Ünlü bilim insanlarının, mucitlerin, sanatçıların ve sporcuların yaşam öykülerini (biographies) anlatırken geçmiş zamanda gerçekleşip tamamlanmış olaylardan söz ederiz. Bu hafta İngilizcede geçmiş zamanı ifade eden Simple Past Tense yapısını (was/were ile regular/irregular verbs), yaşam evrelerini anlatan anahtar sözcükleri ve biyografilerin vazgeçilmez parçası olan yıl ve tarih okunuşlarını (telling dates and years) öğreniyoruz.
Talking About Past Events: 'Was / Were' & Action Verbs
Geçmişteki bir durumu, özelliği, mesleği, doğum yerini veya doğum tarihini anlatırken 'to be' fiilinin geçmiş zaman biçimleri olan was ve were kullanılır. Tekil öznelerle (I, He, She, It) was / wasn’t, çoğul öznelerle (We, You, They) ise were / weren’t gelir: «He was a hardworking person», «She was born in London in 1970», «Montgolfier brothers were French inventors».
Geçmişte yapılan eylemleri (taşınmak, mezun olmak, icat etmek, kazanmak) anlatırken ise eylem fiilleri (action verbs) kullanılır. Olumlu cümlelerde tüm öznelerle fiilin ikinci hâli (V2) kullanılır: Düzenli fiillere (regular verbs) -d / -ed / -ied eki getirilir (move → moved, stay → stayed, study → studied, invent → invented, graduate → graduated, die → died); düzensiz fiiller (irregular verbs) ise kökten değişir (grow → grew, win → won, have → had, go → went, become → became, leave → left, write → wrote).
Eylem cümlelerinin olumsuzunda didn’t + V1 (yalın fiil), soru cümlelerinde ise Did + Subject + V1 ...? kalıbı kullanılır. Yardımcı fiil did / didn’t devreye girdiğinde ana fiil birinci (yalın) hâline döner: «Why did she move to Manchester? — She moved to Manchester to study physics.» (Amaç bildirmek için to + V1 kullanılır).
Biography Vocabulary & Life Stages (Yaşam Evreleri)
Bir kişinin yaşam öyküsünü kronolojik sırayla anlatırken kullanılan temel fiil öbekleri şunlardır: be born (doğmak), grow up / grew up (büyümek, yetişmek), start school (okula başlamak), graduate from university (üniversiteden mezun olmak), move to another city/country (başka bir şehre/ülkeye taşınmak) ve stay there until ... (... yılına kadar orada kalmak).
Aile ve kariyer yaşamını anlatırken ise get engaged / got engaged (nişanlanmak), get married to / got married to (evlenmek), have / raise children (kids) (çocuk sahibi olmak / çocuk yetiştirmek), live alone (yalnız yaşamak), own (sahip olmak), win a prize / an award / a medal / a fellowship (ödül / madalya / burs kazanmak) ve yaşamın sonu için die / died (vefat etmek) ifadeleri kullanılır.
Biyografi metinlerinde örnek şahsiyetler: Aziz Sancar Mardin’de doğup büyüdü (grew up in Mardin), 1969’da İstanbul Üniversitesi’nden mezun oldu (graduated from İstanbul University), 1971’de burs kazanarak Amerika’ya gitti (won a fellowship and went to America) ve 2015’te Nobel Kimya Ödülü’nü aldı. Wright Kardeşler ise 1903’te ilk motorlu uçağı icat ederek (invented the first engined airplane) havacılık tarihinde dönüm noktası (turning point) oldular.
Telling Dates and Years (Tarihlerin ve Yılların Okunuşu)
Yılların Okunuşu (Years): 2000 yılından önceki dört basamaklı yıllar genellikle ikişer basamaklı iki sayı hâlinde ayrılarak okunur: 1946 → nineteen forty-six, 1969 → nineteen sixty-nine, 1881 → eighteen eighty-one. Ortada sıfır varsa 'oh' diye okunur: 1905 → nineteen oh five, 1807 → eighteen oh seven. Sonu çift sıfırla biten yıllarda ise 'hundred' kullanılır: 1700 → seventeen hundred.
2000 ile 2009 arasındaki yıllar 'two thousand and ...' kalıbıyla okunur: 2003 → two thousand and three, 2005 → two thousand and five. 2010 ve sonrasındaki yıllar ise hem ikiye bölünerek (2025 → twenty twenty-five) hem de 'two thousand and twenty-five' biçiminde okunabilir.
Tam Tarihlerin Okunuşu ve Zaman Edatları (Dates & Prepositions): Gün ve ay içeren tarihlerde günler sıra sayılarıyla (ordinal numbers: 1st first, 2nd second, 3rd third, 4th fourth, 8th eighth, 29th twenty-ninth) söylenir. Örneğin September 8 tarihi «The eighth of September» veya «September, the eighth» şeklinde yazılır. Yıllardan ve aylardan önce IN (in 1946, in September), gün belirten tam tarihlerden önce ise ON (on September 8, 1946) edatı kullanılır.
Örnekler
Örnek 1«Aziz Sancar was born on September 8, 1946 in Mardin.» cümlesindeki tarihi ve yılı İngilizce okunuşuyla yazınız; neden 'on' edatının kullanıldığını açıklayınız.
Cevabı göster
Tarihin okunuşu: «The eighth of September, nineteen forty-six» (veya «September, the eighth, nineteen forty-six»). Cümlede ayın günü (September 8) açıkça belirtildiği için 'in' yerine 'on' edatı kullanılmıştır.
Örnek 2Aşağıdaki yılların İngilizce yazılışlarını belirtiniz: (a) 1807, (b) 1700, (c) 2005, (d) 1923.
Cevabı göster
• (a) 1807: Eighteen oh seven • (b) 1700: Seventeen hundred • (c) 2005: Two thousand and five • (d) 1923: Nineteen twenty-three
Örnek 3«Why did she move to Manchester?» sorusuna 'Fizik okumak için Manchester’a taşındı' anlamında nasıl cevap verilir ve fiilde nasıl bir değişim olur?
Cevabı göster
Soru cümlesinde «did» yardımcı fiili olduğu için «move» yalın hâldedir. Olumlu cevap verirken «did» kalkar ve fiil 2. hâline (moved) dönüşür: «She moved to Manchester to study physics.»
Örnek 4Yaşar Doğu’nun biyografisine ait şu notları Simple Past Tense ile tam cümleye dönüştürünüz: (1) be born in 1913, (2) stay in Samsun until 1932, (3) win a gold medal in London Olympics.
Cevabı göster
1. He was born in 1913. (1913 yılında doğdu.) 2. He stayed in Samsun until 1932. (1932 yılına kadar Samsun’da kaldı.) 3. He won a gold medal in London Olympics. (Londra Olimpiyatları’nda altın madalya kazandı.)
Örnek 5«Wright Brothers invented the world’s first successful engined airplane in 1903.» cümlesini olumsuz (-) ve soru (?) cümlesine dönüştürünüz.
Cevabı göster
• Olumsuz (-): Wright Brothers didn’t invent the world’s first successful engined airplane in 1903. • Soru (?): Did Wright Brothers invent the world’s first successful engined airplane in 1903?
Örnek 6Aşağıdaki düzenli ve düzensiz fiillerin Simple Past Tense (V2) hâllerini yazınız: grow up, graduate, get married, have, die, win.
Cevabı göster
• grow up → grew up (düzensiz) • graduate → graduated (düzenli) • get married → got married (düzensiz) • have → had (düzensiz) • die → died (düzenli) • win → won (düzensiz)
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1A: «_______ was Marie Curie born?» B: «She was born on November 7, 1867 in Warsaw.» Diyalogda boş bırakılan yere aşağıdaki soru sözcüklerinden hangisi getirilmelidir?
Cevapta hem doğum tarihi (on November 7, 1867) hem de doğum yeri (in Warsaw) verildiği için soru 'When' veya 'Where' ile sorulur.
2«Aziz Sancar _______ from İstanbul University in 1969, and then he _______ to the USA in 1971.» cümlesindeki boşluklara sırasıyla hangi fiiller gelmelidir?
1969 ve 1971 geçmiş yıllar olduğu için Simple Past Tense (V2) kullanılır: graduate → graduated (düzenli), go → went (düzensiz).
3«29 October, 1923» tarihinin İngilizce yazılışı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
29 sayısı sıra sayısı olarak 'the twenty-ninth' şeklinde, 1923 yılı ise 'nineteen twenty-three' olarak okunur.
4A: «Why did Nikola Tesla move to New York in 1884?» B: «_______________________________.» Diyaloğu anlamca ve dil bilgisi bakımından en uygun tamamlayan ifade hangisidir?
'Why' (Neden) sorusuna amaç bildiren 'to work on electrical inventions' (elektrik icatları üzerinde çalışmak için) ifadesiyle yanıt verilir.
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Simple Past Tense ile doğum yeri ve tarihi anlatılırken 'I, He, She, It' özneleriyle 'was born', 'We, You, They' özneleriyle 'were born' kullanılır.
Doğmak ifadesi geçmiş zamanda tekil öznelerle 'was born', çoğul öznelerle 'were born' olarak çekimlenir.
- Olumsuz geçmiş zaman cümlelerinde 'didn’t' yardımcı fiilinden sonra gelen ana fiile '-ed' eki eklenir.
Yanlıştır; 'did' ve 'didn’t' bulunan cümlelerde ana fiil yalın (V1) hâlde kullanılır.
- '1905' yılı İngilizcede ortadaki sıfır 'oh' olarak telaffuz edilerek 'nineteen oh five' şeklinde okunur.
Yıl okunuşlarında onlar basamağındaki sıfır 'oh' biçiminde seslendirilir.
- 'Grow up' (büyümek) ve 'win' (kazanmak) fiilleri düzensiz (irregular) fiiller olup geçmiş zaman hâlleri 'grew up' ve 'won' şeklindedir.
Her iki fiil de '-ed' almaz; 'grow → grew' ve 'win → won' olarak çekimlenir.
- Gün ve ay içeren tam tarihlerden önce (örneğin 'September 8, 1946') zaman edatı olarak 'in' kullanılır.
Yanlıştır; gün içeren tam tarihlerden önce 'on' edatı kullanılır (on September 8, 1946).
- Simple Past Tense ile doğum yeri ve tarihi anlatılırken 'I, He, She, It' özneleriyle 'was born', 'We, You, They' özneleriyle 'were born' kullanılır.
6Aşağıdaki İngilizce biyografi kavramlarını Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- Mustafa Kemal Atatürk born in Salonika in 1881.
- Aziz Sancar a fellowship in 1971 and went to America to do research.
- Wright Brothers the world’s first engined airplane in 1903.
- Yaşar Doğu died January 8, 1961.
- Where they move after they graduated from college?
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Bir bilim insanının biyografisini İngilizce yazarken doğum, eğitim, kariyer/başarı ve vefat aşamalarını anlatan dört örnek Simple Past Tense cümlesi kurunuz ve yılların okunuş kuralını kısaca açıklayınız.
1. ipucu: Doğum ve büyüme için 'was born in / on' ve 'grew up in' yapılarını kullanınız.
2. ipucu: Eğitim ve taşınma için 'graduated from' ve 'moved to' fiillerini kullanınız.
3. ipucu: Başarı/ödül için 'won an award / a prize' ve yılların ikişer basamaklı okunuşunu (ör. 1946 → nineteen forty-six) belirtiniz.
Cevap: 1. Doğum ve Büyüme: He was born on September 8, 1946 (the eighth of September, nineteen forty-six) in Mardin and grew up there. 2. Eğitim: He graduated from İstanbul University in 1969 (nineteen sixty-nine). 3. Taşınma ve Aile: He moved to the USA in 1971, got married and did scientific research. 4. Başarı: He won the Nobel Prize in Chemistry in 2015 (twenty fifteen / two thousand and fifteen).
Kısaca
- Was / Were (Geçmişte Durum): Doğum, meslek ve kişisel özellikler anlatılırken I/He/She/It → was (wasn’t), We/You/They → were (weren’t) kullanılır.
- Regular & Irregular Verbs: Geçmişteki eylemlerde olumlu cümlede V2 (moved, graduated, invented / grew, won, had, went), olumsuzda didn’t + V1, soruda Did + S + V1? kullanılır.
- Life Stages Vocabulary: be born (doğmak), grow up (büyümek), graduate from (mezun olmak), get engaged/married (nişanlanmak/evlenmek), raise children (çocuk yetiştirmek), win a prize/award (ödül kazanmak), die (vefat etmek).
- Telling Years: 2000 öncesi yıllar ikişerli okunur (1946 → nineteen forty-six, 1905 → nineteen oh five, 1700 → seventeen hundred); 2000-2009 arası two thousand and ... ile söylenir.
- Telling Dates & Prepositions: Gün içeren tam tarihlerde sıra sayıları (the eighth of September) ve on edatı, tek başına verilen yıl ve aylarda ise in edatı kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- 7. Sınıf İngilizce Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
- 7. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- 7. Sınıf İngilizce Günlük Planları (2026-2027) Ders planı