buhârî, Büyû, 15).

Hz. Davud (as), devlet yönetiminde ve insanlar arasındaki anlaşmazlıkları çözerken adaletten ayrılmamış; nefsinin arzularına uymadan hakkaniyetle hükmetmiştir (Sâd, 38/26). İki davacı arasında karar verirken iki tarafı da dikkatle dinlemenin adaletin temel şartı olduğunu göstermiştir.

İbadet hayatında da son derece titiz olan Hz. Davud (as), gecenin bir kısmında uyur, üçte birinde kalkıp namaz kılar ve altıda birinde yine uyurdu. Oruç ibadetinde ise bir gün oruç tutup bir gün iftar ederdi. Peygamberimiz (sav), «Allah katında en sevimli nafile oruç Davud'un (as) orucudur; o bir gün oruç tutar, bir gün tutmazdı.» buyurarak «Davud orucu»nu en faziletli nafile oruç olarak tanıtmıştır.

FİL OLAYI (571) VE FİL SURESİNİN ÖZELLİKLERİ Fil Olayı (Vak'atü'l-Fîl) • Yemen Valisi Ebrehe, San'a şehrinde büyük bir mabet yaptırdı. • Arapların Kâbe'yi ziyaret etmesini engellemek için Kâbe'yi yıkmak istedi. • En önde «Mahmûd» adlı filin yer aldığı büyük bir orduyla Mekke'ye yürüdü. Hz. Muhammed'in (sav) Doğduğu Yıl: 571 İlahi Yardım ve Helak • Abdülmuttalib: «Kâbe'nin sahibi Allah'tır, Beyt'ini (evini) O koruyacaktır.» • Yüce Allah sürü sürü kuşlar (طَيْرًا أَبَابِيلَ) ve pişkin tuğladan taşlar (سِجِّيلٍ) gönderdi. • Ebrehe'nin ordusu yenilmiş ekin yaprağı gibi (كََعَصْفٍ مَأْكُولٍ) darmadağın edildi. Mekke Dönemi · 5 Ayet · 105. Sure
🔍 Büyütmek için dokunun

Bir Sure Tanıyorum: Fil Suresi ve Anlamı (سُورَةُ الْفِيلِ)

Fil suresi, Kur'an-ı Kerim'in 105. suresidir; Mekke döneminde inmiştir ve 5 ayetten oluşur. Adını birinci ayette geçen ve «fil sahipleri / fil ordusu» anlamına gelen «Ashâbü'l-Fîl» (أَصْحَابِ الْفِيلِ) ifadesinden alır. Namazlarda Fâtiha suresinden sonra zamm-ı sure olarak sıkça okunur.

Surenin konusu, Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (sav) doğumundan yaklaşık 50-55 gün önce (Miladi 571 yılında) gerçekleşen Fil Olayıdır. Habeşistan'ın Yemen Valisi Ebrehe, San'a şehrinde büyük ve gösterişli bir kilise (Kulleys) yaptırmış; Arapların hac için Mekke'deki Kâbe'ye gitmesini kıskanarak Kâbe'yi yıkmak üzere başında «Mahmûd» adlı büyük bir filin bulunduğu ordusuyla Mekke'ye yürümüştür. Peygamberimizin dedesi Abdülmuttalib, Ebrehe'ye «Ben develerin sahibiyim; Kâbe'nin de bir sahibi vardır ve O evini koruyacaktır!» diyerek tevekkül göstermiştir.

Ordunun harekete geçtiği sırada fil Kâbe yönüne yürümemiş; Yüce Allah gökten sürü sürü kuşlar («tayran ebâbîl» — طَيْرًا أَبَابِيلَ) göndermiştir. Kuşlar, gagalarında ve ayaklarında taşıdıkları pişkin tuğladan taşları («hicâratin min siccîl» — حِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ) Ebrehe'nin ordusu üzerine bırakmış ve Allah onları yenilmiş ekin yaprağı gibi («ke'asfin me'kûl» — كََعَصْفٍ مَأْكُولٍ) darmadağın etmiştir. Sure bize Yüce Allah'ın kudretinin her şeyin üzerinde olduğunu ve kutsal değerlere saldıran kibir sahiplerinin tuzaklarının («keydehüm fî tadlîl») boşa çıkarılacağını öğretir.

FİL SURESİNİN OKUNUŞU VE ANLAMI (سُورَةُ الْفِيلِ) بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ — Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın adıyla 1. أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ (Rabbinin fil sahiplerine ne yaptığını görmedin mi?) 2. أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ (Onların tuzaklarını boşa çıkarmadı mı?) 3. وَأَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْرًا أَبَابِيلَ (Üzerlerine sürü sürü kuşlar gönderdi.) 4. تَرْمِيهِمْ بِحِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ (Onlara pişkin tuğladan yapılmış taşlar atıyorlardı.) 5. فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ (Böylece Allah onları yenilmiş ekin yaprağı gibi kıldı.) Ana Mesaj: Yüce Allah'ın kudreti her şeyin üstündedir; kibir ve zulüm sahiplerinin tuzağı boşa çıkar.
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Hz. Davud'a (as) Yüce Allah tarafından verilen başlıca nimet ve mucizeler nelerdir?

    Cevabı göster

    Kendisine hem peygamberlik hem hükümdarlık verilmiş, dört büyük ilahi vahiyden biri olan Zebur indirilmiş, dağları ve kuşları kendisine eşlik ettiren gür ve güzel bir ses bahşedilmiş, demiri ateşsiz yumuşatarak zırh yapma mucizesi ile hikmet ve fasl-ı hitap (etkili konuşma ve adil hüküm verme yeteneği) lütfedilmiştir.

  2. Örnek 2Hz. Davud'un (as) çalışma ahlakı ve «Davud orucu» hakkında bilgi veriniz.

    Cevabı göster

    Hz. Davud (as) hükümdar olmasına rağmen hazineden geçinmemiş, kendi el emeğiyle demir zırh yapıp satarak helal lokma yemiştir. İbadet hayatında ise bir gün oruç tutup bir gün iftar ederek «Davud orucu» tutmuş; Peygamberimiz (sav) bu orucu Allah katında en faziletli nafile oruç olarak nitelendirmiştir.

  3. Örnek 3Fil Olayı ne zaman, kim tarafından ve hangi amaçla gerçekleştirilmek istenmiştir?

    Cevabı göster

    Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (sav) doğduğu yıl olan 571'de, Habeşistan'ın Yemen Valisi Ebrehe tarafından, San'a'da yaptırdığı mabede alternatif gördüğü Mekke'deki Kâbe'yi yıkmak ve Arapların Kâbe'yi ziyaret etmesini engellemek amacıyla gerçekleştirilmek istenmiştir.

  4. Örnek 4Fil suresinde geçen «طَيْرًا أَبَابِيلَ», «حِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ» ve «كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ» ifadelerinin Türkçe anlamlarını yazınız.

    Cevabı göster

    طَيْرًا أَبَابِيلَ (tayran ebâbîl): Sürü sürü (bölük bölük) kuşlar; حِجَارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ (hicâratin min siccîl): Pişkin tuğladan (balçıktan) yapılmış taşlar; كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ (ke'asfin me'kûl): Yenilmiş ekin yaprağı gibi.

  5. Örnek 5Fil suresinin 2. ayeti olan «أَلَمْ يَجْعَلْ كَيْدَهُمْ فِي تَضْلِيلٍ» (Elem yec'al keydehüm fî tadlîl) ayetinin anlamı nedir?

    Cevabı göster

    «(Rabbin) onların (fil sahiplerinin) tuzaklarını / hilelerini boşa çıkarmadı mı?» anlamına gelir.

  6. Örnek 6Fil suresinden çıkarılabilecek üç temel mesajı maddeler halinde belirtiniz.

    Cevabı göster

    1. Yüce Allah'ın gücü ve kudreti her türlü ordunun ve maddi gücün üstündedir. 2. Kâbe'nin ve kutsal değerlerin gerçek sahibi ve koruyucusu Yüce Allah'tır. 3. Büyüklük taslayan (kibirlenen) ve zulmedenlerin kurduğu tuzaklar Allah tarafından boşa çıkarılır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Hz. Davud (as) ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

  2. 2Dört büyük ilahi vahiyden biri olup Hz. Davud'a (as) indirilen, içinde hikmetli sözler, dualar ve ilahiler yer alan kutsal vahiy aşağıdakilerden hangisidir?

  3. 3Fil suresinin okunuşunda «Ve ersele aleyhim tayran ebâbîl» ayetinden hemen sonra gelen 4. ayet aşağıdakilerden hangisidir?

  4. 4Fil suresinde geçen «Fece'alehüm ke'asfin me'kûl» (فَجَعَلَهُمْ كَعَصْفٍ مَأْكُولٍ) ayetinin Türkçe anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

  5. 5Hz. Davud (as) ve Fil suresiyle ilgili aşağıdaki ifadelerin Doğru (D) ya da Yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Hz. Davud (as) gür ve güzel sesiyle Zebur okurken dağlar ve kuşlar da onunla birlikte Allah'ı tesbih ederdi.
    • Hz. Davud'un (as) oğlu Hz. Süleyman (as) da babası gibi hem peygamber hem hükümdardır.
    • Fil suresi Medine döneminde inmiştir ve toplam 7 ayetten oluşur.
    • Yemen Valisi Ebrehe, Kâbe'yi yıkmak amacıyla fillerle desteklenmiş büyük bir orduyla Mekke'ye yürümüştür.
    • Fil suresinde geçen «tayran ebâbîl» ifadesi «pişkin tuğladan yapılmış taşlar» anlamına gelir.

  6. 6Aşağıdaki kavram ve ayet ifadelerini açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Hz. Davud (as), Tâlût'un ordusunda yer alarak zalim hükümdar ile yaptığı mücadeleyi kazanmıştır.
    2. Yüce Allah, Hz. Davud'a (as) doğru hüküm verme bilgisi olan hikmeti ve hakkı batıldan ayıran yeteneğini vermiştir.
    3. Kâbe'yi yıkmak amacıyla Mekke'ye saldıran Yemen Valisi ve ordusu ilahi azapla helak olmuştur.
    4. Fil suresinin ikinci ayetinde geçen kelimesi «onların tuzaklarını / hilelerini» anlamına gelir.
    5. Fil Olayı, Peygamberimiz Hz. Muhammed'in (sav) dünyaya geldiği Miladi yılında meydana gelmiştir.

  8. 8Hz. Davud'un (as) çalışma ahlakını, adalet anlayışını ve ibadet duyarlılığını (Ramazan ve Oruç temasıyla ilişkilendirerek) 3 adımda açıklayınız.

Kısaca

  • Hz. Davud (as) ve Zebur: İsrailoğullarına gönderilen hem peygamber hem hükümdardır; Kudüs'ü başkent yapmış, kendisine dört büyük ilahi vahiyden biri olan Zebur indirilmiştir.
  • Mucizeleri ve El Emeği: Gür ve güzel sesiyle Zebur okurken dağlar ve kuşlar ona eşlik etmiş; demiri ateşsiz yumuşatarak yaptığı zırhları satıp kendi elinin emeğiyle geçinmiştir.
  • Adaleti ve Davud Orucu: İnsanlar arasında adaletle hükmetmiş; bir gün oruç tutup bir gün iftar ederek Allah katında en sevimli nafile oruç olan Davud orucunu tutmuştur.
  • Fil Olayı (571): Yemen Valisi Ebrehe'nin Kâbe'yi yıkmak amacıyla fillerle destekli ordusuyla Mekke'ye saldırması ve Yüce Allah'ın Ebâbîl kuşları ile attığı pişkin taşlarla (siccîl) orduyu helak etmesidir.
  • Fil Suresi (105. Sure): Mekke döneminde inen 5 ayetlik suredir; Yüce Allah'ın kudretinin her şeyin üstünde olduğunu ve Kâbe'ye saldıran kibir sahiplerinin tuzaklarının boşa çıkarılıp yenilmiş ekin yaprağı (عَصْفٍ مَأْكُولٍ) gibi kılındığını bildirir.

Bu dersin öteki kaynakları