8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi 6. Hafta: Bir Peygamber Tanıyorum: Hz. Musa (a.s.)

1. Hz. Musa'nın (a.s.) Doğumu ve Firavun Sarayında Yetişmesi

Hz. Musa (a.s.), Mısır'da yaşayan İsrailoğulları kavmine gönderilmiş bir peygamberdir. O dönemde Mısır hükümdarı olan Firavun, halkı sınıflara ayırarak İsrailoğullarına ağır zulümler yapıyor ve kendisini ilah ilan ediyordu. Gördüğü bir rüya üzerine saltanatının İsrailoğullarından doğacak bir erkek çocuk tarafından yıkılacağı yorumunu duyan Firavun, yeni doğan tüm erkek çocukların öldürülmesini emretti.

Bu sırada doğan Hz. Musa'nın annesine Yüce Allah ilham ederek bebeği emzirmesini, tehlike sezdiğinde ise onu bir sandık (sepet) içine koyup Nil Nehri'ne bırakmasını ve asla üzülmemesini bildirdi (Kasas, 7). Nehirde sürüklenen sandık Firavun'un sarayının kıyısına ulaştı. Firavun'un imanlı ve merhametli eşi Hz. Asiye, 'O benim ve senin için göz aydınlığı olsun, onu öldürmeyin!' diyerek bebeği sahiplendi. Bebek hiçbir sütannenin sütünü kabul etmeyince, ablasının yönlendirmesiyle kendi öz annesi sütanne olarak saraya alındı. Böylece Yüce Allah'ın vaadi gerçekleşti ve Hz. Musa, düşmanı Firavun'un sarayında kendi annesinin kucağında güvenle büyüdü.

2. Medyen Yolculuğu ve Hz. Şuayb (a.s.) İle Karşılaşması

Hz. Musa (a.s.) gençlik çağına ulaştığında Yüce Allah ona ilim ve hikmet verdi. Bir gün şehirde kendi kavminden mazlum bir kişi ile Firavun'un kavminden (Kıptîlerden) birinin kavga ettiğini gördü. Mazluma yardım etmek isterken vurduğu yumrukla Mısırlı kişinin istemeden ölümüne sebep oldu. Bundan büyük pişmanlık duyarak 'Rabbim! Doğrusu kendime zulmettim, beni bağışla' diye tövbe etti ve Allah onu bağışladı.

Saray ileri gelenlerinin kendisini öldürmek üzere karar aldığını öğrenen Hz. Musa, Mısır'dan ayrılarak Medyen şehrine gitti. Medyen'de su kuyusu başında kalabalık yüzünden hayvanlarını sulayamayan iki genç kıza yardım etti ve bir ağaç gölgesine çekilerek 'Rabbim! Doğrusu bana indireceğin her hayra muhtacım' (Kasas, 24) diye dua etti. Kızların babası olan Hz. Şuayb (a.s.), Hz. Musa'nın güvenilirliğini ve gücünü görerek onu yanına aldı, kızlarından biriyle evlendirdi. Hz. Musa, Medyen'de yaklaşık 8-10 yıl kaldı.

3. Tûr Dağı'nda İlk Vahiy ve Hz. Harun (a.s.) İle Desteklenmesi

Medyen'deki süresini tamamlayan Hz. Musa (a.s.), ailesiyle birlikte Mısır'a dönerken Sînâ Yarımadası'ndaki Tûr Dağı (Tuvâ Vadisi) yakınlarında kendisine Yüce Allah tarafından seslenildi ve peygamberlikle görevlendirildi. Kendisine iki büyük mucize verildi: Elindeki asânın yere atıldığında koca bir yılana (ejderhaya) dönüşmesi ve elini koynuna sokup çıkardığında kusursuz bir nur gibi bembeyaz parlaması (yed-i beyzâ).

Yüce Allah onu azgınlaşan Firavun'a tebliğ için gönderdiğinde Hz. Musa şöyle dua etti: 'Rabbim! Göğsüme genişlik ver (kalbimi ferahlat), işimi bana kolaylaştır, dilimdeki düğümü çöz ki sözümü iyi anlasınlar. Ailemden kardeşim Harun'u da bana yardımcı (vezir) yap.' (Tâhâ, 25-30). Yüce Allah bu duayı kabul ederek hitabeti (konuşması) çok düzgün olan kardeşi Hz. Harun'u (a.s.) da peygamber olarak görevlendirdi.

4. Firavun ve Sihirbazlarla Mücadele

Hz. Musa ve Hz. Harun (a.s.), Firavun'un karşısına çıkarak onu bir olan Allah'a iman etmeye ve İsrailoğullarına yaptığı zulmü bırakmaya çağırdılar. Kibirlenen Firavun, Hz. Musa'nın gösterdiği asâ ve parlayan el mucizelerini 'sihir' olarak nitelendirdi ve ülkenin en usta sihirbazlarını toplayarak halkın önünde yarışma düzenledi.

Sihirbazların attığı ipler ve sopalar göz boyamasıyla yılan gibi görünürken, Hz. Musa'nın Allah'ın emriyle attığı asâ, sihirbazların bütün hilelerini yutuverdi. Bunun bir göz boyaması değil ilahi bir mucize olduğunu en iyi anlayan sihirbazlar, Firavun'un ölüm ve işkence tehditlerine aldırmadan derhal secdeye kapanarak 'Âlemlerin Rabbine, Musa ve Harun'un Rabbine iman ettik!' dediler.

5. Kızıldeniz Mucizesi ve Son Nefeste İman

Kıtlık, tufan, çekirge istilası gibi ilahi uyarılara rağmen sözünde durmayan Firavun'un zulmü artınca, Yüce Allah Hz. Musa'ya (a.s.) müminleri geceleyin Mısır'dan çıkarmasını emretti. Firavun büyük ordusuyla peşlerine düştü. Önlerinde Kızıldeniz, arkalarında Firavun ordusu kalınca İsrailoğulları 'Eyvah, yakalandık!' diyerek korkuya kapıldılar. Hz. Musa ise sarsılmaz bir tevekkülle: 'Asla! Şüphesiz Rabbim benimledir, bana mutlaka bir kurtuluş yolu gösterecektir!' (Şuarâ, 62) dedi.

Allah'ın emriyle Hz. Musa asâsını denize vurunca Kızıldeniz yarılarak on iki yol açıldı; Hz. Musa ve müminler güvenle karşı kıyıya geçtiler. Onları takip eden Firavun ve ordusu ise suların kapanmasıyla denizde boğuldu. Firavun boğulurken son nefesinde 'İsrailoğullarının inandığı Allah'tan başka ilah olmadığına iman ettim' dediyse de, ölüm (yeis/ümitsizlik) anındaki bu imanı kabul edilmedi.

6. Tevrat'ın İndirilişi ve Kıssadan Alınacak Dersler

Kızıldeniz'den kurtuluştan sonra Yüce Allah, Sînâ'da Tûr Dağı'nda Hz. Musa'ya dört büyük ilahi kitaptan biri olan ve içinde hüküm, nur ve On Emir bulunan Tevrat'ı indirdi. Ancak Hz. Musa Tûr Dağı'nda iken kavmi Sâmirî'nin yaptığı altından buzağı heykelini ilah edinerek büyük bir hataya düştü; Hz. Musa döndüğünde onları uyardı ve tövbeye çağırdı.

Hz. Musa'nın (a.s.) hayatı bize; haksızlık ve zulüm karşısında daima mazlumun yanında durmayı, en çaresiz görünen anlarda bile tedbir alıp Allah'a tevekkül etmeyi, kibir ve büyüklük taslamaktan kaçınmayı, kardeşlik ve dayanışmanın gücünü ve Yüce Allah'a her durumda dua etmeyi öğretmektedir.

Örnekler

Örnek 1Hz. Musa'nın (a.s.) bebekken kendisini öldürmek isteyen Firavun'un sarayında büyümesi kader inancı açısından neyi kanıtlar?
Cevabı göster
İnsanlar ne kadar tuzak kurarsa kursun Yüce Allah'ın takdir ettiği (kader) hükmün mutlaka gerçekleşeceğini ve Allah'ın koruduğu bir kula hiçbir gücün zarar veremeyeceğini kanıtlar.
Örnek 2Yüce Allah tarafından Hz. Musa'ya (a.s.) verilen iki büyük mucize nedir ve kime karşı gösterilmiştir?
Cevabı göster
1. Asâ mucizesi (asânın yere atıldığında yılana dönüşmesi ve Kızıldeniz'i yarması), 2. Yed-i beyzâ mucizesi (elini koynuna sokup çıkardığında bembeyaz parlaması). Bu mucizeler ilahlık iddiasında bulunan Firavun'a ve onun sihirbazlarına karşı gösterilmiştir.
Örnek 3Hz. Musa (a.s.) peygamberlikle görevlendirildiğinde kardeşi Hz. Harun (a.s.) ile ilgili Yüce Allah'tan ne istemiştir?
Cevabı göster
Tebliğ görevini daha etkili yapabilmek için hitabeti (konuşması) kendisinden daha akıcı olan kardeşi Hz. Harun'un da kendisine yardımcı (vezir) ve peygamber olarak görevlendirilmesini dua ederek istemiştir.
Örnek 4Kızıldeniz kıyısında kavmi 'Yakalandık!' dediğinde Hz. Musa'nın (a.s.) verdiği cevap nedir ve hangi kavramla açıklanır?
Cevabı göster
Hz. Musa, 'Asla! Şüphesiz Rabbim benimledir, bana mutlaka bir kurtuluş yolu gösterecektir!' cevabını vermiştir. Bu tutum Yüce Allah'a duyulan sarsılmaz güveni yani 'tevekkül' bilincini gösterir.
Örnek 5Firavun'un Kızıldeniz'de boğulurken 'İman ettim' demesi neden kabul edilmemiştir?
Cevabı göster
Çünkü hayatı boyunca kibirlenip zulmeden Firavun, ancak ölümle ve azapla yüz yüze geldiği son nefesinde (ümitsizlik/yeis anında) iman etmiştir; iradi sınav süresi bittiği için son nefesteki iman geçerli değildir.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1Hz. Musa (a.s.) ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi YANLIŞTIR?
2Nil Nehri'ne bırakılan bebek Hz. Musa'yı (a.s.) Firavun'un öldürmesine engel olarak sarayda sahiplenen ve Kur'an-ı Kerim'de iman edenlere örnek gösterilen saliha hanım kimdir?
3'Ona (Firavun'a) yumuşak söz söyleyin. Belki öğüt alır yahut çekinir.' (Tâhâ, 44) ayetinden aşağıdaki ilkelerden hangisi çıkarılabilir?
4Hz. Musa (a.s.) Medyen'den Mısır'a dönerken hangi mekânda ilk vahyi alarak peygamberlikle görevlendirilmiştir?
5'Rabbim! Göğsüme genişlik ver. İşimi bana kolaylaştır. Dilimdeki düğümü çöz ki sözümü iyi anlasınlar.' (Tâhâ, 25-28) duası Kur'an-ı Kerim'de hangi peygamberin dilinden aktarılmaktadır?
6Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- Hz. Musa (a.s.) Kur'an-ı Kerim'de ismi en çok geçen peygamberdir.
- Hz. Musa'nın (a.s.) mucizelerini gören sihirbazlar bunun ilahi bir mucize olduğunu anlayarak derhal iman etmişlerdir.
- Firavun'un Kızıldeniz'de boğulurken yaptığı tövbe ve iman Yüce Allah tarafından kabul edilmiştir.
- Hz. Musa'nın kardeşi Hz. Harun (a.s.) da Yüce Allah tarafından peygamber olarak görevlendirilmiştir.
- Hz. Musa (a.s.) Medyen'de kuyunun başında hayvanlarını sulayamayan iki genç kıza yardım etmiştir.
7Hz. Musa (a.s.) kıssasında geçen kavram ve kişileri açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
8Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
1. Hz. Musa'nın annesi, ilahi ilhamla bebeğini bir sandık içine koyarak Nehri'ne bırakmıştır.
2. Hz. Musa (a.s.) Mısır'dan ayrıldıktan sonra şehrine gitmiş ve orada yaklaşık on yıl kalmıştır.
3. Hz. Musa'ya verilen iki büyük mucizeden biri elindeki , diğeri ise elinin nur gibi parlamasıdır.
4. Mısır hükümdarlarına verilen genel unvan olan kibirlenerek ilahlık iddiasında bulunmuştur.
5. Hz. Musa ve inananlar yarılarak açılan yoldan güvenle karşı kıyıya geçmişlerdir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
9Hz. Musa'nın (a.s.) hayatından bir 8. sınıf öğrencisinin kendi günlük ve eğitim hayatına örnek alabileceği 3 temel ahlaki ilkeyi açıklayınız.

Kısaca

Hz. Musa (a.s.), Hz. Yakup'un (a.s.) soyundan gelen ve İsrailoğullarına gönderilen Ulu'l-Azm bir peygamberdir; kendisine dört büyük ilahi kitaptan biri olan Tevrat verilmiştir.
Yüce Allah ile aracısız konuştuğu için Hz. Musa'ya (a.s.) 'Kelîmullah' unvanı verilmiştir.
Annesi tarafından Firavun'un zulmünden korumak için ilahi ilhamla bir sandık içinde Nil Nehri'ne bırakılan Hz. Musa, Firavun'un saliha eşi Hz. Asiye'nin sevgisi sayesinde sarayda büyümüş ve yine kendi öz annesinin sütünü emmiştir.
İstemeden bir Mısırlının ölümüne sebep olunca Medyen'e giden Hz. Musa, orada Hz. Şuayb (a.s.) ile tanışmış; dönüş yolunda Tûr Dağı'nda (Tuvâ Vadisi'nde) peygamberlikle görevlendirilmiştir.
Hz. Musa'nın duası üzerine hitabeti güçlü olan kardeşi Hz. Harun (a.s.) da ona yardımcı peygamber kılınmıştır; Hz. Musa'ya 'asâ' ve 'yed-i beyzâ' (parlayan el) mucizeleri verilmiştir.
Firavun ve ordusu Kızıldeniz'de boğulurken müminler kurtulmuş; Firavun'un son nefesteki (yeis halindeki) imanı kabul edilmemiştir.

Bu dersin öteki kaynakları

8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Günlük Planları (2026-2027) Ders planı