Quantifiers for Describing Neighbourhoods, House Rules (Must / Have To), Polite Requests and Offers to Neighbours, Neighbourhood Problems and Suggestions, Then and Now Changes, Reading House Advertisements (ENG.9.5)

Bir mahalleyi betimlerken yalnızca orada hangi yerlerin bulunduğunu değil, bunların ne kadar ya da kaç tane olduğunu da anlatırız. Bunun için miktar belirteçleri (quantifiers) kullanılır. Doğru belirteci seçmenin ilk adımı, ismin sayılabilir (countable) mi yoksa sayılamaz (uncountable) mi olduğunu belirlemektir. 'shop, park, bus stop, café, neighbour, tree, building' gibi isimler sayılabilir; tekil ve çoğul biçimleri vardır (one park, three parks). 'traffic' (trafik), 'noise' (gürültü), 'pollution' (kirlilik), 'public transport' (toplu taşıma), 'green space' (yeşil alan), 'furniture' (mobilya), 'information' (bilgi) ve 'advice' (tavsiye) gibi isimler ise sayılamaz; çoğul eki almaz ve önlerine 'a / an' gelmez.

Some genellikle olumlu cümlelerde, any ise olumsuz ve soru cümlelerinde kullanılır ve her iki isim türüyle de gelebilir: 'There are some nice cafés in my street.' / 'There isn't any pollution here.' / 'Are there any parks near your flat?' Kibar bir teklif veya rica cümlesinde ise soru olmasına rağmen 'some' kullanılır: 'Would you like some tea?' Many sayılabilir, much sayılamaz isimlerle özellikle olumsuz cümle ve sorularda yer alır: 'There aren't many parking spaces.' / 'Is there much traffic in the mornings?' A lot of / lots of ise olumlu cümlelerde her iki isim türüyle rahatça kullanılır: 'There are a lot of shops and there is a lot of noise.'

Az miktar bildirirken sayılabilir isimlerle a few, sayılamaz isimlerle a little kullanılır: 'There are a few benches in the park.' / 'There is a little green space behind our building.' Burada önemli bir anlam inceliği vardır: 'a few / a little' olumlu bir anlam taşır (az ama yeterli), 'few / little' ise olumsuz bir vurgu yapar (yetersiz, neredeyse hiç): 'Few people use this old playground.' Miktar sorarken sayılabilir isimlerde How many + çoğul isim, sayılamaz isimlerde How much + isim kalıbı kullanılır: 'How many supermarkets are there?' / 'How much traffic is there at rush hour?' Aşırılığı anlatırken de aynı ayrım geçerlidir: 'too many cars' (çok fazla araba) ama 'too much noise' (çok fazla gürültü).

Bir evde ya da apartmanda huzurlu bir yaşam için herkesin uyması gereken kurallar (house rules / building rules) vardır. Bu kuralları anlatırken zorunluluk (obligation), yasak (prohibition) ve gereklilik olmaması (no necessity) bildiren yapılar kullanırız. Must + V1 güçlü bir zorunluluğu ya da konuşanın kendi önemli bulduğu bir kuralı anlatır; tüm öznelerle aynı biçimde kullanılır, '-s' almaz ve arkasından 'to' gelmez: 'You must close the main door at night.' / 'He must keep his bike in the storage room.' Yazılı kurallarda, uyarı levhalarında ve duyurularda 'must' çok sık görülür: 'Residents must keep the stairs clean.'

Have to / has to + V1 ise dışarıdan gelen bir zorunluluğu, yani kurallar, yasalar ya da koşullar nedeniyle yapılması gereken işleri anlatır. Üçüncü tekil şahıslarda 'has to' kullanılır; olumsuz ve soru cümleleri 'do / does' yardımcı fiiliyle kurulur: 'We have to pay the building fee every month.' / 'My sister has to walk the dog before school.' / 'Do we have to separate the recycling?' Geçmiş zamanda 'must' yerine had to kullanılır: 'Last year we had to repaint our balcony because of the new rules.'

Bu konunun en kritik noktası olumsuz biçimlerdir. Mustn't (must not) bir şeyin yasak olduğunu, kesinlikle yapılmaması gerektiğini anlatır: 'You mustn't play loud music after 10 p.m.' / 'Children mustn't play football in the corridor.' Don't have to / doesn't have to ise bir şeyin gerekli olmadığını, yani yapılıp yapılmamasının kişinin tercihine bağlı olduğunu gösterir: 'You don't have to take your shoes off in the hall, but you can if you like.' Ayrıca izin ve yasak için 'can / can't' ile 'be allowed to / not be allowed to' da kullanılabilir: 'We aren't allowed to have barbecues on the balcony.' Ev içi kurallarda ise aile bireyleri arasındaki sorumluluklar dile getirilir: 'I have to tidy my room before I go out, but I don't have to cook.'

İyi komşuluk ilişkileri (good neighbourly relations) karşılıklı yardımlaşma ve nezaket üzerine kuruludur. Komşumuzdan bir şey isterken rica cümleleri (requests) kullanırız ve bu cümlelerin kibarlık derecesi farklıdır. Can you + V1? günlük ve samimi bir ricadır: 'Can you hold the door, please?' Could you + V1? daha kibar bir ricadır: 'Could you water my plants while I'm on holiday?' Would you mind + V-ing? ise en nazik kalıplardan biridir ve ardından fiil mutlaka '-ing' alır: 'Would you mind turning the music down a little?' Bir şeyi ödünç istemek için 'Can / Could I borrow your ladder, please?' kalıbı kullanılır.

Komşumuza yardım teklif ederken teklif cümleleri (offers) kullanırız: Shall I + V1? ('Shall I carry those heavy bags for you?'), Would you like me to + V1? ('Would you like me to feed your cat this weekend?') ve anında verilen kararlar için I'll + V1 ('Don't worry, I'll help you move the sofa.'). Bir ricaya olumlu yanıt verirken 'Sure. / Of course. / No problem. / Certainly.' gibi ifadeler; kibarca reddederken ise 'I'm sorry, but I can't. I'm busy right now.' ya da 'I'd like to, but...' kalıpları tercih edilir. Bir teklifi kabul ederken 'That's very kind of you, thank you!', geri çevirirken 'Thanks, but I can manage.' denir.

Ödünç alma ve verme konusunda sık karıştırılan iki fiil vardır: borrow (ödünç almak) ve lend (ödünç vermek). 'Can I borrow your drill?' cümlesinde konuşan kişi alan taraftır; 'Can you lend me your drill?' cümlesinde ise karşıdaki kişiden vermesi istenir. İki cümle de aynı durumu anlatır ama bakış açısı farklıdır. İyi bir komşu ayrıca yeni taşınanları karşılar ('Welcome to the neighbourhood!'), gürültü yapmadan önce haber verir ('We are having a small party on Saturday. I hope it's not a problem.') ve özür dilemeyi bilir ('I'm so sorry about the noise last night.').

Hiçbir mahalle kusursuz değildir; birçok mahallede sakinlerin birlikte çözmesi gereken sorunlar (neighbourhood problems) vardır. Sık karşılaşılan sorunlar arasında 'litter / rubbish in the streets' (sokaklardaki çöpler), 'heavy traffic' (yoğun trafik), 'noise pollution' (gürültü kirliliği), 'air pollution' (hava kirliliği), 'lack of parking spaces' (park yeri eksikliği), 'broken streetlights' (bozuk sokak lambaları), 'lack of green spaces / playgrounds' (yeşil alan ve oyun alanı eksikliği) ve 'graffiti on the walls' (duvarlardaki izinsiz yazılar) sayılabilir. Sorunu anlatırken bir önceki bölümde öğrendiğimiz miktar belirteçlerinden yararlanırız: 'There is too much traffic and there aren't enough parking spaces.'

Bir soruna çözüm önerirken öneri kalıpları (making suggestions) kullanılır. Should / shouldn't + V1 tavsiye bildirir: 'People should put their rubbish in the bins.' / 'Drivers shouldn't park on the pavement.' Birlikte bir şey yapmayı önermek için Let's + V1 ('Let's organise a clean-up day.'), Why don't we + V1? ('Why don't we plant some trees in the empty area?'), How about / What about + V-ing? ('How about starting a recycling project?') ve We could + V1 ('We could write a letter to the municipality.') kalıpları tercih edilir. Burada dikkat: 'How about' kalıbından sonra fiil daima '-ing' alır.

Bir öneriye katıldığımızı göstermek için 'That's a good / great idea!', 'Sounds good.', 'I agree with you.' ifadelerini; katılmadığımızı kibarca belirtmek için ise 'I'm not sure about that.', 'I don't think that's a good idea because...' ya da 'Maybe, but...' kalıplarını kullanırız. Mahalle sakinlerinin gönüllü olarak bir araya gelmesi (community volunteering) sorunları çözmenin en etkili yoludur: 'Our neighbours organised a tree-planting day last spring, and now the park looks greener.' Bu tür cümlelerde nedeni 'because', sonucu ise 'so' bağlacıyla vermek anlatımı güçlendirir: 'The streets are dark at night because the streetlights are broken, so we should report it.'

Mahalleler zamanla değişir: eski bahçeli evlerin yerini apartmanlar alır, yeni parklar ve alışveriş merkezleri açılır, ulaşım kolaylaşır. Bir mahallenin geçmişini ve bugününü karşılaştırırken (then and now) geçmişteki durumu There was / There were ile, bugünkü durumu ise There is / There are ile anlatırız. Tekil ve sayılamaz isimlerle 'there was', çoğul isimlerle 'there were' kullanılır: 'Thirty years ago, there was a small cinema in our street, and there were a lot of gardens. Now there is a big shopping mall, and there are many tall blocks of flats.' Olumsuz ve soru biçimleri: 'There wasn't much traffic.' / 'Were there any parks?'

Geçmişte düzenli olarak yapılan ama artık yapılmayan alışkanlıkları ve geçmişte var olup artık var olmayan durumları anlatmak için used to + V1 yapısı kullanılır. Bu yapı tüm öznelerle aynıdır: 'My grandparents used to live in a wooden house.' / 'Children used to play hide-and-seek in the street.' / 'There used to be a bakery on the corner, but now it's a pharmacy.' Olumsuz cümlelerde didn't use to + V1, sorularda Did + özne + use to + V1? kalıbı kullanılır: 'People didn't use to have cars in this village.' / 'Did your street use to be so busy?' Bu yapılar, büyüklerimizle mahallemizin geçmişi hakkında yapacağımız röportajlar için de çok kullanışlıdır.

Değişimi yorumlarken geçen hafta öğrendiğimiz karşılaştırma yapılarıyla bu haftanın yapılarını birleştiririz: 'Our neighbourhood is more crowded and noisier now than it was in the past, but it is also safer because there are more streetlights.' Değişimin olumlu ve olumsuz yanlarını ifade etmek için 'One advantage is that...', 'One disadvantage is that...', 'In the past..., but today...' ve 'Compared to the past...' kalıpları kullanılır. Bu tür karşılaştırmalı anlatımlarda zaman ifadelerine dikkat ederiz: geçmiş için 'in the past, in the 1990s, when my parents were young, thirty years ago'; bugün için 'now, nowadays, today, these days'.

Yeni bir ev ararken internet sitelerinde ve gazetelerde ev ilanları (house advertisements) okuruz. İlanlar kısa ve yoğun bilgi içerir; bu yüzden bazı terimleri ve kısaltmaları bilmek gerekir. For rent / to let kiralık, for sale satılık anlamına gelir. Furnished eşyalı, unfurnished eşyasız ev demektir. Evi kiraya veren kişiye landlord / landlady (ev sahibi), evde kira ödeyerek oturan kişiye tenant (kiracı) denir. 'Rent' aylık kira bedelini, 'deposit' depozitoyu, 'bills included' ise faturaların (elektrik, su, doğalgaz) kiraya dahil olduğunu gösterir.

İlanlarda yer kazanmak için kısaltmalar kullanılır: '2-bed' (iki yatak odalı), 'sq m' (metrekare), 'nr' (near: yakınında), 'incl.' (included: dahil), 'approx.' (approximately: yaklaşık) ve 'tel.' (telefon). Örnek bir ilan şöyle okunur: 'FOR RENT: Sunny 2-bed flat, 3rd floor, 85 sq m, fully furnished, nr metro station, 15,000 TL per month, bills not incl.' Bu ilan, metro istasyonuna yakın, üçüncü katta, 85 metrekarelik, tamamen eşyalı ve faturaları kiraya dahil olmayan iki yatak odalı bir daireyi anlatmaktadır. İlan okurken ayrıntılı okuma (reading for specific information) stratejisini kullanırız: önce soruyu okur, ardından ilanda yalnız gereken bilgiyi (kat, fiyat, konum) ararız.

Hayalimizdeki evi (ideal home / dream house) anlatırken isteklerimizi would like to + V1 ve I'd love to + V1 kalıplarıyla ifade ederiz: 'I would like to live in a detached house near the sea.' Evin özelliklerini sıralarken 'It would have a large garden, three bedrooms and a quiet study.' gibi cümleler kurabiliriz. İyi bir betimleme paragrafı üç bölümden oluşur: konu cümlesi (topic sentence) ile ne anlatacağımızı söyleriz, destekleyici cümlelerle (supporting sentences) odaları, eşyaları ve mahalleyi anlatırız, sonuç cümlesiyle (concluding sentence) ise neden bu evi istediğimizi özetleriz. Cümleleri 'and, also, in addition, but, because, so' bağlaçlarıyla birbirine bağlamak paragrafı akıcı kılar.