Stepwise 10. sınıf (B1.2) ders kitabının ilk haftasında yer alan tanıtım (Orientation) bölümünün ardından, birinci temaya geçmeden önce önceki yıllarda edinilen dil becerilerini canlandırmak amacıyla Revision 1 ve Revision 2 bölümleri işlenir. Bu haftaki dersimizde hem farklı ülkelerden gençlerin (Yasemin, Carlos, Alikhan, Aygül ve Priya) sosyal medya profillerini, günlük rutinlerini ve kültürel festival deneyimlerini (Revision 1) hem de ev yaşamı, nesli tükenen canlılar ve dünyadaki akıllı ev teknolojilerinin avantaj-dezavantajlarını (Revision 2) kelime ve dil bilgisi yapılarıyla birlikte ele alacağız.
Revision 1: Kişisel Profiller, Meslekler ve Günlük Rutinler
Revision 1 bölümünün ilk aşamasında farklı ülkelerden öğrencilerin (Yasemin, Carlos, Alikhan ve Türkmenistanlı Aygül) kendilerini, ailelerini ve günlük yaşamlarını tanıttıkları dinleme ve profil metinleri yer alır. Bir kişinin dış görünüşü (appearance) betimlenirken slim (zayıf/ince), medium-height (orta boylu), wavy dark hair (dalgalı koyu saç) gibi ifadeler; kişilik özellikleri (personality) anlatılırken ise cheerful (neşeli), outgoing / sociable (dışa dönük / sosyal), polite (kibar), honest (dürüst), generous (cömert), calm (sakin), team player (takım oyuncusu), moody (huysuz/değişken ruh hâlli), shy (utangaç) ve forgetful (unutkan) sıfatları kullanılır.
Aile bireylerinin meslekleri ve çalışma yerleri ile günlük rutinler Simple Present Tense (Geniş Zaman) kullanılarak ifade edilir. Tekil üçüncü şahıslarda (he / she / it) fiile -s / -es / -ies takısı eklenir: Aygül walks to school, attends classes, and checks e-mails. Eylemlerin ne sıklıkla yapıldığını belirtmek için usually (genellikle), often (sık sık), sometimes (bazen) ve never (asla) sıklık zarfları asıl fiilden önce, am / is / are yardımcı fiillerinden ise sonra kullanılır (She is cheerful, but she is sometimes forgetful).
Revision 1: “A Quick Look into My Life” — Ülkeler, Şehirler ve Festivaller
“A Quick Look into My Life” başlıklı okuma metninde Hindistanlı bir ortaöğretim öğrencisi olan Priya’nın yaşamı, ailesi, okul hayatı ve kültürler arası deneyimleri anlatılır. Priya, Hindistan’ın başkenti (capital city) olan New Delhi’de (Yeni Delhi) yaşamaktadır. Ana dili Hintçe (Hindi) olan Priya okulda İngilizce öğrenmektedir. Yeni Delhi, India Gate (Hindistan Kapısı) ve Lotus Temple (Lotus Tapınağı) adlı turistik yapılarıyla ünlüdür. Priya’nın annesi biyoloji öğretmeni (biology teacher), babası ise yazılım mühendisidir (software engineer). Okulda başarılı bir öğrenci olan Priya özellikle İngilizce ve tarih (English and history) derslerini çok sever; sınıf içi grup çalışmaları onun takım çalışması (teamwork) ve konuşma (speaking) becerilerini geliştirmesine yardımcı olur.
Metnin ikinci bölümünde geçmişteki bir okul gezisi Simple Past Tense (was / were) ile aktarılır: Priya geçen yaz (last summer) sınıf arkadaşlarıyla Japonya (Tokyo) gezisine katılmıştır. Tokyo’da ziyaret edilen iki önemli yer Shibuya Crossing ve Tokyo Tower’dır. Öğrenciler Japonya’daki ünlü kiraz çiçeği festivali olan Hanami’ye (cherry blossom festival) katılmışlardır. Priya bu festivalde İspanya’nın Barcelona şehrinden gelen Luis ile tanışmıştır. Plajları ve futbol stadyumlarıyla ünlü Barcelona’da yaşayan Luis’in ülkesinde ise insanların farklı mutfakları (cuisines) tattığı ve halk dansçılarını (folk dancers) izlediği ünlü Gracia Festivali kutlanmaktadır.
Revision 2: Ev Yaşamı, Yemek Kültürü ve Nesli Tükenen Hayvanlar
Revision 2 bölümünün ilk kısmında Bill ve Carol arasındaki diyalog üzerinden ev yaşamı, yemek alışkanlıkları, yaban hayatı (wildlife) ve film türleri ele alınır. Bill, Carol’ın sıra evinin (terraced house) çok sıcak/rahat (cosy) ve sevimli (lovely) göründüğünü söyler. Bill’e göre bir evin en güzel bölümü mutfaktır (kitchen) ve “Home sweet home” (Evim güzel evim) sözü lezzetli bir ev yemeğini (homemade / traditional meal) paylaşmak anlamına gelir. Carol ise yemeklerin insanları bir araya getirdiğini (food brings people together) belirtir; festivalde sushi denemiştir ancak suşi onun damak tadına uygun değildir (it is not her cup of tea).
Diyaloğun devamında çevre bilinci ve doğa koruma teması öne çıkar: Carol’ın arkadaşı Alison, nesli tükenmekte olan hayvanlar (endangered animals) hakkında bir makale (article) yazmaktadır. Özellikle deniz kaplumbağalarının yaşam alanları (sea turtles’ habitats) tehlike altındadır. Carol’a göre küçük eylemler bile büyük bir fark yaratabilir (even small actions can make a big difference / every little bit helps): İnsanlar geri dönüşüm yaparak (recycling), daha az plastik kullanarak (using less plastic) veya bir doğa kulübüne/kampanyaya katılarak (joining a club/campaign) yaban hayatını koruyabilirler. Bill ise teknoloji yardımıyla hayvanları kurtarmayı konu alan gelecek kurgulu / bilim kurgu (futuristic / sci-fi) bir filmden söz eder.
Revision 2: “How Smart Can a House Be?” — Konut Türleri ve Akıllı Evler
“How Smart Can a House Be?” başlıklı okuma metni, dünyadaki konut tiplerini ve modern evlerde kullanılan akıllı teknolojileri tanıtır. İnsanların yaşadığı başlıca konut türleri şunlardır: şehir merkezlerindeki apartman blokları (blocks of flats in cities), banliyölerdeki müstakil evler (detached houses in the suburbs), bahçeli geniş villalar (spacious villas with gardens), yüksek binaların en üst katındaki şık çatı katı daireleri (stylish penthouses at the top of tall buildings) ve modern kır evleri (modern cottages). Evlerde gardırop (wardrobe), komodin (bedside table) ve kanepe (sofa) gibi mobilyalar (furniture) ile ocak (cooker), fırın (oven), bulaşık makinesi (dishwasher) ve elektrikli süpürge (hoover) gibi cihazlar bulunur.
Metinde dört farklı ülkedeki akıllı ev (smart house) uygulamaları karşılaştırılır: • Amerika Birleşik Devletleri (The United States): Evlerdeki akıllı aynalar (smart mirrors) sağlığınızı kontrol edebilir, hava durumu tahminini (weather forecast) gösterebilir ve günlük programınızı (schedule) hatırlatabilir. • Singapur (Singapore): Apartman bloklarındaki robotlar (robots) koridorları temizler (clean the halls) ve paketleri teslim eder (deliver packages). • İsveç (Sweden): Modern kır evlerinde iç mekân sıcaklığını kontrol etmek için renk değiştiren cam duvarlar (glass walls that change colour) kullanılır; böylece evler iklime uyum sağlar (adapt to the climate). • Dubai: Lüks villa ve çatı katı dairelerindeki akıllı mutfaklarda (smart kitchens) ocak, fırın ve bulaşık makinesi birlikte çalışır; siz yalnızca bir tarif (recipe) seçersiniz ve siz dinlenirken mutfak aletleri akşam yemeğini hazırlar.
Konuşma İkili Çalışmaları: Şimdiki Zaman (Present Progressive) ile Cihazları Betimleme
Revision 2’deki görsel soru-cevap etkinliklerinde, ev aletlerinin veya kişilerin tam o anda yapmakta olduğu eylemler Present Progressive / Continuous Tense (am / is / are + V-ing) ile sorulur ve yanıtlanır. Örneğin kahve makinesinin o sırada ne yaptığı sorulurken “What is the coffee machine doing?” sorusu yöneltilir ve “It is making coffee.” (Kahve yapıyor.) şeklinde cevap verilir.
Bu yapı, Revision 1’de tekrar edilen ve genel alışkanlıkları/işlevleri anlatan Simple Present Tense’ten hemen ayırt edilmelidir: • Genel işlev / rutin (Simple Present): A robot hoover cleans the carpets automatically. (Robot süpürge halıları otomatik olarak temizler.) • Konuşma anındaki eylem (Present Progressive): Look! The robot hoover is cleaning the living room carpet right now. (Bak! Robot süpürge şu anda oturma odasının halısını temizliyor.)
| Ülke / Kişi | Bölüm ve Metin Bağlamı | Öne Çıkan Kelime ve Yapılar | Temel Bilgi / İşlev |
|---|---|---|---|
| Aygül (Turkmenistan) | Revision 1 — Social Media Profile | slim, wavy dark hair, cheerful, forgetful | Türkmençe ve İngilizce konuşur; okula yürür, belgesel izler |
| Priya (New Delhi, India) | Revision 1 — A Quick Look into My Life | India Gate, Lotus Temple, Hanami, Gracia | Ana dili Hintçedir; geçen yaz Tokyo'da Hanami festivaline katılmıştır |
| Bill & Carol | Revision 2 — Home, Food & Wildlife | terraced house, cosy, not my cup of tea, habitats | Suşi Carol'ın damak tadına uymaz; deniz kaplumbağaları korunmalıdır |
| USA & Singapore | Revision 2 — How Smart Can a House Be? | smart mirrors (USA), robots (Singapore) | Akıllı aynalar sağlığı/hava durumunu gösterir; robotlar paket taşır |
| Sweden & Dubai | Revision 2 — How Smart Can a House Be? | colour-changing glass walls, smart kitchens | Cam duvarlar sıcaklığı dengeler; akıllı mutfak tariften yemek hazırlar |
Yazma Becerisi: Akıllı Evlerin Avantaj-Dezavantajları ve Bağlaçlar (Linking Words)
Revision 2’nin son bölümünde, bir konunun hem olumlu (advantages) hem de olumsuz (disadvantages) yönlerini ele alan 100-150 kelimelik planlı bir paragraf yazma çalışması yapılır. İyi yapılandırılmış bir paragraf dört temel bölümden oluşur: (1) Title (Başlık), (2) Topic Sentence (Konu cümlesi: *Smart houses are becoming more and more popular today. They have both advantages and disadvantages.*), (3) Supporting Sentences (2-3 avantaj ve 2-3 dezavantaj) ve (4) Conclusion (Görüşü özetleyen sonuç cümlesi).
Cümleleri birbirine akıcı biçimde bağlamak için bağlaçlar (linking words) kullanılır: • Moreover (Ayrıca / Üstelik): Bir önceki cümleyle aynı doğrultuda ek bir bilgi veya avantaj eklerken kullanılır. Örnek: Smart houses save energy. Moreover, they make life easier. / It is easy to control home appliances remotely. Moreover, smart houses help people save time. • However (Ancak / Bununla birlikte) ve On the other hand (Öte yandan): Birbirine zıt iki durumu (örneğin bir avantajın ardından bir dezavantajı) bağlarken kullanılır. Örnek: They are useful. However, they can be expensive to install. / They provide security. On the other hand, some devices are easy to hack.
Örnekler
Örnek 1Aygül'ün sosyal medya profilinde yer alan 'Country: Turkmenistan | Languages: Turkmen and English | Personality: Cheerful, sometimes forgetful | Routines: Walks to school, attends classes | Hobbies: Watches documentaries' bilgilerini kullanarak geniş zamanda (Simple Present Tense) dört tam İngilizce cümle kurunuz.
Cevabı göster
1) Aygül is from Turkmenistan, and she can speak Turkmen and English. 2) She is cheerful, but she is sometimes forgetful. 3) She usually walks to school and attends classes every weekday. 4) In her free time, she watches documentaries and reads books.
Örnek 2'A Quick Look into My Life' metnine göre Priya nerede yaşamaktadır, şehrinin ünlü yapıları nelerdir ve geçen yaz gittiği Japonya gezisinde hangi kültürel etkinliğe katılmıştır?
Cevabı göster
Priya Hindistan’ın başkenti New Delhi’de (Yeni Delhi) yaşamaktadır. Şehrin en ünlü iki yapısı India Gate ve Lotus Temple’dır. Geçen yaz sınıf arkadaşlarıyla Tokyo (Japonya) okul gezisine gitmiş; Shibuya Crossing ile Tokyo Tower’ı görmüş ve renkli kiraz çiçeği festivali olan Hanami’ye (cherry blossom festival) katılmıştır.
Örnek 3Revision 2 diyaloğunda geçen 'Carol tries sushi at the festival, but it is not her cup of tea.' cümlesindeki altı çizili deyimin anlamını açıklayınız ve deniz kaplumbağalarını korumak için önerilen üç eylemi yazınız.
Cevabı göster
• 'Not one’s cup of tea' deyimi: Bir şeyin kişinin zevkine, ilgi alanına veya damak tadına uymadığını, ondan hoşlanmadığını ifade eder. • Deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını (habitats) korumak için önerilen 3 eylem: Geri dönüşüm yapmak (recycling), daha az plastik kullanmak (using less plastic) ve bir doğa/çevre kulübüne katılmak (joining a wildlife/environmental club).
Örnek 4'How Smart Can a House Be?' metnine göre ABD, Singapur, İsveç ve Dubai'deki evlerde kullanılan akıllı teknolojileri ve görevlerini eşleştirerek açıklayınız.
Cevabı göster
• ABD (The United States) — Smart mirrors (Akıllı aynalar): Sağlığı kontrol eder, hava durumunu gösterir ve günlük programı hatırlatır. • Singapur (Singapore) — Robots (Robotlar): Apartman bloklarında koridorları temizler ve paketleri teslim eder. • İsveç (Sweden) — Glass walls (Cam duvarlar): Renk değiştirerek iç mekân sıcaklığını kontrol eder ve iklime uyum sağlar. • Dubai — Smart kitchens (Akıllı mutfaklar): Ocak, fırın ve bulaşık makinesi seçilen tarife göre birlikte çalışarak akşam yemeğini hazırlar.
Örnek 5Aşağıdaki boşlukları 'Moreover' veya 'However' bağlaçlarından uygun olanıyla tamamlayınız ve nedenini açıklayınız: 1) Smart houses save energy. ________, they make daily life easier. 2) Smart devices are very useful. ________, they are expensive to install and easy to hack.
Cevabı göster
1) Moreover (Ayrıca / Üstelik): İlk cümledeki olumlu özelliğe (enerji tasarrufu) paralel ikinci bir avantaj (hayatı kolaylaştırma) eklendiği için Moreover kullanılır. 2) However (Ancak / Bununla birlikte): İlk cümlede olumlu bir özellik (faydalı olması) söylendikten sonra ikinci cümlede karşıt bir dezavantaja (kurulumunun pahalı ve hacklenmesinin kolay olması) geçildiği için However kullanılır.
Örnek 6Akıllı evlerin (smart houses) avantaj ve dezavantajlarını anlatan kısa bir paragraf taslağı (Topic Sentence, 2 Advantage, 2 Disadvantage ve Conclusion) oluşturunuz.
Cevabı göster
• Topic Sentence: Smart houses are becoming more and more popular today, and they have both advantages and disadvantages. • Advantages: First, they save energy and time. Moreover, it is easy to control home appliances remotely with voice assistants. • Disadvantages: However, they are expensive to install. On the other hand, they require the internet to work properly and some devices are easy to hack. • Conclusion: In conclusion, smart houses make life comfortable, but we should be careful about security and cost.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1According to the text 'A Quick Look into My Life' in Revision 1, which of the following statements is CORRECT?
Metne göre Priya Hindistanlıdır (ana dili Hintçedir), annesi biyoloji öğretmenidir ve grup çalışmalarını sever. İspanyol arkadaşı Luis ise Barcelona'da yaşamaktadır ve Japonya'daki Hanami (kiraz çiçeği) festivalinde Priya ile birlikte bulunmuştur.
2According to the text 'How Smart Can a House Be?' in Revision 2, in which country do modern cottages have glass walls that change colour to control the indoor temperature?
Metinde 'In Sweden, modern cottages have glass walls that change colour to control the indoor temperature, and this makes the houses adapt to the climate.' ifadesiyle bu teknolojinin İsveç'te (Sweden) kullanıldığı belirtilmiştir.
3Choose the correct linking words to complete the sentences below: I. It is easy to control home appliances remotely. ________, smart houses help people save time. II. Smart houses provide an advanced security system. ________, some smart devices are easy to hack.
Birinci cümlede bir avantaja başka bir avantaj eklendiği için 'Moreover' (Ayrıca); ikinci cümlede güvenlik avantajının karşısına hacklenme dezavantajı konulduğu için 'On the other hand' (Öte yandan) gelmelidir.
4Carol: 'I tried sushi at the international food festival yesterday, but it is not my cup of tea.' What does Carol mean by saying 'it is not my cup of tea'?
'Not one's cup of tea' deyimi, bir şeyin kişinin damak tadına veya zevkine uymadığını, ondan hoşlanmadığını anlatmak için kullanılır.
5Revision 1 ve Revision 2 metinlerine göre aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- New Delhi is the capital city of India and is famous for the India Gate and the Lotus Temple.
Priya'nın metninde Yeni Delhi'nin Hindistan'ın başkenti olduğu ve India Gate ile Lotus Temple ile tanındığı belirtilir.
- In Singapore, smart mirrors check your health and show the weather forecast in detached houses.
Akıllı aynalar (smart mirrors) ABD'deki evlerde; koridorları temizleyip paket dağıtan robotlar (robots) ise Singapur'daki apartman bloklarında kullanılmaktadır.
- In smart houses, people can use voice assistants to control lights, heating, and doors.
Metne göre sesli asistanlar (voice assistants) ışıkları, ısıtmayı ve kapıları kontrol etmek için kullanılır.
- Requiring an internet connection to work properly and being expensive to install are two advantages of smart houses.
Kurulumunun pahalı olması ve çalışmak için internete ihtiyaç duyması akıllı evlerin avantajı değil, dezavantajıdır (disadvantages).
- Recycling and using less plastic are effective ways to protect endangered sea turtles and their habitats.
Carol ve Bill diyaloğunda geri dönüşüm ve plastik kullanımını azaltmanın deniz kaplumbağalarının yaşam alanlarını korumaya yardımcı olduğu vurgulanır.
- New Delhi is the capital city of India and is famous for the India Gate and the Lotus Temple.
6Aşağıdaki kavram ve yerleri Revision 1 ve Revision 2 metinlerindeki karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri kutudaki uygun İngilizce kelimelerle tamamlayınız.
- Priya's father is a engineer, and her mother is a biology teacher.
- Bill says Carol's terraced house looks very and lovely.
- Sea turtles are animals because pollution is destroying their habitats.
- In a smart house, an automatic cleans the carpets and rugs by itself.
- Smart houses save energy; , they make daily life easier and more comfortable.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Revision 1 ve Revision 2'de yer alan (1) Konut Türlerini (Types of Houses), (2) Akıllı Cihazları (Smart Devices) ve (3) Paragraf Bağlaçlarını (Linking Words) 3 adımda sınıflandırarak açıklayınız.
1. ipucu: 1. Adım: Metinde geçen en az dört konut türünü İngilizce ve Türkçe karşılıklarıyla yazınız.
2. ipucu: 2. Adım: Ev işlerine (cleaning, cooking, choosing clothes, controlling lights) yardımcı olan dört akıllı teknolojiyi belirtiniz.
3. ipucu: 3. Adım: 'Moreover' ile 'However / On the other hand' bağlaçlarının işlev farkını örnek cümleyle gösteriniz.
Cevap: 1. Konut Türleri (Types of Houses): Blocks of flats (apartman blokları), detached houses (müstakil evler), terraced houses (sıra evler), spacious villas (geniş villalar), penthouses (çatı katı daireleri) ve cottages (kır evleri). 2. Akıllı Ev Teknolojileri (Smart Devices): Automatic hoover halı ve kilimleri süpürür; smart kitchen (ocak, fırın, bulaşık makinesi) seçilen tarife göre yemek pişirir; smart wardrobe ne giyileceğini önerir; voice assistants ışıkları, ısıtmayı ve kapıları kontrol eder. 3. Bağlaçlar (Linking Words): Moreover aynı yönde ek bir avantaj ekler (Smart houses save time. Moreover, they save energy.); However ve On the other hand ise karşıt bir düşünce veya dezavantaj bildirir (They provide security. On the other hand, some devices are easy to hack.).
Kısaca
- Revision 1 bölümünde ülkeler, başkentler (capital), turistik yerler (tourist attractions), kişilik sıfatları (cheerful, outgoing, polite, honest, sociable, forgetful) ve meslekler (software engineer, photographer, journalist) tekrar edilir.
- Günlük rutinler ve alışkanlıklar anlatılırken Simple Present Tense (Geniş Zaman) ve sıklık zarfları (usually, often, sometimes, never, every day) kullanılır (She walks to school, attends classes, and checks e-mails).
- “A Quick Look into My Life” okuma metninde Hindistan’ın başkenti New Delhi’de yaşayan Priya’nın okul hayatı ile geçen yaz Japonya (Tokyo: Shibuya Crossing, Tokyo Tower, Hanami cherry blossom festival) gezisi ve İspanyol arkadaşı Luis (Barcelona, Gracia festival) anlatılır.
- Revision 2 dinleme bölümünde ev yaşamı (terraced house, cosy, Home sweet home), yemek tercihleri (not one’s cup of tea), nesli tükenen deniz kaplumbağalarının yaşam alanları (endangered sea turtles’ habitats) ve çevre koruma adımları (recycling, using less plastic) işlenir.
- “How Smart Can a House Be?” metninde farklı konut tipleri (blocks of flats, detached houses, villas, penthouses, cottages) ve ülkelere göre akıllı ev teknolojileri (ABD: smart mirrors, Singapur: robots, İsveç: colour-changing glass walls, Dubai: smart kitchens) incelenir.
- Akıllı evlerin avantaj ve dezavantajlarını anlatan görüş paragraflarında ekleme yapmak için Moreover (Ayrıca/Üstelik), karşıt görüş bildirmek için ise However (Ancak) ve On the other hand (Öte yandan) bağlaçları kullanılır.