Theme 1: School Life (Okul Hayatı) ünitesinin bu bölümünde; okul derslerimizi, günlük çalışma alışkanlıklarımızı, ders dışı etkinlikleri (*extracurricular activities*) ve öğrenci kulüplerini İngilizce olarak ifade etmeyi öğreniyoruz. Günlük rutinlerden ve düzenli tekrarlanan eylemlerden bahsederken kullandığımız en temel zaman yapısı olan Simple Present Tense (Geniş Zaman) ile Adverbs of Frequency (Sıklık Zarfları) ve zaman edatlarını (*in, on, at*) örneklerle pekiştireceğiz.
1. School Life Vocabulary: Subjects, Facilities & Extracurricular Activities
Okul yaşamımızı anlatırken ders türlerini, okulun fiziksel bölümlerini ve ders dışı kulüp etkinliklerini doğru kelimelerle ifade etmemiz gerekir:
• School Subjects (Okul Dersleri): Her öğrencinin almak zorunda olduğu derslere compulsory subjects (zorunlu dersler), ilgi alanına göre seçtiği derslere ise elective / optional subjects (seçmeli dersler) denir. Başlıca dersler: Turkish Language and Literature (Türk Dili ve Edebiyatı), Mathematics, Physics, Chemistry, Biology, History, Geography, Philosophy (Felsefe), Foreign Language ve Physical Education / P.E. (Beden Eğitimi).
• School Facilities (Okul Bölümleri): Science laboratory / lab (fen laboratuvarı), library (kütüphane), conference hall (konferans salonu), gymnasium / sports hall (spor salonu), canteen / cafeteria (kantin/yemekhane).
• School Clubs & Extracurricular Activities (Kulüpler ve Ders Dışı Etkinlikler): Science and Robotics Club (Bilim ve Robotik), Drama / Theatre Club (Tiyatro), Debate Club (Münazara), Chess Club (Satranç), Environmental / Eco Club (Çevre), Folk Dance Club (Halk Oyunları) ve Music / Choir Club (Müzik/Koro).
2. Simple Present Tense (Geniş Zaman): Kullanımı ve Yapısı
Simple Present Tense (Geniş Zaman); günlük rutinlerimizi (*daily routines*), alışkanlıklarımızı (*habits*), genel doğruları ve ders/tren saatleri gibi sabit programları (*timetables*) anlatmak için kullanılır.
• Olumlu Cümle (Affirmative): I, You, We, They öznelerinden sonra fiil yalın hâlde (V1) kullanılır. He, She, It (3. tekil şahıs) öznelerinden sonra ise fiile -s, -es veya -ies eki getirilir.
• Olumsuz Cümle (Negative): I, You, We, They ile don't (do not) + V1; He, She, It ile doesn't (does not) + V1 kullanılır.
• Soru Cümlesi (Interrogative): Cümle başına Do veya Does yardımcı fiili getirilir: Do + I/you/we/they + V1? ve Does + he/she/it + V1?
| Özne (Subject) | Olumlu (+) | Olumsuz (-) | Soru (?) ve Kısa Cevap |
|---|---|---|---|
| I / You / We / They | We wear a school uniform. | We don't wear a uniform. | Do you wear a uniform? — Yes, we do. / No, we don't. |
| He / She / It | She studies in the library. | She doesn't study at home. | Does she study in the library? — Yes, she does. / No, she doesn't. |
3. 3. Tekil Şahısta (He / She / It) Fiile Gelen -s / -es / -ies Kuralları
Olumlu geniş zaman cümlelerinde özne He, She, It (veya *Ali, my sister, the school bus* gibi tekil bir isim) olduğunda fiilin sonuna gelen ek şu yazım kurallarına (*spelling rules*) uyar:
1. Genel Kural (+s): Çoğu fiilin sonuna doğrudan -s eklenir: *read → reads, start → starts, attend → attends, play → plays* (ünlü + y olduğunda y düşmez!).
2. Sonu -ss, -sh, -ch, -x, -o ile Biten Fiiller (+es): Bu harflerle biten fiillere -es eklenir: *go → goes, do → does, watch → watches, finish → finishes, miss → misses, fix → fixes*.
3. Sonu 'Ünsüz Harf + y' ile Biten Fiiller (-ies): Sondaki *-y* harfi düşer ve yerine -ies gelir: *study → studies, try → tries, carry → carries, fly → flies*.
4. Düzensiz Fiil (have → has): Sahip olmak anlamındaki have fiili 3. tekil şahısta has biçimine dönüşür: *I have seven lessons a day → He has seven lessons a day.*
4. Adverbs of Frequency (Sıklık Zarfları) ve 'How often...?' Sorusu
Bir eylemi ne sıklıkla yaptığımızı sormak için How often...? (*Ne sıklıkla...?*) soru kalıbını kullanırız. Cevap verirken iki tür yapıdan yararlanırız:
A) Sıklık Zarfları (Adverbs of Frequency):
• always (%100 - her zaman) → usually / generally (%85 - genellikle) → often / frequently (%70 - sık sık) → sometimes / occasionally (%50 - bazen) → rarely / seldom / hardly ever (%15 - nadiren) → never (%0 - asla/hiç).
• Cümledeki Yeri: Sıklık zarfları asıl fiilden önce (*I always take notes*), ancak am / is / are (*to be*) fiilinden sonra (*He is never rude to his classmates*) kullanılır.
B) Zaman İfadeleri (Time Expressions — Cümle Sonunda):
• every day / every week / every Monday *(her gün / her hafta / her pazartesi)*
• once a week *(haftada bir kez)*, twice a month *(ayda iki kez)*, three times a year *(yılda üç kez)*.
5. Wh- Questions (Bilgi Soruları) ve Zaman Edatları (AT / ON / IN)
Okul hayatı ve günlük rutinlerle ilgili diyaloglarda bilgi almak için kullanılan başlıca Wh- soru kelimeleri ve zaman edatları şunlardır:
| Soru Kelimesi / Edat | Anlamı ve Kullanım Kuralı | Örnek Cümle |
|---|---|---|
| What time / When | Saat kaçta / Ne zaman? | What time does your first lesson start? — It starts at 8:30 a.m. |
| How / How often | Nasıl (ulaşım) / Ne sıklıkla? | How do you go to school? — I go to school by bus / on foot. |
| Which / Who | Hangisi / Kim? | Which club do you attend? — I attend the Debate Club. |
| AT (Zaman Edatı) | Saatler, night, noon, midnight, the weekend | at 7 o'clock, at noon, at night, at the weekend |
| ON (Zaman Edatı) | Günler, tarihler, weekdays | on Monday, on Friday afternoons, on weekdays |
| IN (Zaman Edatı) | Günün bölümleri, aylar, mevsimler, yıllar | in the morning, in the evening, in September |
6. Örnek Okuma ve Diyalog: A Typical School Day
Aşağıdaki örnek metin ve diyaloğu inceleyerek geniş zaman ve okul hayatı kelimelerinin bağlam içindeki kullanımını gözlemleyelim:
"Hi! My name is Defne and I am a 10th-grade student in Ankara. On weekdays, I usually get up at 7:00 a.m. and have a quick breakfast with my family. My classes start at 8:30 a.m. and finish at 3:40 p.m. My favourite compulsory subjects are Literature and Geography, and my elective subject is Astronomy. After school on Tuesdays and Thursdays, I don't go home immediately because I attend the Robotics Club. We design autonomous robots and prepare for national tournaments. In the evenings, I always revise my daily notes for an hour and read a book before sleeping."
• Soru: *Why doesn't Defne go home immediately on Tuesdays and Thursdays?*
• Cevap: *Because she attends the Robotics Club after school.*
Örnekler
Örnek 1Aşağıdaki cümlelerde parantez içindeki fiilleri Simple Present Tense kurallarına göre doğru biçimde çekimleyiniz: a) Kerem __________ (study) philosophy every Wednesday evening. b) My classmates __________ (not / use) their mobile phones during the lesson. c) __________ your brother __________ (participate) in the school chess tournament?
Cevabı göster
a) Kerem studies philosophy every Wednesday evening. *(Özne 'He' olduğu ve fiil ünsüz+y ile bittiği için -ies alır.)* b) My classmates don't use their mobile phones during the lesson. *(Çoğul özne 'They' olduğu için don't + V1 kullanılır.)* c) Does your brother participate in the school chess tournament? *(Tekil özne 'He' olduğu için Does + özne + V1 kullanılır.)*
Örnek 2Verilen kelimeleri sıklık zarfının cümledeki yerine dikkat ederek kurallı birer İngilizce cümle hâline getiriniz: a) (late / is / Zeynep / for / never / chemistry lab) b) (often / we / in the school library / do / our group projects)
Cevabı göster
a) Zeynep is never late for chemistry lab. *(Sıklık zarfı 'is' yardımcı fiilinden sonra gelir.)* b) We often do our group projects in the school library. *(Sıklık zarfı 'do' asıl fiilinden önce gelir.)*
Örnek 3Aşağıdaki boşlukları uygun zaman edatlarıyla (in, on, at) doldurunuz: "Our drama club meets ___ Friday afternoons. The rehearsal starts ___ 4:00 p.m., and we perform our play ___ the end of May, ___ spring."
Cevabı göster
• on Friday afternoons *(gün adı olduğu için on)* • at 4:00 p.m. *(saat olduğu için at)* • at the end of May *(kalıp ifade: at the end of)* • in spring *(mevsim olduğu için in)*
Örnek 4"I go to the school gym twice a week." cümlesinde altı çizili olan "twice a week" ifadesini sormak için hangi soru cümlesi kurulmalıdır?
Cevabı göster
"Twice a week" (haftada iki kez) bir sıklık ifadesi olduğu için "How often do you go to the school gym?" *(Okul spor salonuna ne sıklıkla gidersin?)* sorusu sorulmalıdır.
Örnek 5Aşağıdaki okul kulüplerini yaptıkları etkinliklerle eşleştirerek birer cümleyle açıklayınız: 1) Debate Club, 2) Environmental Club.
Cevabı göster
1) Debate Club (Münazara Kulübü): Students discuss different ideas and defend their arguments in front of an audience. 2) Environmental Club (Çevre Kulübü): Students plant trees, organize recycling campaigns, and protect nature.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Choose the correct option to complete the dialogue: Arda: __________ does Emre revise his geography notes? Bora: He revises them three times a week.
Cevapta 'three times a week' (haftada üç kez) şeklinde bir sıklık bildirildiği için soru 'How often' (Ne sıklıkla) ile sorulmalıdır.
2Which of the following sentences is grammatically CORRECT in the Simple Present Tense?
'My best friend' (He/She) tekil özne olduğu için 'study' fiili '-ies' alarak 'studies' olur. A ve B seçeneklerinde doesn't/Does sonrası fiilde -s kaldığı için, D seçeneğinde ise 'are' ile 'arrives' birlikte kullanıldığı için yanlıştır.
3Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- İngilizcede sıklık zarfları (always, usually, never vb.) 'am, is, are' (to be) fiillerinden sonra, asıl fiillerden (study, go, play vb.) ise önce kullanılır.
Doğru! Örneğin 'She is always punctual' (to be'den sonra) ve 'She always arrives early' (asıl fiilden önce).
- İngilizcede sıklık zarfları (always, usually, never vb.) 'am, is, are' (to be) fiillerinden sonra, asıl fiillerden (study, go, play vb.) ise önce kullanılır.
4Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyiniz.
- 'Never' zarfı olumsuz anlam taşıdığı için geniş zamanda mutlaka 'don't' veya 'doesn't' yardımcı fiiliyle birlikte kullanılmalıdır (Örn: I don't never eat fast food).
Yanlış! İngilizcede çift olumsuzluk kullanılmaz; 'never' cümleye zaten olumsuz anlam kattığı için yapıca olumlu cümlede kullanılır: 'I never eat fast food.'
- 'Never' zarfı olumsuz anlam taşıdığı için geniş zamanda mutlaka 'don't' veya 'doesn't' yardımcı fiiliyle birlikte kullanılmalıdır (Örn: I don't never eat fast food).
5Match the school life terms with their English definitions / equivalents.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
6Cümlelerdeki boşlukları uygun kelimelerle tamamlayınız.
- Our first lesson starts 8:30 a.m. on Monday mornings.
Önce bütün boşlukları doldurun.
7Cümlelerdeki boşlukları uygun kelimelerle tamamlayınız.
- Mert is very keen designing robots, so he is a member of the Robotics Club.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Kendinizin veya bir arkadaşınızın hafta içi okul rutinini (uyanış saati, en sevdiği ders, katıldığı okul kulübü ve akşam çalışma alışkanlığı) Simple Present Tense ve en az iki sıklık zarfı kullanarak 4 cümleyle İngilizce olarak yazınız.
1. ipucu: 1. Adım: Sabah uyanış ve okula gidiş saatini 'at' edatıyla yazın.
2. ipucu: 2. Adım: En sevilen dersi ve katılınan okul kulübünü belirtin.
3. ipucu: 3. Adım: 'always, usually, often' gibi sıklık zarflarıyla akşam rutinini ekleyin.
Cevap: 1) I usually get up at 7:15 a.m. on weekdays and go to school by bus. 2) My classes start at 8:30 a.m., and my favourite compulsory subject is Geography. 3) On Wednesdays, I attend the Chess Club after school because I am good at playing chess. 4) In the evenings, I always do my homework and revise my daily notes before 10:00 p.m.
Kısaca
- Okul hayatını anlatırken dersler (compulsory/elective subjects), okul bölümleri (science lab, library, gymnasium, canteen) ve okul kulüpleri (robotics, drama, debate, chess club) kelimeleri kullanılır.
- Günlük rutinler, alışkanlıklar ve ders programları gibi düzenli tekrarlanan eylemler Simple Present Tense (Geniş Zaman) ile ifade edilir.
- Olumlu cümlelerde I/You/We/They özneleriyle fiil yalın (V1) kullanılırken, He/She/It (3. tekil şahıs) öznelerinde fiile -s, -es veya -ies takısı eklenir.
- Olumsuz cümlelerde 'don't / doesn't + V1', soru cümlelerinde ise 'Do / Does + Özne + V1?' yapısı kullanılır; 'doesn't' ve 'Does' kullanılan cümlelerde fiildeki -s takısı kaldırılır.
- Eylemin yapılma sıklığını bildiren sıklık zarfları (always, usually, often, sometimes, rarely/seldom, never) asıl fiilden önce, 'to be' (am/is/are) fiilinden ise sonra gelir.
- Zaman ifadelerinde saatlerle 'at' (at 8:15), günlerle 'on' (on Monday) ve günün bölümleri/aylarla 'in' (in the morning, in October) edatları kullanılır.
Bu dersin öteki kaynakları
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaöğretim) Öğretim programı
- 10. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- İngilizce Dersi 10.Sınıf Çalışma Kitabı Ders kitabı
- İngilizce Dersi 10.Sınıf Ders Kitabı Ders kitabı