İçeriğe geç

10. sınıf · Arapça · 14. hafta (21-25 Aralık 2026)

Hedef Kelimeler/İfadeler, Hedef Dil Yapıları, Hedef Sosyal İfadeler ve Ayet/Hadis/Veciz Söz: Sağlığım ve Hobilerim Uygulamaları

Ünite 2: Kendimi Keşfediyorum teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

İkinci ünitemiz «Kendimi Keşfediyorum» (أَكْتَشِفُ نَفْسِي) kapsamında beden sağlığımızı (صِحَّتِي), beş duyumuzu (الْحَوَاسُّ الْخَمْسُ), hastalık şikâyetlerini ve sağlıklı yaşam ilkelerini bütüncül olarak ele alıyoruz. Doktor muayenesinde kullanılan «بِمَ تَشْعُرُ؟ / أَشْعُرُ بِأَلَمٍ فِي...» kalıplarını, gereklilik bildiren «يَجِبُ أَنْ...» yapılarını, geçmiş olsun dileklerini (سَلَامَتُكَ / شَفَاكَ اللّٰهُ) ve sağlığın değerini vurgulayan hikmetli sözleri uygulamalı olarak pekiştiriyoruz.

Hedef Kelimeler: Vücudun Organları ve Beş Duyu İfadeleri

Arapçada insan bedeni «جِسْمٌ» (çoğulu أَجْسَامٌ), organlar ise «أَعْضَاءُ الْجِسْمِ» (tekili عُضْوٌ) tamlamasıyla karşılanır. Baş bölgesindeki organlarımız رَأْسٌ (baş), عَيْنٌ (göz), أُذُنٌ (kulak), أَنْفٌ (burun), فَمٌ (ağız), لِسَانٌ (dil), سِنٌّ / أَسْنَانٌ (diş / dişler) ve حَلْقٌ (boğaz) kelimeleridir. Gövde ve uzuvlarımız ise يَدٌ (el), رِجْلٌ (bacak), قَدَمٌ (ayak), ظَهْرٌ (sırt), بَطْنٌ (karın), مَعِدَةٌ (mide) ve قَلْبٌ (kalp) sözcükleriyle ifade edilir.

Beş duyumuzu (الْحَوَاسُّ الْخَمْسُ) anlatırken muzâri fiilin yanına vasıta bildiren «بِـ» (ile) harf-i ceri ve ilgili duyu organı getirilir: أَرَى بِالْعَيْنِ (Gözle görürüm), أَسْمَعُ بِالْأُذُنِ (Kulakla duyarım), أَشُمُّ بِالْأَنْفِ (Burunla koklarım), أَتَذَوَّقُ بِاللِّسَانِ (Dille tadarım) ve أَلْمِسُ بِالْيَدِ (Elle dokunurum). Vücutta çift bulunan عَيْنٌ، أُذُنٌ، يَدٌ، رِجْلٌ organları sonunda ة bulunmasa da semâî müennes kabul edilir.

Duyu OrganıArapça Eylem KalıbıTürkçe Anlamı
الْعَيْنُ (Göz)أَرَى بِالْعَيْنِGöz ile görürüm
الْأُذُنُ (Kulak)أَسْمَعُ بِالْأُذُنِKulak ile işitirim
الْأَنْفُ (Burun)أَشُمُّ بِالْأَنْفِBurun ile koklarım
اللِّسَانُ (Dil)أَتَذَوَّقُ بِاللِّسَانِDil ile tadarım
الْيَدُ (El)أَلْمِسُ بِالْيَدِEl ile dokunurum
SAĞLIĞIM: VÜCUDUN ORGANLARI VE BEŞ DUYU (صِحَّتِي وَالْحَوَاسُّ الْخَمْسُ) VÜCUDUN ORGANLARI (أَعْضَاءُ الْجِسْمِ) • رَأْسٌ (Baş) · عَيْنٌ (Göz) · أُذُنٌ (Kulak) • أَنْفٌ (Burun) · فَمٌ (Ağız) · أَسْنَانٌ (Dişler) • يَدٌ (El) · رِجْلٌ / قَدَمٌ (Bacak / Ayak) • مَعِدَةٌ / بَطْنٌ (Mide / Karın) · ظَهْرٌ (Sırt) • قَلْبٌ (Kalp) · حَلْقٌ / حُنْجُرَةٌ (Boğaz) BEŞ DUYU VE İŞLEVLERİ (الْحَوَاسُّ الْخَمْسُ) • أَرَى بِالْعَيْنِ : Göz ile görürüm • أَسْمَعُ بِالْأُذُنِ : Kulak ile işitirim • أَشُمُّ بِالْأَنْفِ : Burun ile koklarım • أَتَذَوَّقُ بِاللِّسَانِ : Dil ile tadarım • أَلْمِسُ بِالْيَدِ : El ile dokunurum Bedenin çift organları (عَيْنٌ، أُذُنٌ، يَدٌ، رِجْلٌ) Arapçada semâî müennes kabul edilir.
🔍 Büyütmek için dokunun

Hastalık İsimleri ve Şikâyet Bildirme Kalıpları

Günlük hayatta sık karşılaşılan rahatsızlıklar Arapçada şu kelimelerle karşılanır: أَلَمٌ (ağrı, sızı), صُدَاعٌ (baş ağrısı), نَزْلَةٌ بَرْدٍ / زُكَامٌ (soğuk algınlığı / nezle), كُحَّةٌ / سُعَالٌ (öksürük), حُمَّى (yüksek ateş), مَغْصٌ (karın sancısı), إِسْهَالٌ (ishal), ضَغْطٌ مُرْتَفِعٌ (yüksek tansiyon) ve ضَغْطٌ مُنْخَفِضٌ (düşük tansiyon).

Doktor hastaya şikâyetini sorarken «بِمَ تَشْعُرُ؟» (Ne hissediyorsun?) veya «مِمَّ تَشْكُو؟» (Neden şikâyetçisin?) sorularını yöneltir. Hasta ise üç temel kalıpla cevap verir: 1) أَشْعُرُ بِأَلَمٍ فِي... (...da ağrı hissediyorum), 2) عِنْدِي صُدَاعٌ شَدِيدٌ وَكُحَّةٌ (Şiddetli baş ağrım ve öksürüğüm var), 3) يُؤْلِمُنِي رَأْسِي / تُؤْلِمُنِي مَعِدَتِي (Başım ağrıyor / Midem ağrıyor).

Arapça KavramOkunuşuTürkçe Karşılığı
صُدَاعٌ شَدِيدٌSudâun şedîdŞiddetli baş ağrısı
نَزْلَةٌ / زُكَامٌNezle / ZükâmSoğuk algınlığı / Nezle
كُحَّةٌ / سُعَالٌKuhha / SüâlÖksürük
مَغْصٌMagsKarın sancısı
ضَغْطٌ مُرْتَفِعٌDağtun mürtefi'Yüksek tansiyon
HASTALIK ŞİKÂYETLERİ VE MUAYENE KALIPLARI (الْأَمْرَاضُ وَالْفَحْصُ) TEMEL HASTALIKLAR (الْأَمْرَاضُ الشَّائِعَةُ) • صُدَاعٌ شَدِيدٌ : Şiddetli baş ağrısı • نَزْلَةٌ / زُكَامٌ : Soğuk algınlığı / Nezle • كُحَّةٌ / سُعَالٌ : Öksürük • مَغْصٌ فِي الْبَطْنِ : Karın sancısı • ضَغْطٌ مُرْتَفِعٌ / مُنْخَفِضٌ : Yüksek / Düşük tansiyon ŞİKÂYET BİLDİRME (التَّعْبِيرُ عَنِ الْأَلَمِ) • بِمَ تَشْعُرُ؟ : Ne hissediyorsun? (Şikâyetin ne?) • مِمَّ تَشْكُو؟ : Neden şikâyetçisin? • أَشْعُرُ بِأَلَمٍ فِي رَأْسِي : Başımda ağrı hissediyorum • عِنْدِي حُمَّى وَكُحَّةٌ : Ateşim ve öksürüğüm var • يُؤْلِمُنِي سِنِّي : Dişim ağrıyor أَشْعُرُ fiili بِـ harf-i ceriyle (أَشْعُرُ بِأَلَمٍ), أَشْكُو fiili ise مِنْ harf-i ceriyle kullanılır.
🔍 Büyütmek için dokunun

Hastane, Muayene, Reçete ve İlaç Kullanım İfadeleri

Hasta muayene olmak (لِلْفَحْصِ) ve tedavi görmek (لِلْعِلَاجِ) için hastaneye (الْمُسْتَشْفَى) veya polikliniğe (الْعِيَادَةُ) başvurur. Doktor (الطَّبِيبُ) hastayı muayene ettikten (فَحَصَ الطَّبِيبُ الْمَرِيضَ) sonra gerekli ilaçları içeren bir reçete (وَصْفَةٌ طِبِّيَّةٌ) yazar. Hasta bu reçeteyle eczaneye (الصَّيْدَلِيَّةُ) giderek ilaçlarını (الدَّوَاءُ / الْأَدْوِيَةُ) temin eder.

Arapçada hem yemek yemek hem de ilaç almak için «تَنَاوَلَ - يَتَنَاوَلُ» fiili kullanılır: أَتَنَاوَلُ الْفَطُورَ (Kahvaltı yaparım) ve أَتَنَاوَلُ الدَّوَاءَ (İlaç alırım). İlacın kullanım zamanı قَبْلَ الطَّعَامِ (yemekten önce), بَعْدَ الطَّعَامِ (yemekten sonra), صَبَاحًا وَمَسَاءً (sabah akşam) veya ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فِي الْيَوْمِ (günde üç kez) ifadeleriyle açıklanır.

Sağlık TerimiArapça YazılışıÖrnek Cümle
Hastaneمُسْتَشْفَىذَهَبَ الْمَرِيضُ إِلَى الْمُسْتَشْفَى
Eczaneصَيْدَلِيَّةٌاِشْتَرَيْتُ الدَّوَاءَ مِنَ الصَّيْدَلِيَّةِ
Reçeteوَصْفَةٌ طِبِّيَّةٌكَتَبَ الطَّبِيبُ وَصْفَةً طِبِّيَّةً
Yemekten sonraبَعْدَ الطَّعَامِتَنَاوَلِ الدَّوَاءَ بَعْدَ الطَّعَامِ
HASTANE BÖLÜMLERİ, REÇETE VE İLAÇ KULLANIMI SAĞLIK KURUMLARI (الْمُؤَسَّسَاتُ الصِّحِّيَّةُ) • مُسْتَشْفَى : Hastane · عِيَادَةٌ : Poliklinik / Muayenehane • صَيْدَلِيَّةٌ : Eczane · صَيْدَلِيٌّ : Eczacı • طَبِيبٌ / طَبِيبَةٌ : Doktor · مُمَرِّضَةٌ : Hemşire • فَحْصٌ طِبِّيٌّ : Tıbbi muayene • وَصْفَةٌ طِبِّيَّةٌ : Reçete İLAÇ VE ZAMAN ZARFLARI (الدَّوَاءُ وَالظُّرُوفُ) • تَنَاوَلِ الدَّوَاءَ : İlacı al / kullan! • قَبْلَ الطَّعَامِ : Yemekten önce • بَعْدَ الطَّعَامِ : Yemekten sonra • مَرَّتَيْنِ فِي الْيَوْمِ : Günde iki defa • حَبَّةٌ / شَرَابٌ / مَرْهَمٌ : Hap / Şurup / Merhem Doktor reçeteye (وَصْفَةٌ طِبِّيَّةٌ) ilacın yemekten önce (قَبْلَ) veya sonra (بَعْدَ) alınacağını yazar.
🔍 Büyütmek için dokunun

Hedef Dil Yapıları: Gereklilik ve Sağlıklı Yaşam Tavsiyeleri

Sağlıklı kalmak veya hastalıktan iyileşmek için yapılması gerekenleri anlatırken Arapçada «يَجِبُ أَنْ...» (...meli / gerekir), «يَنْبَغِي أَنْ...» (...ması uygun olur) ve «عَلَيْكَ أَنْ...» (senin ...man gerekir) kalıpları kullanılır. Bu kalıplarda yer alan أَنْ mastar edatı, kendisinden sonra gelen muzâri fiili nasbeder (tekil fiillerin son harekesini ötre yerine fetha yapar).

Örneğin: يَجِبُ أَنْ تَسْتَرِيحَ فِي الْبَيْتِ (Evde dinlenmen gerekir), يَنْبَغِي أَنْ نَغْسِلَ أَيْدِيَنَا بِالْمَاءِ وَالصَّابُونِ (Ellerimizi su ve sabunla yıkamalıyız), عَلَيْكَ أَنْ تَبْتَعِدَ عَنِ الْوَجَبَاتِ السَّرِيعَةِ (Hazır gıdalardan uzak durmalısın). Aynı anlam أَنْ + muzâri yerine doğrudan açık mastarla da kurulabilir: يَجِبُ غَسْلُ الْيَدَيْنِ (Elleri yıkamak gerekir).

Tavsiye KalıbıArapça Örnek CümleTürkçe Anlamı
يَجِبُ أَنْيَجِبُ أَنْ تَسْتَرِيحَ فِي السَّرِيرِYatakta dinlenmen gerekir.
يَنْبَغِي أَنْيَنْبَغِي أَنْ تَأْكُلَ الْفَوَاكِهَMeyve yemen uygun olur.
عَلَيْكَ أَنْعَلَيْكَ أَنْ تُمَارِسَ الرِّيَاضَةَSpor yapman gerekir.
لَا + muzâriلَا تَشْرَبِ الْمَاءَ الْبَارِدَSoğuk su içme!
HEDEF DİL YAPILARI: يَجِبُ أَنْ / يَنْبَغِي أَنْ / عَلَيْكَ أَنْ GEREKLİLİK KALIPLARI (أَسَالِيبُ الْوُجُوبِ) • يَجِبُ أَنْ تَسْتَرِيحَ : Dinlenmen gerekir • يَنْبَغِي أَنْ تَغْسِلَ يَدَيْكَ : Ellerini yıkamalısın • عَلَيْكَ أَنْ تَتَنَاوَلَ الدَّوَاءَ : İlacı alman gerekir • لَا تَأْكُلِ الْوَجَبَاتِ السَّرِيعَةَ : Fast food yeme! • اِشْرَبِ الْمَاءَ الْكَثِيرَ : Bol su iç! أَنْ + MANSUB MUZÂRİ KURALLARI • أَنْ edatı muzâri fiili nasbeder (sonunu fethalar) • تَشْرَبُ (içiyorsun) -> أَنْ تَشْرَبَ (içmen) • تَنَامُ (uyuyorsun) -> أَنْ تَنَامَ (uyuman) • يُمَارِسُ (yapıyor) -> أَنْ يُمَارِسَ (yapması) • Açık mastar: يَجِبُ شُرْبُ الْمَاءِ (Su içmek gerekir) يَجِبُ أَنْ ve يَنْبَغِي أَنْ kalıplarından sonra gelen muzâri fiilin son harekesi fetha (-e/-a) olur.
🔍 Büyütmek için dokunun

Hedef Sosyal İfadeler: Hasta Ziyareti ve Şifa Dilekleri

Arap kültüründe ve İslam geleneğinde hastayı ziyaret etmek (عِيَادَةُ الْمَرِيضِ) önemli bir sosyal görevdir. Hastaya geçmiş olsun dileklerimizi iletirken erkek muhataba «سَلَامَتُكَ» veya «أَلْفُ سَلَامَةٍ عَلَيْكَ», kadın muhataba ise «سَلَامَتُكِ» denir. Dua mahiyetinde «شَفَاكَ اللّٰهُ وَعَافَاكَ» (Allah sana şifa ve afiyet versin) ve «لَا بَأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ» (Endişelenme, inşallah günahlardan arınmaya vesile olur) ifadeleri kullanılır.

Doktorun hastayı rahatlatmak ve moral vermek için kullandığı en yaygın sosyal ifade «لَا دَاعِيَ لِلْقَلَقِ، اَلْأَمْرُ بَسِيطٌ» (Endişeye gerek yok, durum basit) cümlesidir. İyileşen kişi ise «أَنَا بِخَيْرٍ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ، أَشْعُرُ بِتَحَسُّنٍ» (Allah'a hamdolsun iyiyim, kendimi daha iyi hissediyorum) diyerek şükreder.

Sosyal İfadeOkunuşuKullanım Bağlamı
سَلَامَتُكَ / أَلْفُ سَلَامَةٍSelâmetüke / Elfü selâmeGeçmiş olsun!
شَفَاكَ اللّٰهُŞefâkellâhAllah şifa versin!
لَا بَأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللّٰهُLâ be'se tahûrun inşâallâhGeçmiş olsun (Nebevi dua)
لَا دَاعِيَ لِلْقَلَقِLâ dâiye li'l-kalakEndişeye gerek yok.
HEDEF SOSYAL İFADELER: GEÇMİŞ OLSUN VE ŞİFA DİLEKLERİ HASTA ZİYARETİ İFADELERİ (عِبَارَاتُ عِيَادَةِ الْمَرِيضِ) • سَلَامَتُكَ / سَلَامَتُكِ : Geçmiş olsun! (Erkek / Kadın) • أَلْفُ سَلَامَةٍ عَلَيْكَ : Çok geçmiş olsun! • شَفَاكَ اللّٰهُ وَعَافَاكَ : Allah şifa ve afiyet versin! • لَا بَأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ : Geçmiş olsun, şifa olsun • أَتَمَنَّى لَكَ الشِّفَاءَ الْعَاجِلَ : Acil şifalar dilerim MUAYENE VE TESELLİ İFADELERİ • لَا دَاعِيَ لِلْقَلَقِ : Endişeye gerek yok • اَلْأَمْرُ بَسِيطٌ : Durum basit / önemli değil • كَيْفَ تَشْعُرُ الْآنَ؟ : Şimdi nasıl hissediyorsun? • أَنَا بِخَيْرٍ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ : İyiyim, Allah'a hamdolsun • شُكْرًا يَا حَكِيمُ : Teşekkür ederim doktor Erkek muhataba سَلَامَتُكَ / شَفَاكَ اللّٰهُ, kadın muhataba سَلَامَتُكِ / شَفَاكِ اللّٰهُ denir.
🔍 Büyütmek için dokunun

Ayet, Hadis ve Veciz Sözler: Sağlık, Temizlik ve Boş Zaman

Ünitemizin sonunda sağlık ve zaman bilincini özetleyen temel dini ve edebi metinler yer alır. Hz. Peygamber (s.a.v.) temizliğin önemini «اَلطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ» (Temizlik imanın yarısıdır) hadisiyle, sağlığın ve vaktin değerini ise «نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: اَلصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ» (İki nimet vardır ki insanların çoğu onların kıymetini bilmekte aldanmıştır: Sağlık ve boş vakit) hadisiyle vurgulamıştır.

Koruyucu hekimliğin temel ilkesi Arapçada «اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِ» (Korunmak tedaviden hayırlıdır) vecizesiyle, beden ve ruh bütünlüğü ise «اَلْعَقْلُ السَّلِيمُ فِي الْجِسْمِ السَّلِيمِ» (Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur) ve «اَلصِّحَّةُ تَاجٌ عَلَى رُؤُوسِ الْأَصِحَّاءِ لَا يَرَاهُ إِلَّا الْمَرْضَى» (Sağlık, sağlıklıların başında yalnız hastaların görebildiği bir taçtır) sözleriyle ifade edilir.

Hikmetli Söz / HadisTemel KavramlarTürkçe Anlamı
اَلطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِالطُّهُورُ (Temizlik), شَطْرُ (Yarısı)Temizlik imanın yarısıdır.
اَلصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُالصِّحَّةُ (Sağlık), الْفَرَاغُ (Boş vakit)Sağlık ve boş vakit (iki büyük nimet).
اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِالْوِقَايَةُ (Korunma), الْعِلَاجُ (Tedavi)Korunmak tedaviden hayırlıdır.
اَلْعَقْلُ السَّلِيمُ فِي الْجِسْمِ السَّلِيمِالْعَقْلُ (Akıl), الْجِسْمُ (Vücut)Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.
AYET, HADİS VE VECİZ SÖZLERDE SAĞLIK VE BOŞ ZAMAN HADİS-İ ŞERİFLER (الْأَحَادِيثُ النَّبَوِيَّةُ) • اَلطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ : Temizlik imanın yarısıdır • نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ : • İki nimet vardır ki insanların çoğu kıymetini bilmez: • اَلصِّحَّةُ وَالْفَرَاغُ : Sağlık ve boş vakit (Buhârî) • تَدَاوَوْا عِبَادَ اللّٰهِ : Ey Allah'ın kulları, tedavi olun! VECİZ SÖZLER (الْحِكَمُ وَالْأَمْثَالُ) • اَلْعَقْلُ السَّلِيمُ فِي الْجِسْمِ السَّلِيمِ : Sağlam kafa sağlam vücutta • اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِ : Korunmak tedaviden hayırlıdır • اَلصِّحَّةُ تَاجٌ عَلَى رُؤُوسِ الْأَصِحَّاءِ : Sağlık tac gibidir • اَلنَّظَافَةُ مِنَ الْإِيمَانِ : Temizlik imandandır • اَلْوَقْتُ كَالسَّيْفِ : Vakit kılıç gibidir İslam'da beden sağlığını korumak (الْوِقَايَةُ) ve boş vakti faydalı hobilerle değerlendirmek esastır.
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Beş duyu organımızla ilgili aşağıdaki Arapça cümleleri Türkçeye çeviriniz: 1) أَرَى بِالْعَيْنِ وَأَسْمَعُ بِالْأُذُنِ. 2) أَشُمُّ الزَّهْرَةَ بِالْأَنْفِ.

    Cevabı göster

    1) Göz ile görürüm ve kulak ile işitirim. 2) Çiçeği burun ile koklarım. Her iki cümlede de بِـ harf-i ceri vasıta (ile) anlamı katmıştır.

  2. Örnek 2Doktorun «بِمَ تَشْعُرُ يَا أَحْمَدُ؟» sorusuna Ahmet'in şiddetli baş ağrısı ve öksürüğü olduğunu belirten Arapça bir cümleyle cevap veriniz.

    Cevabı göster

    «أَشْعُرُ بِصُدَاعٍ شَدِيدٍ وَكُحَّةٍ يَا حَكِيمُ.» veya «عِنْدِي صُدَاعٌ شَدِيدٌ وَكُحَّةٌ.» (Şiddetli baş ağrısı ve öksürük hissediyorum / Şiddetli baş ağrım ve öksürüğüm var.)

  3. Örnek 3«كَتَبَ الطَّبِيبُ وَصْفَةً طِبِّيَّةً، وَقَالَ: يَجِبُ أَنْ تَتَنَاوَلَ الدَّوَاءَ بَعْدَ الطَّعَامِ.» cümlesini Türkçeye çeviriniz.

    Cevabı göster

    «Doktor bir reçete yazdı ve şöyle dedi: İlacı yemekten sonra alman gerekir.» Cümlede وَصْفَةً طِبِّيَّةً reçete, بَعْدَ الطَّعَامِ ise yemekten sonra demektir.

  4. Örnek 4Hasta olan kız arkadaşı Zeynep'i ziyaret eden Meryem, ona Arapça hangi geçmiş olsun ve şifa ifadelerini söylemelidir?

    Cevabı göster

    Muhatap kadın (müennes) olduğu için sonu kesralı (ـكِ) zamirle: «سَلَامَتُكِ يَا زَيْنَبُ، شَفَاكِ اللّٰهُ وَعَافَاكِ، لَا بَأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ.» demelidir.

  5. Örnek 5«اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِ» ve «اَلْعَقْلُ السَّلِيمُ فِي الْجِسْمِ السَّلِيمِ» veciz sözlerinin Türkçe anlamlarını açıklayınız.

    Cevabı göster

    1) «اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِ»: Korunmak (önlem almak) tedaviden daha hayırlıdır. 2) «اَلْعَقْلُ السَّلِيمُ فِي الْجِسْمِ السَّلِيمِ»: Sağlam kafa (akıl) sağlam vücutta bulunur.

  6. Örnek 6Açık mastarla kurulan «يَجِبُ غَسْلُ الْيَدَيْنِ قَبْلَ الطَّعَامِ» cümlesini «يَجِبُ أَنْ + muzâri fiil» yapısıyla («sen» zamirine göre) yeniden yazınız.

    Cevabı göster

    «يَجِبُ أَنْ تَغْسِلَ يَدَيْكَ قَبْلَ الطَّعَامِ.» (Yemekten önce ellerini yıkaman gerekir.) Burada تَغْسِلُ muzâri fiili أَنْ edatıyla nasb olarak تَغْسِلَ şeklini almıştır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Beş duyu organımız ve işlevleriyle ilgili «أَنَا أَشُمُّ الرَّوَائِحَ الْجَمِيلَةَ بِـ ..........» cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

  2. 2Doktorun muayene sırasında hastaya şikâyetini öğrenmek için yönelttiği «مِمَّ تَشْكُو؟» sorusuna hasta aşağıdakilerden hangisiyle uygun bir cevap verebilir?

  3. 3«كَتَبَ الطَّبِيبُ وَصْفَةً طِبِّيَّةً، فَذَهَبَ الْمَرِيضُ إِلَى .......... لِيَشْتَرِيَ الدَّوَاءَ.» cümlesindeki boşluğa anlam akışına göre hangi kelime gelmelidir?

  4. 4Hastalanmadan önce tedbir almanın önemini vurgulayan «Korunmak tedaviden hayırlıdır» anlamındaki Arapça veciz söz aşağıdakilerden hangisidir?

  5. 5Sağlığım ve hobilerim ünitesindeki dil yapılarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Arapçada تَنَاوَلَ fiili hem öğün yemek (تَنَاوَلَ الْفَطُورَ) hem de ilaç almak (تَنَاوَلَ الدَّوَاءَ) anlamında kullanılır.
    • قَبْلَ الطَّعَامِ ifadesi yemekten sonra, بَعْدَ الطَّعَامِ ifadesi ise yemekten önce anlamına gelir.
    • Gereklilik bildiren يَجِبُ أَنْ kalıbından sonra gelen tekil muzâri fiilin son harekesi fetha ile nasb olur.
    • Hasta ziyaretinde «Geçmiş olsun, Allah şifa versin» demek için «سَلَامَتُكَ، شَفَاكَ اللّٰهُ» ifadeleri kullanılır.
    • Vücutta çift bulunan عَيْنٌ (göz) ve أُذُنٌ (kulak) kelimeleri Arapçada müzekker (eril) kabul edilir.
  6. 6Aşağıdaki Arapça sağlık kavramlarını ve sosyal ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.

    1. Beş duyumuzdan görme eylemini anlatırken «أَنَا بِالْعَيْنِ» (Göz ile görürüm) cümlesini kurarız.
    2. Karın bölgesinde hissedilen şiddetli sancı ve ağrıya Arapçada adı verilir.
    3. Doktorun yazdığı ilaçları satın aldığımız eczane Arapçada kelimesiyle ifade edilir.
    4. İlacın yemekten sonra içileceğini belirtmek için « الطَّعَامِ» zarf tamlaması kullanılır.
    5. Hz. Peygamber'in hadisinde insanların kıymetini bilmekte aldandığı iki nimet sağlık (الصِّحَّةُ) ve boş vakit () olarak bildirilmiştir.
  8. 8Arapçada bir hastanın doktora şikâyetini anlatması, doktorun teşhis koyup reçete yazması ve sağlıklı yaşam tavsiyesinde bulunması sürecini 3 adımda Arapça örnek kalıplarla yapılandırınız.

Kısaca

  • Bedenimizin temel organları رَأْسٌ (baş), عَيْنٌ (göz), أُذُنٌ (kulak), أَنْفٌ (burun), فَمٌ (ağız), أَسْنَانٌ (dişler), يَدٌ (el), رِجْلٌ (bacak) ve مَعِدَةٌ (mide) kelimeleridir.
  • Beş duyu eylemleri أَرَى بِالْعَيْنِ (gözle görürüm), أَسْمَعُ بِالْأُذُنِ (kulakla işitirim), أَشُمُّ بِالْأَنْفِ (burunla koklarım), أَتَذَوَّقُ بِاللِّسَانِ (dille tadarım) ve أَلْمِسُ بِالْيَدِ (elle dokunurum) kalıplarıyla ifade edilir.
  • Hastalık şikâyetlerinde صُدَاعٌ (baş ağrısı), نَزْلَةٌ / زُكَامٌ (nezle), كُحَّةٌ (öksürük), مَغْصٌ (karın sancısı) ve ضَغْطٌ مُرْتَفِعٌ (yüksek tansiyon) kavramları kullanılır.
  • Doktor tavsiyelerinde يَجِبُ أَنْ ve يَنْبَغِي أَنْ kalıplarından sonra gelen muzâri fiil nasb olur (sonu fethalanır); ilaç kullanımı قَبْلَ الطَّعَامِ (yemekten önce) veya بَعْدَ الطَّعَامِ (yemekten sonra) zarflarıyla belirtilir.
  • Hasta ziyaretinde سَلَامَتُكَ (geçmiş olsun), شَفَاكَ اللّٰهُ (Allah şifa versin) ve لَا بَأْسَ طَهُورٌ إِنْ شَاءَ اللّٰهُ sosyal ifadeleri kullanılır.
  • Hadis-i şerifte geçen «اَلطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ» (Temizlik imanın yarısıdır) ile «اَلْوِقَايَةُ خَيْرٌ مِنَ الْعِلَاجِ» (Korunmak tedaviden hayırlıdır) vecizesi ünitenin temel mesajını özetler.

Bu dersin öteki kaynakları