Teknolojik gelişmelerin gelecekteki yaşam biçimimizi nasıl dönüştüreceğini tartışırken fikirlerimizi giriş, gelişme ve sonuç paragraflarıyla tutarlı bir kompozisyon (essay) düzeninde sunmak akademik iletişimin temelidir. Diğer yandan modern yaşamın getirdiği hız ve değişim içinde insan psikolojisini anlamak, duygularımızı zengin sıfatlarla ifade edebilmek ve zorlu ruh hâlleri yaşayan kişilere empatik tavsiyelerde bulunabilmek hem dil becerimizi hem de duygusal zekâmızı geliştirir.
Writing an Essay About Future Technology and Discourse Markers (E12.4)
Geleceğin teknolojileri (yapay zekâ, otonom araçlar, uzay kolonileri, giyilebilir tıp cihazları) hakkında bir görüş veya lehte/aleyhte tartışma yazısı (opinion / for and against essay) kaleme alınırken metin üç ana bölümden oluşur. Introduction (Giriş) paragrafında okuyucunun ilgisini çeken bir giriş cümlesi (hook) ve yazarın ana fikrini özetleyen thesis statement yer alır. Body (Gelişme) paragraflarında teknolojinin avantajları (pros / benefits) ve olası riskleri (cons / drawbacks) somut örneklerle açıklanır.
Paragraflar arasında akıcılığı ve mantıksal bütünlüğü (coherence and cohesion) sağlamak için geçiş ifadeleri (discourse markers / linkers) kullanılır. Fikir sıralarken ve eklerken First of all, Furthermore, Moreover, In addition, Besides; örnek verirken For instance, For example, Such as; karşıtlık ve zıt görüş bildirirken On the one hand... On the other hand, However, Nevertheless, Nonetheless, Whereas, Despite / In spite of (+ noun/V-ing) tercih edilir.
Yazının son bölümü olan Conclusion (Sonuç) paragrafında In conclusion, To sum up, All in all, Taking everything into consideration gibi özetleyici bağlaçlar kullanılarak ana argüman farklı kelimelerle yeniden ifade edilir (restatement) ve geleceğe yönelik dengeli bir öngörüyle (By 2050, artificial intelligence will have reshaped every aspect of human life, provided that ethical rules are respected) metin tamamlanır.
Theme 5: Psychology — Describing Moods, Emotions and Idioms (E12.5)
Beşinci tema olan Psychology (Psikoloji) ünitesinde bireylerin ruh hâllerini (moods) ve duygusal tepkilerini (emotions) betimleyen sıfatlar öne çıkar. Olumlu duygu durumlarını anlatmak için cheerful (neşeli), elated / ecstatic (çok sevinçli), optimistic (iyimser), serene / tranquil (huzurlu, dingin), relieved (rahatlamış), grateful (minnettar) ve empathetic / compassionate (empatik, şefkatli) sıfatları kullanılır.
Zorlayıcı veya olumsuz ruh hâllerini ifade ederken anxious / apprehensive (kaygılı, endişeli), depressed / gloomy / melancholic (çökkün, kederli), frustrated (hayal kırıklığına uğramış, bıkkın), irritated / indignant (sinirlenmiş, içerlemiş), overwhelmed (bunalmış) ve bewildered / perplexed (şaşkın, kafası karışmış) kelimeleri tercih edilir. Ayrıca duygunun kaynağını nitelerken -ing (exhausting, depressing), duyguyu hisseden kişiyi nitelerken -ed (exhausted, depressed) sıfat biçimleri kullanılır.
İngilizcede duyguları anlatan deyimler (idioms) günlük iletişimi zenginleştirir: Çok mutlu olmayı anlatan on cloud nine, over the moon, walking on air; üzgün ve moralsiz olmayı anlatan feeling blue, down in the dumps; aşırı öfkelenmeyi anlatan hit the roof / blow one's top; kararsızlık veya gerginlik yaşayanları anlatan have butterflies in one's stomach ve be in two minds en sık kullanılan deyimlerdir.
Making Suggestions and Giving Psychological Advice
Kaygılı, stresli veya üzgün bir kişiye psikolojik destek verirken ve öneride bulunurken (making suggestions and giving advice) farklı dil bilgisi kalıpları kullanılır. Doğrudan tavsiye verirken You should / ought to + V₁ ('You should practice mindfulness') veya olumsuz sonuç uyarısı içeren daha güçlü tavsiye için You had better (not) + V₁ ('You had better not bottle up your feelings') yapıları tercih edilir.
Empatik tavsiye verirken ikinci tip koşul cümlesi olan If I were you, I would + V₁ ('If I were you, I would talk to a school counselor') kalıbı oldukça kibardır. Soru biçimindeki önerilerde Why don't you / we + V₁? ('Why don't you take up a relaxing hobby?') ile edat sonrasında isim veya V-ing (gerund) alan How about / What about + V-ing? ('How about going for a walk in nature?') kalıpları yaygın olarak kullanılır.
Daha resmî veya dolaylı önerilerde I suggest / recommend + V-ing ('I suggest keeping a gratitude journal') ya da I suggest / recommend (that) + Subject + (should) + V₁ ('I recommend that she consult a specialist') yapısı uygulanır. Öneriyi kabul ederken That sounds like a great idea / I'll give it a try, kibarca reddederken ise I appreciate your advice, but I don't think that will work for me ifadeleri kullanılır.
Örnekler
Örnek 1Geleceğin teknolojileri hakkında yazılan bir tartışma kompozisyonunda (for and against essay) 'Despite' ve 'However' bağlaçlarının kullanım farkını birer örnek cümleyle açıklayınız.
Cevabı göster
'Despite' (-e rağmen) edatından sonra isim grubu veya V-ing gelir: 'Despite the high cost of robotic surgery, it provides extreme precision.' 'However' (ancak, bununla birlikte) ise iki bağımsız cümleyi birbirine bağlayan bir geçiş zarfıdır ve genellikle noktalı virgül veya noktadan sonra virgülle kullanılır: 'Artificial intelligence increases productivity; however, it may cause unemployment in routine jobs.'
Örnek 2Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere parantez içindeki kelimenin '-ed' veya '-ing' sıfat hâllerinden uygun olanını yazarak nedenini açıklayınız: a) The rapid development of deepfake technology is really ___ (frighten). b) Many people feel ___ (overwhelm) when they face constant digital notifications.
Cevabı göster
a) 'frightening' yazılmalıdır; çünkü duyguya neden olan durumu (deepfake teknolojisinin gelişimini) nitelemektedir. b) 'overwhelmed' yazılmalıdır; çünkü dış etkenler sonucunda o duyguyu bizzat hisseden kişileri (many people) nitelemektedir.
Örnek 3İngilizcede ruh hâllerini anlatan 'on cloud nine', 'feeling blue' ve 'lose one's temper' deyimlerinin anlamlarını açıklayarak birer örnek durumda kullanınız.
Cevabı göster
'On cloud nine' çok mutlu ve sevinçli olmak demektir (She was on cloud nine after passing the university exam). 'Feeling blue' kendini üzgün, kederli ve moralsiz hissetmektir (Whenever he feels blue, he talks to his best friend). 'Lose one's temper' ise öfkesine hâkim olamayıp sinirlenmektir (Try to breathe deeply so that you do not lose your temper during the debate).
Örnek 4Sınav kaygısı (exam anxiety) yaşayan bir arkadaşınıza 'If I were you', 'How about' ve 'You had better' yapılarını kullanarak üç farklı İngilizce tavsiye cümlesi yazınız.
Cevabı göster
Birinci cümle: 'If I were you, I would prepare a balanced daily study schedule.' İkinci cümle: 'How about practicing deep breathing exercises before the exam?' Üçüncü cümle: 'You had better get enough sleep at night instead of studying until morning.'
Örnek 5'Dr. Miller advised Tim to express his feelings openly' cümlesini 'suggest' fiilini kullanarak iki farklı dil bilgisi yapısıyla yeniden yazınız.
Cevabı göster
Birinci yapı (gerund ile): 'Dr. Miller suggested expressing his feelings openly.' İkinci yapı (that clause ile): 'Dr. Miller suggested that Tim (should) express his feelings openly.'
Örnek 6Bir kompozisyonun (essay) giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinde kullanılan ikişer adet İngilizce bağlaç (discourse marker) yazarak işlevlerini belirtiniz.
Cevabı göster
Giriş/Sıralama: 'First of all' ve 'To begin with' (argümanları başlatmak için). Gelişme (Ekleme ve Zıtlık): 'Furthermore / Moreover' (ek kanıt sunmak için) ve 'On the other hand / Nevertheless' (karşıt görüşü belirtmek için). Sonuç: 'In conclusion' ve 'To sum up' (ana fikri özetleyip yazıyı bitirmek için).
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Read the sentence and choose the correct discourse marker: '________ the numerous benefits of artificial intelligence in medical diagnosis, many experts are still concerned about data privacy and ethical responsibility.'
Boşluktan sonra tam bir cümle (Subject + Verb) değil, bir isim tamlaması ('the numerous benefits of...') geldiği için '-e rağmen' anlamındaki 'Despite' (veya In spite of) kullanılmalıdır.
2Choose the correct emotion adjective to complete the dialogue: Sarah: 'I have three major project deadlines tomorrow, and my computer just crashed!' Mark: 'Oh no! You must be feeling completely ________. Let me help you recover your files.'
Üç proje teslimi varken bilgisayarı çöken bir kişi kendini aşırı yüklenmiş ve bunalmış ('overwhelmed') hisseder; diğer şıklar olumlu ruh hâlleridir.
3Which of the following suggestion sentences is grammatically CORRECT?
'If I were you, I would + V₁' yapısı dil bilgisi açısından tam doğrudur. Diğer şıklarda 'How about + V-ing', 'Why don't you + V₁', 'suggest that you V₁' ve 'had better + V₁' kuralları ihlal edilmiştir.
4What does the underlined idiom mean in the sentence below? 'Ever since Zeynep received the scholarship letter from her dream university, she has been on cloud nine.'
'On cloud nine' (veya 'over the moon') deyimi aşırı mutlu, sevinçli ve heyecanlı olma durumunu ifade eder.
5
- Bir tartışma kompozisyonunun (essay) giriş paragrafında yazarın ana argümanını ortaya koyan cümleye 'thesis statement' denir.
Thesis statement, giriş paragrafının sonunda yazının ana fikrini ve yönünü belirten temel cümledir.
- 'How about' ve 'What about' öneri kalıplarından sonra gelen fiil yalın hâlde (V₁) kullanılır.
'About' bir edat (preposition) olduğu için kendisinden sonra gelen fiil '-ing' (gerund) takısı alır.
- 'Feeling blue' ve 'down in the dumps' deyimleri bir kişinin neşeli ve enerjik olduğunu anlatmak için kullanılır.
Her iki deyim de kişinin üzgün, kederli ve moralinin bozuk (depressed / sad) olduğunu ifade eder.
- Duygularını dışa vurmayıp içine atmak kavramı İngilizcede 'bottle up emotions' ifadesiyle karşılanır.
'Bottle up' duyguları bastırmak ve içinde tutmak anlamına gelen bir phrasal verb'dür.
- 'Furthermore', 'Moreover' ve 'In addition' bağlaçları bir önceki cümledeki fikri destekleyen ek bir argüman sunarken kullanılır.
Bu bağlaçlar 'ayrıca, üstelik, buna ek olarak' anlamlarında ekleme (addition) işlevi görür.
- Bir tartışma kompozisyonunun (essay) giriş paragrafında yazarın ana argümanını ortaya koyan cümleye 'thesis statement' denir.
6
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7
- Bir kompozisyonun sonuç paragrafına başlarken 'Özetlemek gerekirse' anlamında 'In ' veya 'To sum up' ifadeleri kullanılır.
- Bir başkasının duygularını anlama ve paylaşma yeteneğine sahip kişileri tanımlamak için sıfatı kullanılır.
- 'If I you, I would talk to a psychological counselor' cümlesi empatik bir tavsiye bildirir.
- Üzgün bir arkadaşımızı neşelendirmek ve moralini yükseltmek istediğimizde ' up!' deyimsel fiilini kullanırız.
- Klasik müzik dinlemenin insanı rahatlattığını anlatmak için 'Classical music me feel relaxed' yapısı kurulur.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Kendini sürekli yorgun, bunalmış (overwhelmed) ve karamsar (gloomy) hisseden bir arkadaşınıza, durumunun olası nedenini belirten ve iki farklı öneri kalıbı ('Why don't you...' ve 'I suggest...') içeren kısa bir İngilizce destek mesajı yazarak Türkçe karşılığını açıklayınız.
1. ipucu: Arkadaşınızın ruh hâlini 'overwhelmed', 'anxious' veya 'gloomy' gibi ünite sıfatlarıyla tanımlayınız.
2. ipucu: Birinci önerinizde 'Why don't you + V₁ (yalın fiil)' kalıbını kullanınız.
3. ipucu: İkinci önerinizde 'I suggest + V-ing' veya 'I suggest that you (should) + V₁' yapısını doğru kurunuz.
Cevap: Mesaj: 'I see that you have been feeling overwhelmed and gloomy lately because of your heavy workload. Why don't you take a short break and spend some time in nature? Also, I suggest sharing your feelings with your family instead of bottling them up.' Türkçe açıklaması: Arkadaşımızın yoğun iş yükü nedeniyle bunaldığı empatik bir dille ifade edilmiş; 'Why don't you + V₁' ile doğada vakit geçirmesi ve 'I suggest + V-ing' ile duygularını içine atmak yerine ailesiyle paylaşması tavsiye edilmiştir.
Kısaca
- Geleceğin teknolojileri hakkındaki kompozisyonlar (essays) Introduction (hook + thesis statement), Body (supporting arguments & examples) ve Conclusion (restatement & final prediction) bölümlerinden oluşur.
- Yazıda bütünlüğü sağlamak için ekleme (Moreover, Furthermore), zıtlık (However, On the other hand, Despite) ve sonuç (In conclusion, All in all) bağlaçları kullanılır.
- Psikoloji ünitesinde olumlu duygular cheerful, elated, serene, optimistic, grateful; olumsuz duygular ise anxious, gloomy, frustrated, overwhelmed ve bewildered sıfatlarıyla ifade edilir.
- 'On cloud nine' ve 'over the moon' çok mutlu olmayı; 'feeling blue' ve 'down in the dumps' üzgün olmayı; 'bottle up emotions' ise duyguları bastırmayı anlatır.
- Öneri ve tavsiye verirken 'You should / had better + V₁', 'If I were you, I would + V₁', 'Why don't you + V₁?', 'How about + V-ing?' ve 'I suggest + V-ing' yapıları kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 12. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu