İçeriğe geç

10. sınıf · Arapça · 1. hafta (14-18 Eylül 2026)

Akrabalarım: Meslek, İş ve Çalışma Yeri

Değerlerim teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinliklerÇalışma kâğıdı
Bu hafta

Aile bireylerini yalnız meslek adlarıyla değil, yaptıkları iş ve çalışma yerleriyle de tanıtacağız. Bir kişi, iki kişi ve bir topluluk için kullanılan ifadeleri karşılaştıracağız.

Akrabalık adlarını hatırlama

أَب ve وَالِد baba; أُمّ ve وَالِدَة anne anlamındadır. جَدّ dede, جَدَّة nineyi belirtir.

عَمّ amca, عَمَّة hala; خَال dayı, خَالَة teyze demektir. أُسْرَتِي ifadesi “ailem”, أَقَارِبِي ise “akrabalarım” anlamında kullanılır.

Akrabalarım: Meslek, İş ve Çalışma Yeri1. BölümAkrabalık adlarını hatırlama2. BölümMeslek, iş ve yer ilişkisi3. BölümTek kişi, iki kişi ve topluluk4. Bölümİki kişinin yaptığı işi söyleme
🔍 Büyütmek için dokunun

Meslek, iş ve yer ilişkisi

Meslek sormak için مَا مِهْنَتُهُ؟, yaptığı işi sormak için مَاذَا يَفْعَلُ؟, çalıştığı yeri sormak için أَيْنَ يَعْمَلُ؟ kullanılabilir. Kadın için مَا مِهْنَتُهَا؟, مَاذَا تَفْعَلُ؟, أَيْنَ تَعْمَلُ؟ biçimleri seçilir.

مُدَرِّس öğretmen, مُهَنْدِس mühendis, طَبِيب doktor, مُمَرِّضَة kadın hemşire, سَائِق sürücü ve شُرْطِيّ polis adlarıdır.

يُدَرِّسُ ders verir, يَفْحَصُ الْمَرْضَى hastaları muayene eder, يَسُوقُ araç sürer. مَدْرَسَة okul, مُسْتَشْفَى hastane, مَصْنَع fabrikadır.

Aynı kişi hakkında üç bilgiMeslekÖğretmen, doktor, mühendis…Yaptığı işDers verme, muayene etme…Çalışma yeriOkul, hastane, fabrika…
🔍 Büyütmek için dokunun

Tek kişi, iki kişi ve topluluk

Tek erkek öğretmen için هَذَا مُعَلِّم, iki erkek öğretmen için هَذَانِ مُعَلِّمَانِ, erkek öğretmenler için هَؤُلَاءِ مُعَلِّمُونَ kullanılır.

Kadın öğretmen için هَذِهِ مُعَلِّمَة, iki kadın öğretmen için هَاتَانِ مُعَلِّمَتَانِ, kadın öğretmenler için هَؤُلَاءِ مُعَلِّمَات biçimleri vardır.

İki kişi için هُمَا, erkek topluluğu için هُمْ, kadın topluluğu için هُنَّ kullanılır. مَا مِهْنَتُهُمَا؟ “İkisinin mesleği nedir?” sorusudur.

Konuşan kişi kendisi için أَنَا, kendisinin de bulunduğu birden çok kişi için نَحْنُ kullanır. İki kişiye doğrudan seslenirken أَنْتُمَا, erkeklerden oluşan bir topluluğa seslenirken أَنْتُمْ seçilir.

İki kişinin yaptığı işi söyleme

هُمَا يَعْمَلَانِ “İkisi çalışır.” anlamındadır. İki kadın için هُمَا تَعْمَلَانِ kullanılır. Çalışma yeri فِي ile eklenebilir.

هُمَا مُدَرِّسَانِ، يَعْمَلَانِ فِي الْمَدْرَسَةِ ifadesi iki erkek öğretmeni ve çalıştıkları yeri belirtir. هُمَا مُتَقَاعِدَانِ، لَا يَعْمَلَانِ ise iki kişinin emekli olduğunu ve çalışmadığını söyler.

Bir mesleği veya durumu doğrulamak için هَلْ ile soru sorulur. Örneğin هَلْ هُمَا مُهَنْدِسَانِ؟ sorusu iki kişinin mühendis olup olmadığını öğrenmeye yöneliktir; cevaba göre نَعَمْ ya da لَا kullanılır.

Aileyle ilgili güzel davranışlar

أُحِبُّ أُسْرَتِي “Ailemi severim.”, أَحْتَرِمُهَا “Ona saygı duyarım.”, أَزُورُ أَقَارِبِي “Akrabalarımı ziyaret ederim.” anlamındadır.

“Ve” anlamındaki وَ, birbiriyle ilişkili bilgileri bağlar. Bir kişiyi tanıtan kısa yazıda önce akrabalık adı, sonra meslek, yapılan iş ve çalışma yeri belirtilebilir. Yalnız verilen bilgileri kullan; metinde söylenmeyen bir mesleği kişiye yakıştırma.

Bir erkek, arkadaşına أَنَا مُشْتَاق إِلَيْكَ diyerek onu özlediğini belirtir. Aynı duyguyu paylaşan arkadaşı وَأَنَا أَيْضًا yani “Ben de.” diyebilir.

Örnekler

  1. Örnek 1مَاذَا يَفْعَلُ الطَّبِيبُ؟ sorusuna yalnız فِي الْمُسْتَشْفَى deniyor. Cevabın eksikliği nedir?

    Cevabı göster

    Soru doktorun yaptığı işi sorar. “Hastanede” yalnız yer bildirir. يَفْحَصُ الْمَرْضَى yani “Hastaları muayene eder.” uygun bir cevaptır.

  2. Örnek 2İki erkek öğretmeni gösteren bir kartta هَذَا مُعَلِّم yazıyor. Sayı uyumunu nasıl düzeltirsin?

    Cevabı göster

    هَذَانِ مُعَلِّمَانِ yazılır. Tekil işaret sözcüğü ve meslek adı ikil biçime çevrilir.

  3. Örnek 3هَاتَانِ مُعَلِّمَتَانِ ifadesinden kişi sayısı ve meslek hakkında hangi bilgiler çıkar?

    Cevabı göster

    İki kadın öğretmen anlatılmaktadır. İşaret sözcüğü ve meslek adı ikil biçimdedir.

  4. Örnek 4Bir soru مَا مِهْنَتُهُمَا؟ ile başlıyor. هُمَا مُهَنْدِسَانِ cevabı ne söyler?

    Cevabı göster

    İki kişinin mühendis olduğunu söyler. Meslek sorusuna ikil biçimle cevap verilmiştir.

  5. Örnek 5İki kadın için هُمَا يَعْمَلَانِ yazılmış. Hedef dil yapısına göre hangi biçim kullanılmalıdır?

    Cevabı göster

    هُمَا تَعْمَلَانِ kullanılmalıdır. İki kadına ilişkin fiil biçimi seçilir.

  6. Örnek 6أَزُورُ أَقَارِبِي وَأُحِبُّ أُسْرَتِي cümlesindeki iki bilgi ve bunları bağlayan sözcük nedir?

    Cevabı göster

    Akrabaları ziyaret etme ve aileyi sevme bilgileri vardır. Bunları “ve” anlamındaki وَ bağlar.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Meslek adları tekil-ikil-çoğul sırasıyla dizilecek. Hangi sıra doğrudur?

  2. 2Röportajın soru sırası: 1. مَا مِهْنَتُهَا؟ 2. أَيْنَ تَعْمَلُ؟ 3. مَاذَا تَفْعَلُ؟ Cevap kartları: K) هِيَ تَعْمَلُ فِي الْمُسْتَشْفَى. L) هِيَ طَبِيبَة. M) هِيَ تَفْحَصُ الْمَرْضَى. Her kart bir kez kullanılacaktır. Her soruyla aynı türde bilgiyi veren cevap kartları hangi sırayla yerleştirilmelidir?

  3. 3Tanıtım çizelgesinde K grubu iki kadın mühendis, L grubu üç erkek öğretmen olarak kayıtlıdır. K ve L için sırasıyla hangi tanıtımlar kullanılmalıdır?

  4. 4‘İki kişinin yaptığı işi söyleme’ kavramı veya konusuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Dayının hem mesleği hem de çalıştığı yer kartta belirtilmiştir.
    • Kart, dedenin emekli olduğunu bildirir.
  6. 6Aşağıdaki kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. İki kadın kendilerini tanıtıyor: مُهَنْدِسَتَانِ.
    2. Erkek öğretmenlerden oluşan bir topluluğa sesleniliyor: مُدَرِّسُونَ.
    3. İki kadın hemşireye doğrudan sesleniliyor: مُمَرِّضَتَانِ.
  8. 8Bir kadına أَنْتِ تَعْمَلِينَ فِي الْمَصْنَعِ deniyor. Aynı kadın hakkında başka birine bilgi verirken cümle هِيَ ile başlayacak. Cümleyi yeniden yazınız; hangi iki sözcük değişir?

Kısaca

  • Meslek, yapılan iş ve çalışma yeri birbirinden ayrı bilgilerdir.
  • Tekil, ikil ve çoğul biçimler kişi sayısına göre seçilir.
  • Akrabaları tanıtan cümlelerde kişi, meslek ve fiil uyumu korunur.

Bu dersin öteki kaynakları