Personal Life (Kişisel Yaşam) temasının bu haftaki bölümünde; günlük rutinlerimizi, boş zaman etkinliklerimizi (free time activities), bir eylemi ne sıklıkla yaptığımızı belirten sıklık zarflarını (adverbs of frequency) ve tercih yapılarını (prefer / would rather) inceliyoruz. Ayrıca Present Simple ile Present Continuous arasındaki anlam farklarını ve -ing takısı almayan durum fiillerini (stative verbs) pekiştirerek 3. temanın genel değerlendirmesini tamamlayacağız.
Daily Routines and Adverbs of Frequency (Sıklık Zarfları)
Günlük yaşamımızda düzenli olarak tekrarladığımız eylemleri (get up early, have breakfast, catch the school bus, attend classes, do homework, go to bed) anlatırken Present Simple Tense kullanılır. Bir eylemi ne sıklıkla yaptığımızı sormak için How often do you / does she + V1 ...? (Ne sıklıkla ... yaparsın?) soru kalıbı tercih edilir.
Sıklık derecesini yüzdelik sırasıyla bildiren Adverbs of Frequency (Sıklık Zarfları) şunlardır: always (%100 - her zaman), usually / generally (%85 - genellikle), often / frequently (%70 - sık sık), sometimes / occasionally (%50 - bazen), rarely / seldom / hardly ever (%10-15 - nadiren, neredeyse hiç) ve never (%0 - asla/hiç). Bu zarflar cümlede asıl fiilden hemen önce (I usually read before sleeping), fakat am / is / are (to be) fiilinden hemen sonra (He is always polite and punctual) yer alır.
Belirli periyotları bildiren once a day (günde bir kez), twice a week (haftada iki kez), three times a month (ayda üç kez) ve every morning / on weekends gibi zaman ifadeleri ise cümlenin en sonunda kullanılır: We go swimming twice a week. Ayrıca never ve hardly ever zarfları anlamca olumsuz oldukları için sadece olumlu fiil yapısıyla kullanılır (She never drinks coffee at night).
Free Time Activities, Collocations & Expressing Preferences
Boş zaman etkinlikleri ve sporlar İngilizcede üç temel fiille eşdizim (collocation) oluşturur: Birincisi PLAY: Top ile oynanan sporlar, rekabete dayalı masa oyunları ve müzik aletleriyle kullanılır (play volleyball, play chess, play board games, play the violin). İkincisi GO: Sonu -ing ile biten açık hava ve hareket etkinlikleriyle kullanılır (go cycling, go hiking, go camping, go jogging, go skating). Üçüncüsü DO: Bireysel egzersizler, dövüş sanatları ve salon sporlarıyla kullanılır (do archery, do karate, do yoga, do gymnastics, do puzzles).
Hobilerimizi ve beğenilerimizi ifade ederken kullandığımız duygu fiilleri ve sıfat+edat yapılarından sonra gelen fiil -ing (gerund) eki alır: Olumlu tutum için love, enjoy, like, be keen on, be fond of, be interested in, be crazy about + V-ing; nötr tutum için don't mind + V-ing (yapmakta sakınca görmemek); olumsuz tutum için ise dislike, hate, can't stand + V-ing (tahammül edememek) kullanılır: Emre is keen on doing archery, but he can't stand playing video games.
İki etkinlik veya nesne arasında tercih belirtirken iki temel kalıp kullanılır: Birincisi prefer + Noun/V-ing + TO + Noun/V-ing: Genel tercihleri anlatır ve aradaki karşılaştırma edatı to'dur (I prefer reading books to watching movies). İkincisi would rather + V1 (yalın fiil) + THAN + V1: Belirli bir durumdaki tercihi anlatır ve kendisinden sonra fiil ek almadan yalın (V1) gelir (I would rather go hiking than stay indoors today).
Present Simple vs. Present Continuous & Stative Verbs (Theme 3 Assessment)
Theme 3 kapsamında karşılaştırılan iki temel zaman Present Simple ve Present Continuous'tur. Present Simple (V1 / V-s) genel doğruları, kalıcı durumları ve düzenli alışkanlıkları anlatırken; Present Continuous (am/is/are + V-ing) konuşma anında devam eden (now, right now, at the moment, Look!, Listen!) veya bu dönemde geçici olarak yapılan (today, tonight, this week, these days) eylemleri anlatır: My father usually drives to work, but today he is taking the subway because his car is broken.
Stative Verbs (Durum Fiilleri): Fiziksel bir hareket (action) bildirmeyen; zihinsel süreçleri (know, believe, understand, remember, forget, think=sanmak), duyguları (love, like, hate, prefer), istek ve ihtiyaçları (want, need) veya sahiplik/algıyı (have=sahip olmak, belong to, own, seem, look=görünmek, smell, taste) bildiren fiiller cümlede now / at the moment bulunsa bile -ing takısı almaz ve Present Simple ile çekimlenir: I don't understand this question right now.
Bazı fiiller ise anlamlarına göre hem durum hem eylem fiili olabilir: Örneğin have fiili 'sahip olmak' anlamında durum fiilidir (I have a blue backpack), ancak 'yemek yemek, duş almak, vakit geçirmek' anlamındaki deyimsel ifadelerde eylem bildirir ve -ing alabilir (Shh! They are having breakfast right now). Aynı şekilde think fiili 'bence / inanmak' anlamında -ing almaz (I think fashion is fun), fakat 'üzerinde düşünmek / planlamak' anlamında -ing alır (She is thinking about buying a new coat).
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki kelimeleri kurallı bir İngilizce cümle oluşturacak şekilde sıralayınız ve sıklık zarflarının konum kuralını açıklayınız: a) (never / late / is / for / Selin / school) b) (usually / after / basketball / they / play / school)
Cevabı göster
a) «Selin is never late for school.» (Selin okula hiçbir zaman geç kalmaz.) — Kural: Sıklık zarfı 'am/is/are' yardımcı fiilinden SONRA gelir. b) «They usually play basketball after school.» (Onlar genellikle okuldan sonra basketbol oynarlar.) — Kural: Sıklık zarfı ana fiilden (play) ÖNCE gelir.
Örnek 2Aşağıdaki boş zaman etkinliklerini 'PLAY', 'GO' ve 'DO' fiillerinden uygun olanıyla eşleştiriniz: «archery — cycling — chess — yoga — camping — the guitar»
Cevabı göster
PLAY: play chess (satranç oynamak), play the guitar (gitar çalmak). GO: go cycling (bisiklete binmek), go camping (kampa gitmek). DO: do archery (okçuluk yapmak), do yoga (yoga yapmak).
Örnek 3Verilen iki cümleyi parantez içindeki yapıları kullanarak anlamı bozmadan yeniden yazınız: «I like reading historical novels, but I don't like watching soap operas.» (prefer ... to / would rather ... than)
Cevabı göster
1) Prefer ile: «I prefer reading historical novels to watching soap operas.» (prefer + V-ing + to + V-ing). 2) Would rather ile: «I would rather read historical novels than watch soap operas.» (would rather + V1 + than + V1).
Örnek 4Parantez içindeki fiilleri Present Simple veya Present Continuous zamanlarından uygun olanıyla çekimleyiniz: «Defne usually ______ (wear) trainers and jeans to school, but today she ______ (wear) a formal suit because she ______ (have) a presentation right now.»
Cevabı göster
1) wears (usually rutin bildirdiği için Present Simple), 2) is wearing (but today geçici eylem bildirdiği için Present Continuous), 3) has / is having ('sunumu var' anlamında sahiplik ise 'has'; 'şu an sunum yapıyor' anlamında eylem ise 'is having').
Örnek 5«Look! Kerem is needing a dictionary right now because he isn't knowing the meaning of this word.» cümlesindeki dil bilgisi hatalarını bularak cümlenin doğru hâlini yazınız.
Cevabı göster
Hata: 'need' (ihtiyaç duymak) ve 'know' (bilmek) fiilleri durum fiilleridir (stative verbs); cümlede 'right now' bulunsa bile '-ing' eki alamazlar. Doğru cümle: «Look! Kerem needs a dictionary right now because he doesn't know the meaning of this word.»
Örnek 6Aşağıdaki diyaloğu uygun soru kelimesi ve sıfat/edat yapısıyla tamamlayınız: A: «______ ______ do you go to the gym?» B: «Three times a week. I am really keen ______ keeping fit.»
Cevabı göster
Birinci boşluk: «How often» (Ne sıklıkla? — Cevapta 'Three times a week' verildiği için). İkinci boşluk: «on» ('be keen on + V-ing' kalıbı 'bir şeye düşkün/meraklı olmak' anlamına gelir).
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1A: «________ do you practise playing the violin?» B: «Twice a week, on Tuesdays and Thursdays.» Diyalogdaki boşluğa gelebilecek en uygun soru ifadesi aşağıdakilerden hangisidir?
Cevapta 'Twice a week' (Haftada iki kez) sıklık bildirildiği için soru 'How often' (Ne sıklıkla?) kalıbıyla sorulmalıdır.
2«My brother is very fond of ________ nature photographs, and he prefers ________ in the forest to staying in the city at weekends.» cümlesindeki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Hem 'be fond of' edatlı yapısından sonra hem de 'prefer ... to ...' tercih yapısında fiiller '-ing' (gerund) eki alır: fond of taking / prefers hiking to staying.
3«Listen! Somebody ________ the piano upstairs. ________ you ________ who it is right now?» cümlesindeki boşluklara sırasıyla hangi fiil çekimleri getirilmelidir?
'Listen!' konuşma anındaki bir eylemi gösterdiği için ilk boşluk 'is playing' olur; ancak ikinci cümledeki 'know' (bilmek) durum fiili (stative verb) olduğu için 'right now' olsa bile '-ing' almaz ve 'Do you know' şeklinde sorulur.
4Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıklık zarfının (adverb of frequency) cümle içindeki yeri veya fiil çekimi dil bilgisi açısından doğrudur?
Sıklık zarfı 'is' yardımcı fiilinden sonra (is always helpful) ve 'gets' ana fiilinden önce (rarely gets) doğru kullanılmıştır. A ve E'de çift olumsuzluk hatası, B ve C'de ise zarfın yeri hatası vardır.
5
- İngilizcede 'always, usually, often' gibi sıklık zarfları cümlede 'am, is, are' yardımcı fiillerinden sonra, asıl eylem fiillerinden ise önce gelir.
'She is always happy' (be'den sonra) ve 'She always smiles' (asıl fiilden önce) kuralı geçerlidir.
- Sonu '-ing' ile biten yüzme, kamp yapma ve doğa yürüyüşü gibi etkinlikler 'play' fiili ile eşleştirilerek 'play swimming, play camping' şeklinde kullanılır.
Sonu '-ing' ile biten açık hava etkinlikleri 'play' ile değil 'GO' fiili ile kullanılır: go swimming, go camping, go hiking.
- 'Can't stand' ifadesi bir şeye tahammül edememeyi ve nefret etmeyi anlatır; kendisinden sonra gelen fiil '-ing' takısı alır.
'I can't stand waiting in long queues' örneğinde olduğu gibi olumsuz beğeni bildirir ve V-ing alır.
- 'Want', 'need', 'understand' ve 'believe' gibi durum fiilleri (stative verbs) konuşma anını anlatırken 'am/is/are + V-ing' yapısıyla çekimlenir.
Durum fiilleri (stative verbs) konuşma anında bile '-ing' eki almaz, Present Simple ile kullanılır.
- 'Would rather' tercih kalıbından sonra gelen fiil hiçbir ek almadan yalın (V1) hâlde kullanılır ve karşılaştırma bağlacı olarak 'than' alır.
Yapı 'would rather + V1 + than + V1' şeklindedir.
- İngilizcede 'always, usually, often' gibi sıklık zarfları cümlede 'am, is, are' yardımcı fiillerinden sonra, asıl eylem fiillerinden ise önce gelir.
6
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7
- Okçuluk, karate ve yoga gibi bireysel spor ve egzersiz etkinlikleri İngilizcede fiili ile birlikte kullanılır.
- İki etkinliği 'prefer' fiiliyle karşılaştırırken 'prefer doing X doing Y' kalıbındaki boşluğa yönelme edatı gelir.
- Cümleye '%0 (hiçbir zaman)' anlamı katan ancak dil bilgisi bakımından olumlu fiille kullanılan sıklık zarfı kelimesidir.
- Bir müzik enstrümanını çalmak veya satranç, basketbol gibi oyunları oynamak fiili ile ifade edilir.
- Bir etkinliği yapmakta sakınca görmediğimizi (nötr tutumu) belirtmek için 'I don't doing it' yapısı kullanılır.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Hafta içi günlük rutininizi, boş zamanlarınızda yapmaktan hoşlandığınız/hoşlanmadığınız etkinlikleri ve şu anda (bu akşam) her zamankinden farklı olarak ne yapıyor olduğunuzu anlatan 3 cümlelik kısa bir İngilizce metin yazıp Türkçeye çeviriniz.
1. ipucu: Birinci cümlede 'always / usually' sıklık zarflarını ve Present Simple yapısını kullanarak hafta içi rutininizi yazınız.
2. ipucu: İkinci cümlede 'keen on / enjoy' ve 'prefer ... to ...' yapılarını kullanarak boş zaman tercihlerinizi belirtiniz.
3. ipucu: Üçüncü cümlede 'but tonight / right now' zarfıyla Present Continuous kullanarak şu anki geçici eyleminizi anlatınız.
Cevap: 1) «On weekdays, I always get up at 7 a.m., attend my high school classes and usually do my homework before dinner.» (Hafta içi günlerde daima sabah 7'de kalkarım, lise derslerime katılırım ve genellikle akşam yemeğinden önce ödevimi yaparım.) 2) «In my free time, I am really keen on playing chess and going cycling, and I prefer reading sci-fi books to watching TV.» (Boş zamanlarımda satranç oynamaya ve bisiklete binmeye çok meraklıyım; ayrıca bilim kurgu kitapları okumayı televizyon izlemeye tercih ederim.) 3) «I usually go to bed early, but tonight I am studying with my sister for our English assessment right now.» (Genellikle erken uyurum ama bu akşam şu anda kız kardeşimle İngilizce değerlendirmemiz için çalışıyorum.)
Kısaca
- Adverbs of Frequency: Sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, rarely/hardly ever, never) How often...? sorusuna yanıt verir; asıl fiilden önce, am/is/are'dan sonra gelir.
- Play / Go / Do Eşdizimleri: Takım oyunları ve enstrümanlarla play (play tennis, play the guitar); -ing'li açık hava etkinlikleriyle go (go hiking, go swimming); bireysel egzersizlerle do (do yoga, do archery) kullanılır.
- Likes, Dislikes & Preferences: love, enjoy, be keen on, be fond of, don't mind, can't stand yapılarından sonra V-ing gelir; tercihlerde prefer V-ing to V-ing ve would rather V1 than V1 kullanılır.
- Present Simple vs. Continuous: Alışkanlıklar ve rutinler Present Simple (usually, every day) ile; konuşma anındaki veya geçici eylemler Present Continuous (now, today, these days) ile anlatılır.
- Stative Verbs (Durum Fiilleri): know, understand, believe, want, need, prefer, belong gibi durum bildiren fiiller konuşma anında bile -ing eki almaz, Present Simple ile çekimlenir.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 9. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı