Geçen hafta okul hayatımızdaki günlük rutinlerimizi ve ders programımızı geniş zaman (Simple Present Tense) ile anlatmayı öğrenmiştik. Ancak okul kampüsünde her an hareketli bir yaşam vardır: Şu anda laboratuvarda deney yapanlar, kütüphanede proje hazırlayanlar veya bu hafta tiyatro kulübü gösterisine çalışanlar! Bu haftaki dersimizde konuşma anında gerçekleşen eylemleri anlatan 'Present Continuous Tense' (Şimdiki Zaman) yapısını, geniş zamanla karşılaştırmasını, '-ing' almayan durum fiillerini (State Verbs) ve okul kulüpleriyle ilgili ifadeleri öğreneceğiz.
1. Present Continuous Tense (Şimdiki Zaman): Yapı ve Yazım Kuralları
İngilizcede tam konuşma anında gerçekleşmekte olan eylemleri veya içinde bulunduğumuz dönemde (this week, this term, nowadays) geçici olarak devam eden okul çalışmalarını anlatmak için Present Continuous Tense kullanılır. Yardımcı fiil olarak özneye göre am / is / are seçilir ve ana fiilin sonuna -ing takısı getirilir: • I am + V-ing: 'I am preparing my biology presentation right now.' (Şu anda biyoloji sunumumu hazırlıyorum.) • He / She / It is + V-ing: 'Selin is doing a chemistry experiment in the lab.' • We / You / They are + V-ing: 'The students are practising for the drama club play.'
Olumsuz cümlelerde yardımcı fiile not eklenir (am not / isn't / aren't + V-ing), soru cümlelerinde ise Am / Is / Are öznenin önüne gelir. Fiillere -ing eklenirken dikkat edilen üç temel yazım (spelling) kuralı vardır: 1) Sonu okunmayan -e ile biten fiillerde -e düşer (write -> writing, make -> making, have -> having). 2) Ünsüz + Ünlü + Ünsüz ile biten tek heceli fiillerde son ünsüz ikilenir (run -> running, sit -> sitting, swim -> swimming). 3) Sonu -ie ile biten fiillerde -ie düşüp -ying olur (lie -> lying, tie -> tying).
2. Simple Present Tense ile Present Continuous Tense Karşılaştırması
Okul yaşamını anlatırken Simple Present Tense (Geniş Zaman) ile Present Continuous Tense (Şimdiki Zaman) arasındaki farkı cümlenin anlamından ve zaman zarflarından (Time Expressions) kolayca ayırt edebiliriz. Simple Present Tense; kalıcı durumları, tekrarlanan günlük okul rutinlerini, haftalık ders programını ve bilimsel gerçekleri ifade eder (every day, always, usually, often, sometimes, never, on Fridays, at the weekend).
Present Continuous Tense ise tam şu anda devam eden veya sadece bu hafta/bu dönem geçerli olan geçici durumları ifade eder (now, right now, at the moment, at present, today, this week, Look!, Listen!, Be quiet!). Örneğin: 'We usually have P.E. lessons in the schoolyard, but today we are playing basketball in the indoor gym because it is raining.' (Beden eğitimi dersini genellikle okul bahçesinde yaparız ama bugün yağmur yağdığı için kapalı spor salonunda basketbol oynuyoruz.)
3. State Verbs / Non-Progressive Verbs (-ing Almayan Durum Fiilleri)
İngilizcede fiziksel bir hareket (eylem) bildirmeyen; bunun yerine duygu, düşünce, zihinsel süreç, algı veya sahiplik durumu bildiren fiillere State Verbs (Stative / Non-Progressive Verbs — Durum Fiilleri) denir. Bu fiiller cümlede now veya at the moment bulunsa bile Present Continuous Tense (-ing) ile KULLANILMAZ; bunun yerine Simple Present Tense ile kullanılır!
En sık karşılaşılan durum fiilleri şunlardır: • Zihinsel Durum Fiilleri: know (bilmek), understand (anlamak), believe (inanmak), remember (hatırlamak), forget (unutmak), mean (anlamına gelmek). • Duygu ve İstek Fiilleri: like (sevmek), love (çok sevmek), hate (nefret etmek), want (istemek), need (ihtiyacı olmak), prefer (tercih etmek). • Sahiplik ve Görünüm Fiilleri: belong to (-e ait olmak), own (sahip olmak), seem (görünmek), have (sahip olmak anlamında).
4. Okul Kulüpleri (School Clubs) ve Ders Dışı Etkinlikler (Extracurricular Activities)
Lise yaşamında akademik derslerin (compulsory and elective subjects) yanı sıra öğrencilerin sosyal, sanatsal ve bilimsel becerilerini geliştiren ders dışı etkinliklere extracurricular activities ve öğrenci kulüplerine school clubs / societies adı verilir.
Başlıca okul kulüpleri ve etkinlik ifadeleri şunlardır: • Robotics and Coding Club: Robotik ve kodlama kulübü ('designing robots, writing code'). • Debating Society: Münazara topluluğu ('discussing current topics, defending an opinion'). • Drama / Theatre Club: Tiyatro kulübü ('performing on stage, rehearsing a play'). • Environmental / Eco-Club: Çevre kulübü ('planting trees, recycling projects'). • Chess Club, Astronomy Club, Folk Dance Club, Photography Club.
5. Etkili Çalışma Alışkanlıkları (Study Habits) ve Kampüs İfadeleri
9. sınıfın 'School Life' temasında başarılı bir öğrencinin çalışma alışkanlıklarını (good study habits) ve kampüs yaşamını anlatan kalıp ifadeler sıkça kullanılır: • revise regularly for exams: Sınavlar için düzenli tekrar yapmak. • take notes during the lesson: Ders esnasında not tutmak. • hand in assignments on time / meet deadlines: Ödevleri zamanında teslim etmek.
• look up new words in a dictionary: Sözlükten yeni kelimelerin anlamına bakmak. • fall behind with schoolwork: Derslerden/ödevlerden geri kalmak (olumsuz alışkanlık). • keep up with the lessons: Derslere yetişmek, günü gününe takip etmek. • exchange student: Uluslararası öğrenci değişim programıyla farklı bir ülkede eğitim gören öğrenci.
6. Okuma ve Yazma Uygulaması: Bir Değişim Öğrencisinin E-postası
Uluslararası bir değişim öğrencisinin (exchange student) kendi ülkesindeki rutin okul hayatı ile şu anda misafir olduğu okuldaki geçici yaşantısını karşılaştırırken her iki zamanı birlikte nasıl kullandığını inceleyelim: 'Hi Kerem, I usually live in Madrid and go to school by bus every morning, but this term I am staying with a host family in İzmir as an exchange student.'
'At my school in Spain, we always start lessons at 9:00 a.m., whereas here lessons start at 8:30 a.m. Right now, I am sitting in the school library and we are working on a joint robotics project with my Turkish classmates. I really love Turkish hospitality and I understand a few Turkish words now!' Görüldüğü gibi kalıcı rutinler Simple Present, bu dönemki geçici durum ve şu anki eylem Present Continuous, duygu ve zihin fiilleri (love, understand) ise Simple Present ile kurulmuştur.
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki cümlelerde parantez içindeki fiilleri Simple Present veya Present Continuous Tense ile doğru biçimde çekimleyiniz: 1) Look! The students __________ (wear) their lab coats and __________ (enter) the biology laboratory. 2) My brother usually __________ (ride) his bike to school, but today he __________ (take) the school bus.
Cevabı göster
1) 'Look!' konuşma anını gösterdiği için Present Continuous kullanılır: 'are wearing' ve 'are entering'. 2) İlk bölümde 'usually' (rutin) olduğu için Simple Present ('rides'); ikinci bölümde 'today' (bugünkü geçici durum) olduğu için Present Continuous ('is taking') kullanılır.
Örnek 2Aşağıdaki iki cümleden hangisi dil bilgisi açısından doğrudur? Nedenini açıklayınız. a) I am not understanding this math problem right now; I am needing your help. b) I don't understand this math problem right now; I need your help.
Cevabı göster
b seçeneği doğrudur ('I don't understand ... I need ...'). Çünkü 'understand' (anlamak) zihinsel durum, 'need' (ihtiyacı olmak) ise gereksinim bildiren State Verbs (durum fiilleri) grubundadır; cümlede 'right now' olsa bile '-ing' almazlar.
Örnek 3'She is having a violin lesson in the music room at the moment.' cümlesini olumsuz (-) ve Evet/Hayır sorusu (?) hâline dönüştürünüz.
Cevabı göster
• Olumsuz (-): She isn't (is not) having a violin lesson in the music room at the moment. • Soru (?): Is she having a violin lesson in the music room at the moment?
Örnek 4Aşağıdaki fiillere '-ing' takısı eklendiğinde nasıl yazıldıklarını yazınız: 1) study, 2) write, 3) run, 4) lie, 5) begin.
Cevabı göster
1) study -> studying (-y düşmez) 2) write -> writing (sondaki okunmayan -e düşer) 3) run -> running (son ünsüz ikilenir) 4) lie -> lying (-ie düşüp -ying olur) 5) begin -> beginning (vurgu son hecede olduğu için -n ikilenir).
Örnek 5Okul kulüpleriyle ilgili 'rehearse a play', 'do an experiment', 'meet deadlines' ve 'revise regularly' ifadelerinin Türkçe karşılıklarını yazınız.
Cevabı göster
• rehearse a play: Bir tiyatro oyununun provasını yapmak • do an experiment: Deney yapmak • meet deadlines: Ödev/proje son teslim tarihlerine uymak • revise regularly: Düzenli konu tekrarı yapmak.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Aşağıdaki diyalogda boş bırakılan yerlere sırasıyla hangi seçenek getirilmelidir? Ayşe: 'Be quiet, please! Our teacher __________ the rules of the robotics competition right now.' Bora: 'Yes, I __________ every word carefully, and I __________ we can win the first prize this year!'
'Be quiet!' ve 'right now' konuşma anını gösterdiği için ilk iki boşlukta Present Continuous ('is explaining' ve 'am listening') kullanılır. Üçüncü boşluktaki 'think' fiili 'kanaat/fikir belirtme (bence)' anlamında bir durum fiili (state verb) olduğu için '-ing' almaz ve 'think' olarak kullanılır.
2Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'State Verbs' (-ing almayan durum fiilleri) kuralına aykırı bir kullanım (dil bilgisi hatası) vardır?
'Prefer' (tercih etmek) bir durum fiilidir (state verb) ve konuşma anını ifade etse bile '-ing' takısı almaz; doğru biçimi 'She prefers to join...' olmalıdır.
3Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- 'Now, right now, at the moment, Look!, Listen!' ifadeleri Present Continuous Tense (am/is/are + V-ing) ile kullanılan zaman ipuçlarıdır.
Bu ifadeler eylemin konuşma anında devam ettiğini gösterir.
- 'Know, understand, believe, need, want' gibi durum fiilleri 'now' ile kullanıldığında mutlaka '-ing' takısı alır.
State Verbs (durum fiilleri) konuşma anında bile '-ing' almaz, Simple Present Tense ile kullanılır.
- 'Write' fiiline -ing eklenirken sondaki -e harfi düşer ve 'writing' şeklinde yazılır.
Sonu okunmayan -e ile biten fiillerde -ing eklenirken -e düşer (write -> writing, make -> making).
- 'Now, right now, at the moment, Look!, Listen!' ifadeleri Present Continuous Tense (am/is/are + V-ing) ile kullanılan zaman ipuçlarıdır.
4Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- Kalıcı okul rutinlerini ve haftalık ders programını anlatırken Simple Present Tense kullanılır.
Düzenli tekrarlanan alışkanlıklar ve programlar Simple Present Tense ile ifade edilir.
- 'Have' fiili 'sahip olmak' anlamında kullanıldığında 'I am having two brothers.' şeklinde şimdiki zamanla çekimlenir.
'Have' sahiplik bildirdiğinde durum fiilidir ve -ing almaz ('I have two brothers' doğrudur).
- 'Meet deadlines' ifadesi, okul projelerini ve ödevlerini son teslim tarihine uyarak zamanında yetiştirmek anlamına gelir.
Deadline son teslim tarihi, meet deadlines ise teslim tarihlerine uymak demektir.
- Kalıcı okul rutinlerini ve haftalık ders programını anlatırken Simple Present Tense kullanılır.
5Aşağıdaki İngilizce okul ve çalışma ifadelerini Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
6Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.
- Listen! The school band practising a new song in the music hall right now.
- We usually have Maths on Mondays, today we are attending a science seminar in the conference room.
- I don't the meaning of this word; I need to look it up in a dictionary.
Önce bütün boşlukları doldurun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.
- If you don't take notes and study regularly, you may behind with your schoolwork.
- My classmates are a chemistry experiment with test tubes in the lab at the moment.
- What you working on in the computer lab this week?
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizce bir cümlede boşluğu Simple Present Tense (V1/V-s) ile mi yoksa Present Continuous Tense (am/is/are + V-ing) ile mi dolduracağımıza karar verirken hangi 3 adımı izlemeliyiz?
1. ipucu: 1. İpucu: Önce cümledeki zaman zarflarına (every day, usually vs. now, at the moment, today, Look!) bakarak eylemin rutin mi yoksa şu anki/geçici bir durum mu olduğunu belirleyiniz.
2. ipucu: 2. İpucu: Parantez içindeki fiilin bir 'State Verb' (know, like, understand, need, want, belong) olup olmadığını kontrol ediniz.
3. ipucu: 3. İpucu: Öznenin tekil (he/she/it) veya çoğul (we/you/they) olmasına göre yardımcı fiil ve ek uyumunu sağlayınız.
Cevap: 1. Adım (Zaman İpucunu ve Anlamı Belirleme): Cümlede 'always, usually, every day, on Mondays' gibi rutin bildiren ifadeler varsa Simple Present; 'now, right now, at the moment, today, Look!' gibi konuşma anı/geçici durum ifadeleri varsa Present Continuous seçilir. 2. Adım (Durum Fiili Kontrolü): Fiil 'know, understand, like, want, need, prefer, belong' gibi bir State Verb ise, cümlede 'now' olsa bile '-ing' eklenmez ve Simple Present ile çekimlenir. 3. Adım (Özne-Yüklem Uyumu): Simple Present'ta he/she/it için '-s / doesn't'; Present Continuous'ta ise 'I am / he-she-it is / we-you-they are + V-ing' yapısı uygulanır.
Kısaca
- Konuşma anında devam eden eylemleri ve bu günlerde yürütülen geçici projeleri anlatmak için Present Continuous Tense (am / is / are + V-ing) kullanılır.
- Olumsuz cümlelerde 'am not / isn't / aren't + V-ing', soru cümlelerinde ise 'Am / Is / Are + Özne + V-ing?' dizilimi uygulanır.
- Now, right now, at the moment, at present, currently, today, this week ve 'Look! / Listen!' ünlemleri Present Continuous Tense'in temel zaman ipuçlarıdır.
- Simple Present Tense kalıcı rutinleri ve ders programlarını (every day, usually, on Mondays); Present Continuous Tense ise şu anki veya geçici eylemleri anlatır.
- Zihinsel durum, duygu ve sahiplik bildiren 'State Verbs' (know, understand, believe, like, love, hate, want, need, prefer, have [sahip olmak]) konuşma anını anlatsa bile '-ing' almaz ve Simple Present ile kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 9. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 9.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı