Besinlerin Fiziksel (Mekanik) ve Kimyasal Sindirimi, Enzimlerin Rolü, İnce Bağırsakta Emilim (Villuslar) ve Sindirim Sistemi Sağlığı (FB.7.3.1 & FB.7.3.2)

Örnekler

1. Örnek 1Kahvaltıda tereyağlı yumurta ve ekmek yiyen bir öğrencinin aldığı karbonhidrat (ekmek), protein (yumurta) ve yağın (tereyağı) kimyasal sindirimi sırasıyla hangi organlarda başlar ve hangi organda biter?

   Cevabı göster

   • Karbonhidrat (ekmek): Kimyasal sindirimi ağızda başlar, ince bağırsakta biter. • Protein (yumurta): Kimyasal sindirimi midede başlar, ince bağırsakta biter. • Yağ (tereyağı): Kimyasal sindirimi ince bağırsakta başlar ve ince bağırsakta biter.

2. Örnek 2Karaciğerin ürettiği safra sıvısı ile pankreasın ürettiği pankreas öz suyunun ince bağırsaktaki yağ sindirimine etkileri arasındaki temel fark nedir?

   Cevabı göster

   Safra sıvısı enzim içermez; büyük yağ damlalarını küçük yağ damlacıklarına ayırarak yağların fiziksel (mekanik) sindirimini yapar. Pankreas öz suyu ise enzim içerir; yağ damlacıklarını kimyasal olarak parçalayarak yağların kimyasal sindirimini gerçekleştirir.

3. Örnek 3İnce bağırsağın iç yüzeyinde bulunan 'villus' (tümör) yapılarının özelliği ve sindirim sistemindeki görevi nedir?

   Cevabı göster

   Villuslar, ince bağırsağın iç yüzeyindeki parmak benzeri kıvrım ve çıkıntılardır. Emilim yüzey alanını genişleterek sindirimi tamamlanmış besinlerin, suyun, vitamin ve minerallerin kılcal kan damarlarına emilimini hızlandırır.

4. Örnek 4Ağız yoluyla alınan su, vitamin ve mineraller neden sindirim kanalındaki enzimler tarafından parçalanmadan doğrudan kana emilir?

   Cevabı göster

   Çünkü su, vitamin ve mineraller zaten hücre zarından geçebilecek kadar küçük yapılı (basit) moleküllerdir; bu nedenle fiziksel veya kimyasal sindirime uğramadan doğrudan ince ve kalın bağırsaktan kana emilirler.

5. Örnek 5Kalın bağırsağın sindirim sistemindeki temel görevleri nelerdir ve ince bağırsaktan hangi yönleriyle ayrılır?

   Cevabı göster

   Kalın bağırsakta sindirim gerçekleşmez ve villus bulunmaz. Görevi, besin atıklarında kalan su, vitamin ve minerallerin emilimini tamamlamak, yapısındaki yararlı bakterilerle B ve K vitamini üretmek ve posayı anüse iletmektir.

6. Örnek 6Ülser, gastrit ve reflü gibi mide-yemek borusu rahatsızlıklarından korunmak için günlük beslenme alışkanlıklarımızda nelere dikkat etmeliyiz?

   Cevabı göster

   Aşırı asitli, acı ve baharatlı yiyeceklerden, çok sıcak veya çok soğuk içeceklerden, sigara, alkol ve stresten uzak durmalı; lokmaları iyice çiğneyerek yeterli, dengeli ve lifli beslenmeliyiz.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Bir besin maddesinin sindirim kanalındaki yolculuğu incelendiğinde; ağızda dişlerle fiziksel sindirime uğradığı, kimyasal sindiriminin ise midede başlayıp ince bağırsakta tamamlandığı gözlemleniyor. Bu besin içeriği aşağıdakilerden hangisidir?

   AKarbonhidratBProteinCYağDVitamin

2. 2Sindirime yardımcı organlardan karaciğerin ürettiği 'safra sıvısı' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   Aİçerdiği enzimlerle proteinlerin kimyasal sindirimini başlatırBMideye dökülerek karbonhidratların sindirimini tamamlarCİnce bağırsakta yağların fiziksel (mekanik) sindirimini sağlarDKalın bağırsakta su ve minerallerin emilimini gerçekleştirir

3. 3İnce bağırsak ile kalın bağırsak karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi kalın bağırsağa ait doğru bir özelliktir?

   AAtıklarda kalan su, vitamin ve minerallerin emilimini tamamlarBVillus adı verilen çıkıntılarla glikoz ve amino asitleri emerCPankreas öz suyu yardımıyla yağların kimyasal sindirimini bitirirDTükürük sıvısı salgılayarak nişastayı yapı taşlarına ayırır

4. 4Sindirim sisteminin sağlığını korumak isteyen bir öğrencinin aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması uygun bir tercihtir?

   AYemekleri çiğnemeden hızlıca yutmakBÇok sıcak çorbanın hemen ardından buzlu su içmekCFındık ve ceviz kabuklarını dişleriyle kırmakDSebze ve meyve gibi lifli besinleri bol suyla tüketmek

5. 5

   • Karbonhidratların kimyasal sindirimi ağızda tükürük sıvısındaki enzimlerle başlar ve ince bağırsakta tamamlanır.DoğruYanlış
   • Pankreas öz suyu; karbonhidrat, protein ve yağların kimyasal sindirimini sağlayan enzimler içerir.DoğruYanlış
   • Su, vitamin ve mineraller mide öz suyu ve pankreas enzimleriyle parçalandıktan sonra kana emilir.DoğruYanlış
   • İnce bağırsağın iç yüzeyindeki villuslar, emilim yüzey alanını artırarak besinlerin kana geçişini kolaylaştırır.DoğruYanlış
   • Mide asidinin mide iç yüzeyini tahriş ederek yara oluşturmasıyla ortaya çıkan sindirim sistemi hastalığına kabızlık denir.DoğruYanlış

6. 6

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   Tükürük sıvısıMide öz suyuSafra sıvısıPankreas öz suyuVillus (Tümör)

   Karaciğerde üretilip ince bağırsakta yağların fiziksel sindirimini yapan salgıAğızda karbonhidratların kimyasal sindirimini başlatan salgıMidede proteinlerin kimyasal sindirimini başlatan asitli ve enzimli salgıİnce bağırsakta karbonhidrat, protein ve yağların kimyasal sindirimini tamamlayan salgıİnce bağırsakta emilim yüzeyini artıran parmak şeklindeki çıkıntılar

7. 7

   ülseralveolemilimByutakince bağırsakenzimler
   1. Besinlerin su ve kullanılarak kimyasal bağlarının koparılıp yapı taşlarına ayrılmasına kimyasal sindirim denir.
   2. Yağların hem fiziksel hem de kimyasal sindirimi sindirim kanalının bölümünde başlar ve biter.
   3. Sindirimi tamamlanan besin yapı taşlarının villuslardan kılcal kan damarlarına geçmesi olayına adı verilir.
   4. Kalın bağırsakta yaşayan yararlı bakteriler vücudumuz için ve K vitaminlerini üretir.
   5. Mide iç yüzeyinin mide asidi tarafından tahriş edilmesiyle oluşan yaraya hastalığı denir.
   Kontrol et

8. 8Karbonhidrat, protein ve yağların sindirim kanalındaki fiziksel ve kimyasal sindirim süreçlerini (başladığı organ, tamamlandığı organ ve görevli salgılar) karşılaştırmalı olarak 3 adımda açıklayınız.

   1. ipucunu göster