Başarılı ve düzenli bir okul yaşamı, kampüs içindeki öğrenme alanlarını verimli kullanmayı, ders dışı kulüp etkinliklerine katılmayı ve ortak sınıf kurallarına uymayı gerektirir. İngilizcede akademik rutinleri anlatırken kullandığımız geniş ve şimdiki zaman yapılarının yanı sıra, okul kurallarını ve sorumlulukları ifade eden must, have to, mustn't, don't have to ve can yapıları günlük okul iletişiminin en temel araçlarıdır.
Campus Facilities, Extracurricular Clubs & Academic Collocations
Bir lise kampüsünde öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimini destekleyen çeşitli birimler (campus facilities) yer alır: science laboratory / lab (deney yapılan fen laboratuvarı), library (kitap ödünç alınan ve sessizce ders çalışılan kütüphane), IT room / computer lab (bilişim sınıfı), gymnasium / sports hall (kapalı spor salonu), conference hall / auditorium (tören ve seminer salonu), canteen / cafeteria (kantin/yemekhane), art & music studio (sanat atölyesi) ve guidance counselor's office (rehberlik servisi).
Akademik rutinlerden söz ederken fiil ve isimlerin doğru eş dizimlilikle (collocations) kullanılması büyük önem taşır: attend classes regularly (derslere düzenli katılmak), hand in / submit an assignment before the deadline (ödevi son teslim tarihinden önce teslim etmek), do an experiment (deney yapmak), take notes carefully (dikkatlice not tutmak), revise for an exam (sınava hazırlanmak/tekrar yapmak), give a presentation (sunum yapmak) ve borrow a book from the library (kütüphaneden kitap ödünç almak).
Ders dışı öğrenci kulüpleri (extracurricular clubs) ise öğrencilerin yeteneklerini geliştirdiği sosyal alanlardır: Robotics and Coding Club (Robotik ve Kodlama Kulübü), Debate Club (Münazara Kulübü), Drama Club (Tiyatro Kulübü), Chess Club (Satranç Kulübü), Environmental Club (Çevre Kulübü) ve Folk Dance Club (Halk Oyunları Kulübü). Bu kulüplere katılmak için 'sign up for / join a club' kalıbı kullanılır.
Expressing Rules, Obligations, Prohibition & Permission (Modal Verbs)
Okul ve sınıf kurallarını, zorunlulukları (obligation) ifade ederken must + V1 ve have to / has to + V1 yapıları kullanılır. Must daha çok konuşmacının kendi içsel sorumluluk bilincini veya yazılı genel kuralları vurgularken ('You must respect your classmates.'); have to / has to dışsal bir otoriteden kaynaklanan kuralları bildirir ('Students have to wear school uniforms.' / 'She has to arrive at school before 8:30.').
Olumsuz yapılarda mustn't ile don't / doesn't have to arasında çok önemli bir anlam farkı vardır! Mustn't + V1 (veya can't + V1) kesin bir yasak (prohibition) bildirir; yani o eylemin yapılması kurallara aykırıdır: 'You mustn't use mobile phones during the exam.' (Sınav sırasında cep telefonu kullanmamalısınız / yasaktır). Buna karşılık don't / doesn't have to + V1 zorunluluk olmadığını (lack of necessity) bildirir; yani yapılmasına gerek yoktur: 'We don't have to go to school on Saturdays.' (Cumartesi günleri okula gitmek zorunda değiliz).
İzin ve olanak (permission / possibility) bildirmek için can / may + V1 kullanılır: 'Students can use the computer lab during lunch break.' (Öğrenciler öğle arasında bilgisayar laboratuvarını kullanabilir). Akademik tavsiye ve öneri (advice) bildirmek için ise should / shouldn't + V1 tercih edilir: 'You should review your notes every evening, and you shouldn't study at the last minute.'
Theme 2 Revision: Present Simple vs. Continuous & Adverbs
İkinci temanın dil bilgisi omurgasını oluşturan Present Simple Tense, öğrencilerin düzenli alışkanlıklarını, ders programlarını (timetables) ve genel doğruları anlatır. Always, usually, often, sometimes, rarely/seldom, never sıklık zarfları asıl fiilden önce ('I always take notes'), am/is/are yardımcı fiilinden ise sonra ('He is never late for class') kullanılır. Every day, once a week, twice a month, on Mondays gibi zaman ifadeleri ise cümlenin sonunda yer alır.
Present Continuous Tense (am / is / are + V-ing) ise konuşma anında (now, right now, at the moment, at present, Look!, Listen!) veya bu günlerde geçici olarak devam eden akademik çalışmaları anlatır: 'Quiet, please! The students are taking a proficiency test right now.' Durum bildiren stative verbs (know, understand, believe, want, need, like, prefer, belong) şimdiki zaman kipinde -ing takısı almaz.
Eylemin nasıl yapıldığını anlatan durum zarfları (Adverbs of Manner) sıfatlara -ly eklenerek türetilir ve fiilden/nesneden sonra gelir: careful → carefully, quiet → quietly, fluent → fluently, clear → clearly, quick → quickly. Düzensiz durum zarfları olan good → well, fast → fast, hard → hard, late → late, early → early ise -ly eki almaz ('She speaks English well and studies hard'). (Not: hardly 'neredeyse hiç', lately 'son zamanlarda' demektir.)
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki iki cümleyi 'mustn't' ve 'don't/doesn't have to' kullanarak tamamlayınız ve aralarındaki anlam farkını açıklayınız: 1) Students .......... wear a lab coat in the chemistry lab, or they can't enter. (Olumsuz yasak cümlesi: Students .......... touch chemicals with bare hands.) 2) Tomorrow is a national holiday, so Emre .......... wake up early for school.
Cevabı göster
1) 'Students mustn't touch chemicals with bare hands.' (Öğrenciler kimyasallara çıplak elle dokunmamalıdır — kesin yasak/tehlike bildirir.) 2) 'Emre doesn't have to wake up early for school.' (Yarın resmî tatil olduğu için Emre'nin erken uyanmasına gerek yoktur — zorunluluk olmadığını bildirir.)
Örnek 2Parantez içindeki kelimeleri doğru biçime (Present Simple veya Present Continuous) sokarak cümleyi tamamlayınız: 'Normally, Defne .......... (study) in her room, but today she .......... (prepare) a science project with her friends in the library because they .......... (need) reference books.'
Cevabı göster
1) studies (Normally genel alışkanlık bildirdiği için Present Simple), 2) is preparing (today geçici/şu anki eylemi bildirdiği için Present Continuous), 3) need ('need' durum fiili / stative verb olduğu için -ing almaz, Present Simple kullanılır).
Örnek 3Parantez içindeki sıfat veya zarflardan doğru olanı seçerek nedeni ile yazınız: 'Our physics teacher explains the formulas very (clear / clearly), and we always listen to him (careful / carefully) because we want to get (good / well) grades.'
Cevabı göster
1) clearly ('explains' fiilini nitelediği için durum zarfı), 2) carefully ('listen' fiilini nitelediği için durum zarfı), 3) good ('grades' ismini nitelediği için sıfat).
Örnek 4Okul birimleriyle (campus facilities) yapılan etkinlikleri eşleştiriniz: 'do a chemistry experiment / borrow novels and study quietly / play basketball in PE lessons'.
Cevabı göster
1) do a chemistry experiment → Science laboratory (Fen laboratuvarı), 2) borrow novels and study quietly → School library (Okul kütüphanesi), 3) play basketball in PE lessons → Gymnasium / Sports hall (Spor salonu).
Örnek 5Altı çizili ifadeleri soran uygun 'Wh-' sorularını (How often / Where / What time) yazınız: 1) Kerem attends the Robotics Club [twice a week]. 2) The first lesson starts [at 8:30 a.m.]
Cevabı göster
1) How often does Kerem attend the Robotics Club? (Ne sıklıkla katılır?), 2) What time does the first lesson start? (İlk ders saat kaçta başlar?)
Örnek 6Bir öğrenciye sınav başarısını artırması için 'should' ve 'shouldn't' kullanarak iki akademik tavsiye cümlesi yazınız.
Cevabı göster
1) You should take regular notes during the lessons and revise them weekly. (Derslerde düzenli not almalı ve haftalık tekrar yapmalısın.) 2) You shouldn't leave your assignments to the last night before the deadline. (Ödevlerini son teslim tarihinden önceki son geceye bırakmamalısın.)
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Choose the correct option to complete the school rule: 'Students ................ bring their ID cards to enter the campus, and they ................ eat or drink anything in the computer lab because it can damage the keyboards.'
Kampüse girmek için öğrenci kimliği getirmek zorunludur ('have to'); bilgisayar laboratuvarında klavyelere zarar vereceği için bir şey yiyip içmek ise yasaktır ('mustn't').
2Read the dialogue and choose the correct option: Aylin: 'Look! Why ........ Bora ........ towards the conference hall so fast?' Mert: 'Because the Debate Club meeting ........ at 1:30 p.m. on Wednesdays, and he doesn't want to be late!'
İlk cümlede 'Look!' ifadesi konuşma anında gerçekleşen eylemi gösterdiği için Present Continuous ('is Bora running'); ikinci cümlede ise kulüp toplantısının haftalık sabit çizelgesi (timetable) anlatıldığı için Present Simple ('starts') kullanılır.
3Which of the following sentences is grammatically CORRECT in terms of adjectives and adverbs of manner?
'Speaks' ve 'prepares' eylem fiillerini nitelemek için 'fluently' ve 'carefully' durum zarfları doğru kullanılmıştır (A'da successful ve hard, B'de quietly ve carefully, C'de well ve easily, E'de easy ve quickly olmalıydı).
4Choose the best option that completes the sentence according to the meaning: 'We ................ the science workbook because the teacher shares all the worksheets online for free, so it is optional.'
Öğretmen çalışma kâğıtlarını çevrim içi ücretsiz paylaştığı ve çalışma fasikülünü almak isteğe bağlı ('optional') olduğu için 'satın almak zorunda değiliz / gerek yok' anlamında 'don't have to buy' kullanılır.
5
- İngilizcede 'mustn't' yapısı kural gereği yapılmaması gereken yasakları (prohibition) ifade eder.
'You mustn't cheat in the exam' örneğinde olduğu gibi 'mustn't' yasak bildirir.
- 'Hard' ve 'fast' kelimelerinin zarf (adverb of manner) hâlleri '-ly' eki alarak 'hardly' ve 'fastly' şeklinde yapılır.
'Hard' ve 'fast' düzensiz zarflardır; hem sıfat hem zarf hâlleri 'hard' ve 'fast' olarak kalır ('fastly' diye bir kelime yoktur, 'hardly' ise 'neredeyse hiç' demektir).
- Sıklık zarfları (always, usually, often) cümlede 'am, is, are' yardımcı fiillerinden sonra, asıl fiillerden (study, go) ise önce gelir.
'She is always punctual' ve 'She always arrives on time' dizilimi temel dil bilgisi kuralıdır.
- 'Don't have to' yapısı bir eylemin yapılmasının kural gereği yasak olduğunu bildirir.
'Don't have to' yasak değil, zorunluluk olmadığını (yapılmasına gerek olmadığını) ifade eder.
- 'Hand in / submit an assignment' ifadesi verilen bir ödevi öğretmene teslim etmek anlamına gelir.
Akademik İngilizcede 'hand in' ve 'submit' ödev/proje teslim etmek demektir.
- İngilizcede 'mustn't' yapısı kural gereği yapılmaması gereken yasakları (prohibition) ifade eder.
6
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7
- Students have to return the books to the school within two weeks.
- You must hand in your history before the deadline on Friday.
- Selin to wear safety goggles when she does an experiment in the chemistry lab.
- Please walk in the corridor because the 9th graders are taking an exam right now.
- How do you attend the Debate Club meetings after school?
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Okulunuzun kütüphane veya fen laboratuvarı kurallarını ve oradaki akademik rutinlerinizi anlatan; içinde 'have to, mustn't, don't have to, can' ve en az iki durum zarfı (carefully, quietly vb.) geçen beş cümlelik İngilizce-Türkçe bir metin oluşturunuz.
1. ipucu: Birinci adımda kütüphaneye/laboratuvara ne sıklıkla gittiğinizi Present Simple ile belirtiniz.
2. ipucu: İkinci adımda orada uyulması gereken zorunlulukları (have to / must) ve yasakları (mustn't) durum zarflarıyla (quietly, carefully) yazınız.
3. ipucu: Üçüncü adımda izin verilen (can) ve zorunlu olmayan (don't have to) durumları ekleyiniz.
Cevap: I usually go to our school library three times a week to study and revise for my exams. In the library, students have to read quietly and use the computers carefully. We mustn't eat snacks, drink beverages, or talk loudly on our mobile phones there. Students can borrow up to three books for two weeks with their school ID cards. However, we don't have to bring our own dictionaries because there are plenty of reference books on the shelves. (Genellikle sınavlarıma çalışmak için haftada üç kez okul kütüphanemize giderim. Kütüphanede öğrenciler sessizce okumak ve bilgisayarları dikkatlice kullanmak zorundadır. Orada atıştırmalık yememeli, içecek içmemeli ve telefonla yüksek sesle konuşmamalıyız. Öğrenciler okul kimlikleriyle iki haftalığına üç kitaba kadar ödünç alabilirler. Ancak raflarda bolca kaynak kitap olduğu için kendi sözlüğümüzü getirmek zorunda değiliz.)
Kısaca
- Campus Facilities & Clubs: Library, science lab, IT room, gymnasium, conference hall ve canteen başlıca kampüs birimleridir; öğrenciler Robotics, Debate, Drama gibi kulüplere (extracurricular clubs) katılır.
- Academic Collocations: Attend classes, take notes, do an experiment, hand in/submit an assignment, revise for exams ve give a presentation temel akademik kalıplardır.
- Obligation & Prohibition: 'Must' ve 'have to / has to' zorunluluk bildirir; 'mustn't / can't' kesin yasak (prohibition), 'don't / doesn't have to' ise zorunluluk olmadığını (gerek yok) ifade eder.
- Present Simple vs. Continuous: Present Simple rutinleri ve ders programlarını (always, every day); Present Continuous ise konuşma anındaki eylemleri (now, at the moment) anlatır.
- Adverbs of Frequency & Manner: Sıklık zarfları 'How often?' sorusuna, durum zarfları (carefully, quietly, fluently ve düzensiz well, fast, hard, late) ise 'How?' sorusuna cevap verir.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 9. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı