12. sınıf İngilizce dersimizin ikinci teması olan 'Friendship' (Arkadaşlık) ünitesine geçiş yaptığımız bu haftada, gerçek dostluğun temel taşlarını oluşturan kişilik özelliklerini (personal qualities), dış görünüş ve karakter betimlemelerini, arkadaşlıkla ilgili yaygın İngilizce deyimleri ve insanları tanımlarken kullandığımız 'Relative Clauses' (İlgi Cümlecikleri) yapılarını öğreneceğiz.
1. Describing Personal Qualities (Kişilik Özelliklerini Betimleme)
Gerçek bir arkadaşlığı tanımlarken insanların karakter özelliklerini ifade eden sıfatları doğru seçmek büyük önem taşır. İyi bir dostta aranan başlıca olumlu nitelikler (positive qualities) şunlardır: reliable / trustworthy / dependable (güvenilir), sincere / genuine (içten, samimi), generous (cömert), supportive (destekleyici), understanding / considerate (anlayışlı, düşünceli), humble / modest (alçakgönüllü), tolerant (hoşgörülü), open-minded (açık fikirli) ve easy-going (uyumlu).
Arkadaşlık ilişkilerine zarar veren olumsuz nitelikler (negative qualities) ise şunlardır: arrogant / conceited / snobbish (kibirli, kendini beğenmiş), stubborn / obstinate (inatçı), stingy / mean / tight-fisted (cimri), jealous / envious (kıskanç), self-centered / selfish (bencil), bad-tempered / grumpy (aksi, huysuz), hypocritical / two-faced (ikiyüzlü) ve nosy (meraklı, burnunu sokan).
2. Friendship Idioms & Phrasal Verbs (Arkadaşlık Deyimleri ve Deyimsel Fiiller)
İngilizcede arkadaşlık bağlarını anlatmak için pek çok deyim (idiom) ve deyimsel fiil (phrasal verb) kullanılır. get on well with / get along with (biriyle iyi geçinmek), count on / rely on / depend on (birine güvenmek), back up / stand by (birini desteklemek, arkasında durmak), let someone down (birini hayal kırıklığına uğratmak) ve fall out with (biriyle bozuşmak, küsmek) en sık kullanılan deyimsel fiillerdir.
Yaygın arkadaşlık deyimleri ise şunlardır: stay together through thick and thin (iyi günde kötü günde birlikte olmak), see eye to eye (bir konuda tamamen aynı fikirde olmak), be on the same wavelength (kafaları uyuşmak, aynı frekansta olmak), hit it off (tanışır tanışmaz çok iyi anlaşmak), a shoulder to cry on (dertleşilecek sadık dost) ve fair-weather friend (sadece iyi günde yanında olan çıkarcı arkadaş).
3. Relative Clauses for Describing People (İnsanları Tanımlayan İlgi Cümlecikleri)
İyi bir arkadaşın kim olduğunu veya nasıl davranması gerektiğini açıklarken Defining Relative Clauses (Tanımlayıcı İlgi Cümlecikleri) kullanılır. İnsanları nitelerken özne durumunda who veya that tercih edilir ve ardından doğrudan bir fiil gelir: 'A good friend is someone who / that never lets you down.' (İyi bir arkadaş, seni asla yarı yolda bırakmayan kişidir.)
Nitelenen kişi yan cümlede nesne durumundaysa who, whom, that kullanılır veya ilgi zamiri tamamen atılabilir; ancak edat (with, to, in, about) ilgi zamirinden hemen önce gelirse yalnızca whom kullanılır: 'Selin is a friend in whom I can confide completely.' Sahiplik/iyelik bildirirken ise kendisinden sonra mutlaka bir isim (noun) alan whose kullanılır: 'I respect people whose words and deeds are consistent.' (Sözleri ve davranışları tutarlı olan insanlara saygı duyarım.)
4. Asking About Personality vs. Appearance (Kişilik ve Dış Görünüş Soruları)
İngilizcede 'like' sözcüğünün kullanıldığı üç temel soru kalıbı birbiriyle karıştırılmamalıdır: 1) 'What is he/she like?' sorusunda 'like' edattır ve kişinin karakterini / kişiliğini sorar (Örn: He is generous, calm, and reliable.).
2) 'What does he/she look like?' sorusu kişinin fiziksel dış görünüşünü sorar (Örn: She is tall and slim with wavy brown hair and green eyes.). 3) 'What does he/she like?' sorusunda ise 'like' ana fiildir ve kişinin nelerden hoşlandığını / hobilerini sorar (Örn: He likes playing chess and listening to jazz.).
5. Expressing Expectations in Friendship (Arkadaşlıktan Beklentileri İfade Etme)
Bir arkadaştan beklentilerimizi dile getirirken expect someone to do, appreciate people who..., can't stand people who... ve To me, a true friend should... gibi kalıplar kullanılır.
Örneğin: 'I expect my close friends to be honest with me even when the truth hurts.' (Yakın arkadaşlarımın gerçek acıtsa bile bana karşı dürüst olmalarını beklerim.) veya 'I can't stand people who gossip behind their friends' backs.' (Arkadaşlarının arkasından dedikodu yapan insanlara tahammül edemem.)
6. Reading & Writing a Character Sketch (Karakter Betimleme Yazısı)
Bir arkadaşımızı tanıtan kısa bir metin (character sketch / descriptive paragraph) yazarken üç bölümlü bir plan izlenir: Introduction (Giriş) bölümünde kişinin kim olduğu ve nasıl tanışıldığı belirtilir.
Body (Gelişme) bölümünde önce fiziksel görünüşü, ardından en belirgin kişilik özellikleri somut örneklerle anlatılır (örneğin sadece 'She is helpful' demek yerine 'She is so helpful that she tutored me before my math exam' denir). Conclusion (Sonuç) bölümünde ise bu arkadaşlığın bizim için neden değerli olduğu vurgulanır.
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki soruları verilen kişiye (Mert) göre uygun İngilizce cümlelerle yanıtlayınız: a) What is Mert like? b) What does Mert look like? c) What does Mert like?
Cevabı göster
a) Personality: Mert is reliable, generous, and easy-going. He never lets his friends down. b) Appearance: He is tall and well-built with short dark hair and brown eyes. c) Likes/Hobbies: He likes playing basketball and watching sci-fi movies.
Örnek 2Aşağıdaki boşlukları 'who', 'whom' veya 'whose' ile tamamlayınız: 1. A true friend is a person ___ stands by you through thick and thin. 2. I really admire people ___ sense of humor brightens everyone's day. 3. This is the classmate with ___ I prepared the science project.
Cevabı göster
1. who (ardından 'stands' fiili geldiği ve özne olduğu için) 2. whose (ardından 'sense of humor' isim tamlaması geldiği ve iyelik bildirdiği için) 3. whom ('with' edatından hemen sonra insan nesnesi geldiği için)
Örnek 3Aşağıdaki deyimlerin (idioms/phrasal verbs) Türkçe karşılıklarını ve ne anlama geldiklerini açıklayınız: - through thick and thin - fair-weather friend - see eye to eye
Cevabı göster
- through thick and thin: İyi günde kötü günde, her türlü zorluğa rağmen. - fair-weather friend: Sadece işler yolundayken yanında olan, zor zamanlarda ortadan kaybolan iyi gün dostu. - see eye to eye: Bir konuda tamamen aynı görüşü paylaşmak, hemfikir olmak.
Örnek 4Aşağıdaki sıfatların zıt anlamlılarını (antonyms) yazınız: 1. generous 2. humble / modest 3. reliable 4. outgoing
Cevabı göster
1. generous (cömert) ↔ stingy / mean (cimri) 2. humble / modest (alçakgönüllü) ↔ arrogant / conceited (kibirli) 3. reliable (güvenilir) ↔ unreliable (güvenilmez) 4. outgoing (dışa dönük) ↔ shy / introverted (çekingen, içe dönük)
Örnek 5'İyi bir arkadaşın sahip olması gereken en önemli iki özellik nedir?' sorusunu İngilizce olarak 3-4 cümleyle yanıtlayınız.
Cevabı göster
In my opinion, the two most important qualities of a good friend are honesty and loyalty. A true friend is someone who always tells you the truth and keeps your secrets. Moreover, loyal friends never let you down and support you through thick and thin.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1'Zeynep and I have been best friends for ten years. Even when I had serious problems, she never left me alone; she has always stood by me ___.' cümlesinde boş bırakılan yere hangi deyim gelmelidir?
'Stand by someone through thick and thin', iyi günde kötü günde (her koşulda) birinin yanında durmak anlamına gelir.
2'I prefer making friends with people ___ actions are as sincere as their words.' cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Boşluktan sonra 'actions' (davranışları) ismi gelmiştir ve 'davranışları sözleri kadar samimi olan insanlar' şeklinde iyelik anlamı vardır; bu nedenle 'whose' kullanılır.
3Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- 'What is your new classmate like?' sorusu yeni sınıf arkadaşının fiziksel dış görünüşünü (boy, saç, göz rengi) sorar.
'What is s/he like?' kişilik ve karakteri sorar; dış görünüşü sormak için 'What does s/he look like?' kullanılır.
- 'Stingy' ve 'mean' sıfatları 'generous' (cömert) sıfatının zıt anlamlılarıdır.
Stingy ve mean 'cimri, eli sıkı' anlamına gelir ve generous (cömert) kelimesinin zıt anlamlısıdır.
- 'Count on' ve 'rely on' deyimsel fiilleri 'birine güvenmek, bel bağlamak' anlamına gelir.
Her iki ifade de 'trust / depend on' ile eş anlamlıdır.
- 'What is your new classmate like?' sorusu yeni sınıf arkadaşının fiziksel dış görünüşünü (boy, saç, göz rengi) sorar.
4Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- 'A fair-weather friend' her türlü zorlukta arkadaşının yanında duran fedakâr dost demektir.
'Fair-weather friend' yalnızca iyi günlerde yanında olan, zorluk anında uzaklaşan arkadaş demektir.
- 'Humble' ve 'modest' sıfatları alçakgönüllü, mütevazı insanları tanımlamak için kullanılır.
Humble ve modest eş anlamlıdır; zıt anlamlıları ise arrogant ve conceited (kibirli) kelimeleridir.
- 'Let someone down' ifadesi birini neşelendirmek ve mutlu etmek anlamına gelir.
'Let someone down' birini hayal kırıklığına uğratmak, yarı yolda bırakmak demektir.
- 'A fair-weather friend' her türlü zorlukta arkadaşının yanında duran fedakâr dost demektir.
5Aşağıdaki İngilizce ifadeleri doğru anlamlarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
6Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.
- Emre is a very person; you can tell him all your secrets and he will never share them with anyone.
- Nobody likes working with people who always think they are superior to everyone else.
- Although my twin sister and I have different hobbies, we always each other when we need help.
Önce bütün boşlukları doldurun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kelimelerle tamamlayınız.
- A true friend is someone listens to your problems without judging you.
- When we met at the summer camp, we immediately and became close friends.
- After their big argument last month, Kerem decided to apologize and his best friend.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizce bir sınavda 'What is your best friend like?', 'What does your best friend look like?' ve 'What does your best friend like?' soruları sorulduğunda bu üç soruyu birbirine karıştırmadan nasıl cevaplarsınız?
1. ipucu: 1. İpucu: 'be like' (is ... like) yapısının iç dünyayı ve karakteri sorduğunu hatırlayınız.
2. ipucu: 2. İpucu: 'look like' yapısındaki 'look' (görünmek) fiilinden dış görünüşün sorulduğunu çıkarınız.
3. ipucu: 3. İpucu: 'does ... like' yapısında 'like' kelimesinin 'sevmek/hoşlanmak' fiili olduğuna dikkat ediniz.
Cevap: 1. 'What is your best friend like?' sorusunda 'be like' kalıbı kişiliği sorar; bu yüzden 'She is honest, generous and supportive' gibi karakter sıfatlarıyla cevap verilir. 2. 'What does your best friend look like?' sorusunda 'look' (görünmek) kelimesi fiziksel görünüşü sorar; bu yüzden 'She is tall and slim with brown eyes' şeklinde dış görünüş anlatılır. 3. 'What does your best friend like?' sorusunda ise 'like' ana fiildir (hoşlanmak); bu yüzden 'She likes reading novels and swimming' şeklinde hobileri söylenir.
Kısaca
- Olumlu kişilik sıfatları: reliable/trustworthy (güvenilir), sincere/genuine (samimi), generous (cömert), supportive (destekleyici), humble/modest (mütevazı), empathetic (empati kuran).
- Olumsuz kişilik sıfatları: arrogant/conceited (kibirli), stubborn/obstinate (inatçı), stingy/mean (cimri), jealous (kıskanç), tactless (patavatsız), self-centered (bencil).
- 'What is she like?' sorusu kişiliği; 'What does she look like?' fiziksel görünüşü; 'What does she like?' ise hobileri ve zevkleri sorar.
- Önemli arkadaşlık deyimleri: 'through thick and thin' (iyi günde kötü günde), 'see eye to eye' (aynı fikirde olmak), 'have a lot in common' (çok ortak noktası olmak), 'hit it off' (hemen kaynaşmak).
- İnsanları tanımlarken 'who / that' özne veya nesne durumunda, 'whom' nesne ve edat sonrasında, 'whose' ise iyelik (+ isim) bildirmek için kullanılır.
- Sıfat + edat uyumlarında 'kind/loyal/faithful to', 'jealous/envious of', 'patient/honest with' kalıpları yaygın olarak kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 12. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu