İçeriğe geç

10. sınıf · Peygamberimizin Hayatı · 7. hafta (26-30 Ekim 2026)

İslam Davetine Taiflilerin Tepkisi, Hz. Peygamber’in Sabrı/Duası, Addâs’ın Müslüman Olması ve Taif’in İslamlaşma Süreci

1. ÜNİTE: PEYGAMBERİMİZİN HAYATINDA ÖNEMLİ BİR ŞEHİR: TAİF teması · Konu özeti

Etkinlikler
Bu hafta

Peygamberliğin 10. yılında (Hüzün Yılı, M. 620) Mekke'deki baskıların artması üzerine Hz. Muhammed (s.a.v.), azatlısı Zeyd b. Hârise ile birlikte İslam davetini ulaştırmak amacıyla Taif'e gitmiştir. Bu hafta; Sakîf kabilesinin davete verdiği sert tepkiyi, Hz. Peygamber'in sarsılmaz sabrını, bağda yaptığı duayı, Ninovalı Addâs'ın iman edişini ve Hicret'in 9. yılında (M. 631) Taif'in kendi isteğiyle Müslüman olma sürecini inceleyeceğiz.

1. Sakîf İleri Gelenlerinin Tepkisi ve Taşlanma Hadisesi

Hz. Peygamber, Taif'te Sakîf kabilesinin yöneticileri olan Amr b. Umeyr'in üç oğlu Abdüyâlîl, Mes'ûd ve Habîb ile görüştü. Onları bir olan Allah'a iman etmeye ve İslam davetini korumaya çağırdı. Ancak Sakîf ileri gelenleri ekonomik çıkarlarını ve Lât putu etrafındaki nüfuzlarını kaybetme korkusuyla daveti alaycı ve kibirli sözlerle reddettiler. Üstelik şehirdeki gençleri, köleleri ve ayaktakımını kışkırtarak yolun iki yanına dizdiler ve Hz. Peygamber ile Zeyd b. Hârise'yi taşlattılar. Zeyd b. Hârise, atılan taşlara karşı kendi bedenini Peygamberimize siper etti; başından yaralandı, Peygamberimizin ise mübarek ayakları kanlar içinde kaldı.

PEYGAMBERİMİZİN HAYATI: TAİF DAVETİ, SABIR VE İSLAMLAŞMA1. TAİF DAVETİ (620), DUA VE ADDÂSSakîf İleri Gelenlerinin TepkisiAbdüyâlîl, Mes’ûd ve Habîb daveti kibir ve alayla reddedip halkı kışkırttı.Taşlanma ve Zeyd b. Hârise’nin VefasıAyaktakımı Peygamberimizi taşladı; Zeyd b. Hârise bedenini O’na siper etti.Utbe ve Şeybe’nin Bağında Taif Duası“Eğer Senin bana gazabın yoksa çektiğim sıkıntılara hiç aldırmam...”Ninovalı Hıristiyan Köle Addâs’ın İmanı“Bismillâh” sözü ve Hz. Yûnus’un kardeşi olduğunu duyunca Müslüman oldu.Dağlar Meleği ve Rahmet PeygamberiHelak teklifini reddetti: “Soylarından yalnız Allah’a kul olanlar çıkmasını ümit ederim.”2. DÖNÜŞ, KUŞATMA VE TAİF’İN İSLAMLAŞMASINahle Vadisi’nde Cinlerin İmanıSabah namazında Kur’an dinleyen cin grubu iman etti (Ahkâf ve Cin sureleri).Mut’im b. Adîy’in Emanıyla Mekke’ye GirişOğullarıyla silahlanan Mut’im b. Adîy’in himayesiyle Mekke’ye güvenle girdi.Taif Kuşatması (8 H. / 630) ve Hidayet Duası“Allah’ım! Sakîf kabilesine hidayet ver ve onları Müslüman olarak bize getir!”Urve b. Mes’ûd’un Şehadeti ve Taif Heyeti (631)Abdüyâlîl başkanlığındaki Sakîf Heyeti 9 H. yılında Medine’de Müslüman oldu.İlkeli Kabul ve Osman b. Ebü’l-Âs’ın ValiliğiFaiz/içki/put şartları reddedildi; Lât yıkıldı, genç sahabi Osman vali atandı.620 yılında Taif’te taşlanırken yapılan rahmet ve hidayet duası, 11 yıl sonra (631) tüm Taif’in kendi rızasıyla İslam’a girmesiyle kabul olmuştur!Hz. Peygamber insanlara karşı sonsuz şefkatli davranmış; ancak tevhid, namaz ve ahlak ilkelerinden asla taviz vermemiştir.

2. Dağlar Meleği, Nahle'de Cinlerin İmanı ve Mekke'ye Emanla Giriş

Taif dönüşünde Karnü's-Seâlib (veya Nahle) civarında Cebrâil (a.s.) yanında Dağlar Meleği ile gelerek, 'Eğer dilersen Mekke/Taif çevresindeki iki dağı (Ahşebeyn) onların üzerine kapatalım!' dedi. Rahmet Peygamberi ise intikam peşinde koşmayarak şu tarihi cevabı verdi: 'Hayır! Ben Allah'ın onların neslinden yalnız Allah'a ibadet eden ve O'na hiçbir şeyi ortak koşmayan kimseler çıkarmasını ümit ederim.' Ardından Nahle Vadisi'nde konakladığı sırada sabah namazında okuduğu Kur'an'ı bir grup cin dinleyerek iman etti (Ahkâf, 29-32; Cin, 1-2). Mekke'ye dönerken müşriklerin saldırısına uğramamak için bazı kimselerden himaye (eman) istedi; Ahnes b. Şerîk ve Süheyl b. Amr kabul etmezken, Mut'im b. Adîy silahlanmış oğullarıyla birlikte Hz. Peygamber'i himayesine alarak Mekke'ye güvenle girmesini sağladı.

Taif Kuşatması (8 H. / 630) ve Hidayet Duası: Mekke'nin fethinden (630) sonra Hevâzin ve Sakîf kabileleri Huneyn Savaşı'nda mağlup olunca Mâlik b. Avf komutasındaki Sakîfliler Taif kalesine sığındı. İslam ordusu Taif'i yaklaşık 20 gün kuşattı, mancınık ve debbâbe kullanıldı. Kale düşmeyince ve haram aylar yaklaşınca kuşatma kaldırıldı. Sahabiler 'Yâ Resûlallah! Sakîf'e beddua et!' dediklerinde Hz. Peygamber ellerini kaldırarak: 'Allah'ım! Sakîf kabilesine hidayet ver ve onları (Müslüman olarak) bize getir!' diye dua etti.

Taif'in İslamlaşması (9 H. / 631 — Senetü'l-Vüfûd): Tebük Seferi dönüşünde Sakîf reislerinden Urve b. Mes'ûd es-Sakafî Medine'ye gelip Müslüman oldu; ancak Taif'e dönüp halkını İslam'a davet ettiğinde kendi kavmi tarafından okla şehit edildi. Çevredeki tüm kabilelerin Müslüman olmasıyla yalnız kalan Taifliler, 10 yıl önce Peygamberimizi taşlatan Abdüyâlîl b. Amr başkanlığında bir heyetle Medine'ye geldiler. Mescid-i Nebevî'de kurulan çadırda Kur'an dinleyip Müslüman oldular. Namazdan muaf tutulma, faiz, zina ve içkiye izin verilmesi ve Lât putunun bir süre yıkılmaması yönündeki şartları Hz. Peygamber tarafından reddedildi (yalnızca putu kendi elleriyle yıkmama talepleri kabul edilip Ebû Süfyân ve Mugîre b. Şu'be gönderilerek Lât putu yıkıldı). Kur'an öğrenmeye en çok gayret eden genç sahabi Osman b. Ebü'l-Âs Taif'e vali tayin edildi.

Örnekler

  1. Örnek 1Hz. Peygamber (s.a.v.), Taif'te taşlanmasına ve Dağlar Meleği'nin helak teklifine rağmen neden Sakîf halkının helak edilmesini istememiştir?

    Cevabı göster

    Çünkü Hz. Muhammed (s.a.v.) 'âlemlere rahmet' olarak gönderilmiş bir peygamberdir. İntikam duygusuyla değil, insanların hidayete ermesi arzusuyla hareket etmiş; o gün iman etmeseler bile gelecekte onların soyundan yalnız Allah'a ibadet eden tevhid ehli nesillerin çıkacağını ümit etmiştir.

  2. Örnek 29 H. (631) yılında Medine'ye gelen Sakîf (Taif) Heyeti'nin İslam'a girerken öne sürdüğü şartlara karşı Hz. Peygamber nasıl bir tavır sergilemiştir?

    Cevabı göster

    Sakîflilerin namaz kılmama, faiz, içki ve zinaya devam etme, Lât putunun üç yıl yıkılmaması gibi İslam'ın temel inanç (tevhid), ibadet ve ahlak ilkelerine aykırı taleplerini kesinlikle reddetmiş; İslam'ın temel hükümlerinde pazarlık ve taviz olamayacağını göstermiştir. Yalnızca zekat/cihad yükümlülüğünün uygulama takvimi ve putu bizzat kendi elleriyle yıkmama konusunda kolaylık sağlamıştır.

  3. Örnek 3Taif dönüşü Hz. Peygamber'in Mut'im b. Adîy'in himayesiyle (emanıyla) Mekke'ye girmesi, İslam davet yöntemi açısından ne ifade eder?

    Cevabı göster

    Ebû Leheb'in himayeyi kaldırması yüzünden can güvenliği kalmayan Hz. Peygamber, o dönemin örfî hukuku olan 'eman/civâr' (himaye) kurumunu meşru bir tedbir olarak kullanmış; tevekkülün tedbir almayı engellemediğini göstermiştir.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Hz. Peygamber (s.a.v.) Taif'te taşlandıktan sonra sığındığı üzüm bağında kendilerine üzüm ikram eden ve Hz. Yûnus'un hemşehrisi olduğunu öğrenince Müslüman olan kişi kimdir?

  2. 2Taif dönüşünde Mekke'ye doğrudan giremeyen Hz. Peygamber'e eman (güvence/himaye) vererek şehre girmesini sağlayan Mekke ileri geleni aşağıdakilerden hangisidir?

  3. 3Hicret'in 8. yılında (630) gerçekleşen Taif Kuşatması kaldırılırken sahabilerin 'Yâ Resûlallah! Sakîf'e beddua et!' isteğine karşı Hz. Peygamber nasıl karşılık vermiştir?

  4. 4Hicret'in 9. yılında (631) Taif (Sakîf) Heyeti Müslüman olduktan sonra, Kur'an öğrenmedeki iştiyakı sebebiyle Hz. Peygamber tarafından genç yaşta Taif'e vali tayin edilen sahabi kimdir?

  5. 5Taif yolculuğunda Hz. Peygamber'in yanında bulunan ve atılan taşlara karşı kendi vücudunu Peygamberimize siper ederek başından yaralanan fedakâr sahabi kimdir?

  6. 6Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) mi yoksa yanlış (Y) mı olduğunu belirleyiniz.

    • Hz. Peygamber Taif'te Sakîf kabilesinin yöneticileri olan Abdüyâlîl, Mes'ûd ve Habîb kardeşlerle görüşmüştür.
    • Cebrâil ve Dağlar Meleği'nin iki dağı Taiflilerin üzerine kapatma teklifini Hz. Peygamber hemen kabul etmiştir.
    • Taif dönüşü Nahle Vadisi'nde Hz. Peygamber'in okuduğu Kur'an'ı dinleyen bir grup cin iman etmiştir.
    • Hz. Peygamber, Taif Heyeti'nin 'namazdan muaf tutulma ve faize devam etme' şartlarını İslam'a ısınmaları için kabul etmiştir.
    • Urve b. Mes'ûd es-Sakafî, Müslüman olduktan sonra Taif'te kavmini İslam'a davet ederken şehit edilmiştir.

  7. 7Aşağıdaki şahsiyet ve mekânları Taif süreciyle ilgili açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  8. 8Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Hz. Peygamber Taif'te taşlandıktan sonra Mekke müşriklerinden Utbe ve b. Rebîa kardeşlerin bağına sığınmıştır.
    2. Bağda üzüm ikram eden Addâs'ın memleketi olan şehri, Hz. Yûnus'un (a.s.) gönderildiği yerdir.
    3. Dağlar Meleği'nin helak teklifini reddeden Hz. Peygamber, müşriklerin soyundan yalnız Allah'a ibadet eden bir nesil çıkmasını ümit etmiştir.
    4. Taif Heyeti Müslüman olduktan sonra şehirdeki putu Ebû Süfyân ve Mugîre b. Şu'be tarafından yıkılmıştır.
    5. Hicret'in 9. yılında Taif Heyeti'ne başkanlık ederek Medine'ye gelen Sakîf lideri b. Amr'dır.

  9. 9Hz. Peygamber'in (s.a.v.) 620 yılındaki Taif yolculuğundan 631 yılında Taif'in Müslüman olmasına kadar geçen 11 yıllık süreci; 'sabır, dua, merhamet ve ilkeli duruş' kavramları çerçevesinde değerlendiriniz.

Kısaca

  • Addâs: Utbe ve Şeybe b. Rebîa'nın üzüm bağında çalışan, Hz. Peygamber'in 'Bismillâh' sözü ve Hz. Yûnus'tan bahsetmesi üzerine Taif'te iman eden Ninovalı Hıristiyan köle.
  • Mut'im b. Adîy: Taif dönüşünde Hz. Peygamber'e eman (himaye) vererek Mekke'ye güvenle girmesini sağlayan Nevfel oğulları reisi.
  • Urve b. Mes'ûd es-Sakafî: Hudeybiye'de Kureyş elçiliği yapmış, 9 H. yılında Müslüman olup kavmini İslam'a davet ederken Taif'te şehit edilmiş Sakîf büyüğü.
  • Osman b. Ebü'l-Âs: Taif Heyeti içindeki en genç üye olmasına rağmen Kur'an ve dini öğrenmedeki üstün gayreti sebebiyle Hz. Peygamber tarafından Taif'e vali atanan sahabi.
  • Temel İlke: Peygamberliğin 10. yılında (Hüzün Yılı, M. 620) Mekke'deki baskıların artması üzerine Hz. Muhammed (s.a.v.), azatlısı Zeyd b. Hârise ile birlikte İslam davetini ulaştırmak amacıyla Taif'e gitmiştir. Bu hafta; Sakîf kabilesinin davete verdiği sert tepkiyi, Hz. Peygamber'in sarsılmaz sabrını, bağda yaptığı duayı, Ninovalı Addâs'ın iman edişini ve Hicret'in 9. yılında (M. 631) Taif'in kendi isteğiyle Müslüman olma sürecini inceleyeceğiz.

Bu dersin öteki kaynakları