Daily Routines, School Rules and Republic Day

Okul günün hemen her gün aynı sırayla akar: kalkarsın, kahvaltı edersin, çantanı toplarsın, okula gidersin. Böyle tekrar eden işlere rutin denir ve rutinleri Present Simple (geniş zaman) ile anlatırsın: “I get up at seven o'clock. I have breakfast and pack my bag. I go to school at eight. We line up in the school garden, enter the classroom quietly and greet our teacher.” Özne I, you, we ya da they ise fiil yalın hâlde kalır.

Özne he, she ya da it (Elif, my brother, our teacher, the bell) olduğunda fiil -s alır. Yazımına dikkat et: çoğu fiil yalnızca -s alır (gets, packs, greets, reads); -s, -sh, -ch, -x ve -o ile bitenler -es alır (finishes, watches, goes, does); ünsüz + y ile bitenlerde y düşer, -ies gelir (studies, tries, carries); have fiili ise has olur. “Elif gets up at seven. She finishes her homework after dinner. Our teacher tries to help everyone. Mert has lunch in the canteen.”

Olumsuz cümlede don't ya da doesn't kullanırsın ve fiil yalın kalır: “I don't take the bus; I walk to school.” “Elif doesn't go to school on Saturdays.” “Our teacher doesn't give homework on Fridays.” doesn't varken fiile bir daha -s ekleme: doesn't goes yanlış, doesn't go doğru.

Rutini anlatırken zamanı da söylersin. Saat için at (at eight o'clock, at half past eight, at 8:30), günün bölümleri için in (in the morning, in the afternoon, in the evening) ama at night, günler için on (on Monday, on Mondays, on weekdays) kullanılır. before ve after sıra verir: “We greet our teacher before the lesson. I pack my bag after dinner.” every day, every Monday ve regularly (düzenli olarak) tekrarı gösterir; later (daha sonra) ve soon (yakında) sıradaki işi haber verir: “The bell rings soon. We have lunch later.”

Bir arkadaşının rutinini öğrenmek için evet/hayır sorusu kurarsın: I, you, we, they ile Do; he, she, it ile Does cümlenin başına gelir ve ana fiil yalın kalır. “Do you walk to school? — No, I don't. I take the school bus.” “Does your teacher give homework every day? — Yes, she does.” Kısa cevapta yalnız yardımcı fiil kullanılır: Yes, I do. / No, I don't. / Yes, he does. / No, he doesn't.

Ayrıntı için soru sözcüğü ekle: What time (saat kaçta), When (ne zaman), Where (nerede), Who (kim), How (nasıl). “What time do you get up? — I get up at half past six.” “When does the first lesson start? — It starts at nine o'clock.” “Where do you have lunch? — In the canteen.” “How does Mert go to school? — By bus.” Who özneyi sorduğunda do/does gelmez ve fiil -s alır: “Who collects the homework? — Our class leader does.”

Saati söylerken tam saat için o'clock, buçuk için half past, çeyrek geçe için quarter past, çeyrek kala için quarter to kullanılır: 7:00 seven o'clock, 7:30 half past seven, 8:15 quarter past eight, 8:45 quarter to nine. Dijital okumak da olur: 8:30 eight thirty. Günler on ile söylenir: on Monday (bu pazartesi), on Mondays (her pazartesi). Hafta içi günler weekdays, hafta sonu the weekend: “We don't go to school at the weekend.”

Örnek diyalog: Ada: “What time do you come to school?” Can: “I usually come at half past eight.” Ada: “Do you ever come late?” Can: “No, never! Our teacher doesn't like it.” Ada: “And when does your last lesson finish?” Can: “It finishes at quarter past three. Then I pack my bag and go home.”

Bir işi ne sıklıkla yaptığını sıklık zarfı söyler. En sıktan en seyreğe: always (her zaman), usually (genellikle), often (sık sık), sometimes (bazen), never (hiçbir zaman). Zarf, özneden sonra ve ana fiilden önce gelir: “We always sing the national anthem on Monday mornings.” “Mert often forgets his P.E. kit.” Cümlede be fiili (am, is, are) varsa zarf ondan sonra gelir: “Our teacher is never late.” “Elif is usually the first student in the classroom.”

Sıklığı sormak için How often kullanırsın: How often + do/does + özne + yalın fiil. Cevap bir zarf ya da bir sıklık ifadesi olabilir: every day (her gün), once a week (haftada bir), twice a week (haftada iki), three times a week (haftada üç), on Fridays (cumaları). “How often do you have P.E.? — Twice a week, on Tuesdays and Thursdays.” “How often does Mert pack his bag at night? — He always packs it at night.”

“Do you ever …?” sorusundaki ever “hiç” demektir ve sıklığı merak eder: “Do you ever watch TV in the morning? — No, I never watch TV in the morning.” never zaten olumsuzdur; yanına don't gelmez: I don't never watch yanlış, I never watch doğru. “How do you go to school?” sorusu ise yolu sorar ve cevabında sıklık zarfı kullanabilirsin: “I usually take the bus. I sometimes walk with my friends.”

Bu haftaki “Frequency Matters” anketinde arkadaşlarına bu soruları sorup cevapları not edeceksin; sonra sınıfa tam cümlelerle rapor edeceksin. Raporda özne üçüncü tekil kişi olur, bu yüzden fiile -s eklemeyi unutma: “Zeynep always eats vegetables for lunch.” “Kerem never watches TV in the morning.” “Two students usually take the bus.” En şaşırtıcı rutinleri de paylaşabilirsin: “Deniz sometimes gets up at five o'clock!”

Sınıfta herkesin bir görevi vardır ve bu görevleri de Present Simple ile anlatırsın, çünkü her gün tekrar eder. “The class leader (sınıf başkanı) collects the homework and leads the group.” “The guide (rehber) shows new students around the school.” “The volunteers (gönüllüler) water the plants and care for the class library.” “The flag bearer carries the flag at ceremonies.” Sınıftan çıkmadan önce izin istenir: “Students ask for permission before they leave the classroom.” Davranış biçimi için manner kullanılır: “He speaks to everyone in a polite manner.”

Bir kişiyi sıfatla, yaptığı işi zarfla anlatırsın. Sıfatlar: helpful (yardımsever), successful (başarılı), keen (hevesli). “Ece is keen on helping new students.” -ly ile biten zarflar eylemin nasıl yapıldığını söyler: carefully (dikkatle), willingly (isteyerek), cheerfully (neşeyle), quietly (sessizce), regularly (düzenli olarak). “A good listener listens carefully.” “Our volunteers help willingly.” “Deniz greets everyone cheerfully.”

Görevleri anlatırken eylemden etkilenen kişi için nesne zamiri kullanırsın: me, you, him, her, it, us, them. “Our leader helps us with the project.” “The teacher trusts her because she works regularly.” “New students need a guide, so Ali shows them the library.” Bu haftanın sosyal dil kalıplarını da öğren: “She's such a team player during all school projects!” (Okul projelerinde tam bir takım oyuncusu!) ve “You need to work harder to make the grade!” (Başarılı olmak için daha çok çalışman gerek!)

Okul kuralları ve öğretmen komutları emir cümlesiyle verilir. Emir cümlesi doğrudan fiille başlar, özne yazılmaz: “Enter the classroom quietly.” “Greet your teachers.” “Listen to the instructions carefully.” “Follow the school rules.” “Pack your bag before you leave.” Olumsuz kural için başa Don't gelir: “Don't run in the corridors.” “Don't eat in the classroom.” “Don't be late.” Nazik olmak için please ekleyebilirsin: “Please raise your hand.”

Kuralları sınıfın alışkanlığı olarak da anlatabilirsin; o zaman we ile Present Simple ve sıklık zarfı kullanırsın: “We always ask for permission before we leave.” “We never use our phones in lessons.” “We raise our hands to speak.” İzin isterken Can I …? ya da May I …? kalıbı kullanılır: “Can I go to the toilet, please?” “May I come in?” Öğretmen “Yes, you can.” ya da “Not now, please wait.” diye cevap verir.

Bir sınıf kuralları posteri şöyle olabilir: Our Class Rules: 1. Be on time. 2. Listen to your teacher carefully. 3. Respect your friends. 4. Keep the classroom clean. 5. Don't use your phone in lessons. 6. Don't shout; speak in a polite manner. Posterdeki her kural kısa bir emir cümlesidir; be fiiliyle kurulan kurallarda (Be on time.) fiil yalın hâlde kalır, olumsuzu Don't be late. olur.

29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi; bu yüzden her yıl 29 Ekim’de Republic Day (Cumhuriyet Bayramı) kutlanır. O hafta okul rutinin biraz değişir: ceremony (tören), flag (bayrak), national anthem (millî marş), speech (konuşma), poem (şiir), choir (koro), parade (geçit töreni) ve fireworks (havai fişek) bu günün sözcükleridir. Her yıl tekrar eden bu kutlamayı da Present Simple ile anlatırsın. Metni önce hızlıca göz gezdirerek oku (başlık, sayılar, büyük harfle başlayan adlar); sonra soruları cevaplamak için dikkatle bir daha oku.

Republic Day at Our School: Every year, on 29 October, we celebrate Republic Day at our school. The ceremony starts at nine o'clock in the school garden. First, we sing the national anthem and the flag bearer raises the flag. Then our headteacher makes a short speech about Atatürk and the Republic. The choir sings songs, and some students read poems. Our class leader, Deniz, always reads a poem. After the ceremony, there is a parade in the town centre. We walk with our flags and wave cheerfully. In the evening, many families watch the fireworks together. It is a happy day for everyone.

Sorular: 1) What time does the ceremony start? 2) Who makes a speech? 3) What does Deniz always do? 4) Where is the parade? 5) Is Republic Day a sad day? Cevaplar: 1) It starts at nine o'clock. 2) The headteacher does. 3) He always reads a poem. 4) It is in the town centre. 5) No, it isn't. It is a happy day for everyone. Soru sözcüğü sana nerede arayacağını söyler: What time için saat, Who için kişi, Where için yer bilgisini bul.

Bu haftanın sosyal dil kalıbı da bu güne ait: “The choir is always in the spotlight during the Republic Day celebrations!” (Koro, Cumhuriyet Bayramı kutlamalarında hep ilgi odağıdır!) Metni ya da bu cümleyi sesli okurken olumlu cümlelerde sesin cümle sonunda düşer; bu düşen ton dinleyene cümlenin bittiğini söyler. Her cümleyi aynı tonla okumak yerine noktada sesini alçalt.

Bu temanın performans görevi okuldaki günlük rutinlerini anlatan bir poster. Önce cümlelerini yaz, sonra fotoğraf ya da çizimle süsle, sınıfta sun ve panoya as. Model metin: “My School Day. I am Selin and I am in class 6-B. I usually get up at seven o'clock and have breakfast with my family. I go to school by bus at eight. Our first lesson starts at nine. I always listen to my teacher carefully and I often ask questions. At half past twelve, we have lunch in the canteen. After school, I do my homework and I sometimes play basketball with my friends. I pack my bag before I go to bed.”

Kendi posterin için şu sırayı izle: sabah (get up, have breakfast, go to school), dersler (first lesson, listen, ask questions), teneffüs ve öğle (break, lunch), okul sonrası (homework, hobbies, pack my bag). 6–8 cümle yaz; her cümlede Present Simple kullan, en az üç cümleye sıklık zarfı, en az iki cümleye saat ya da gün ifadesi ekle. Sınıfındaki görevini de söyle: “I am the class leader. I collect the homework every morning.”

Sunarken sıralama sözcükleri kullan: first (önce), then (sonra), after that (ondan sonra), finally (son olarak). Olumlu cümlelerin sonunda sesini düşür ve her cümleden sonra kısa bir soluk al. Dinleyen arkadaşların sana “What time do you get up?” ya da “How often do you play basketball?” gibi sorular sorabilir; cevabı kısa ve tam cümleyle ver.