Hücre ve Organelleri: Bitki ve Hayvan Hücrelerinin Temel Kısımları (Hücre Zarı, Sitoplazma, Çekirdek) ve Organellerin Görevleri (FB.5.3.1)

Örnekler

1. Örnek 1Hücre zarının 'seçici geçirgen' olması ne demektir ve bu özellik hücreye ne kazandırır?

   Cevabı göster

   Seçici geçirgenlik, hücre zarının hücreye alınacak ve hücreden atılacak maddeleri tanıması ve seçmesidir. Bu sayede hücrenin ihtiyaç duyduğu su, besin ve oksijen gibi yararlı maddeler hücre içine alınırken, zararlı maddelerin girişi engellenir ve hücre korunmuş olur.

2. Örnek 2Bir şehirdeki yönetim binası (valilik), enerji santrali, kargo/paketleme merkezi ve ulaşım yolları hücredeki hangi yapı ve organellere benzetilebilir?

   Cevabı göster

   Yönetim binası hücreyi yöneten çekirdeğe; enerji santrali enerji üreten mitokondriye; kargo ve paketleme merkezi salgı üretip paketleyen golgi cisimciğine; ulaşım yolları ise madde iletimi yapan endoplazmik retikuluma benzetilir.

3. Örnek 3İnsan vücudundaki çizgili kas hücrelerinde mitokondri, tükürük bezi hücrelerinde ise golgi cisimciği sayısının diğer hücrelere göre daha fazla olmasının nedenini açıklayınız.

   Cevabı göster

   Çizgili kas hücreleri hareket için çok fazla enerjiye ihtiyaç duyduğundan enerji üreten mitokondri sayısı fazladır; tükürük bezi hücreleri ise yoğun miktarda tükürük salgısı ürettiği için salgı ve paketleme organeli olan golgi cisimciği sayısı fazladır.

4. Örnek 4Mikroskopta incelenen K hücresinin köşeli yapıda olduğu ve büyük kofullar içerdiği; L hücresinin ise yuvarlak yapıda olduğu ve sentrozom bulundurduğu gözlemleniyor. K ve L hücrelerinin türünü belirleyiniz.

   Cevabı göster

   Köşeli şekle ve büyük kofullara sahip olan K hücresi bir bitki hücresidir. Yuvarlak şekle sahip olan ve sentrozom organeli bulunduran L hücresi ise bir hayvan hücresidir.

5. Örnek 5Bitki ve hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan organeller hangileridir?

   Cevabı göster

   Mitokondri, ribozom, endoplazmik retikulum, golgi cisimciği ve koful hem bitki hem de hayvan hücrelerinde ortak olarak bulunan organellerdir.

6. Örnek 6Koful organeli bitki ve hayvan hücrelerinde ortak olmasına rağmen hangi özelliği bakımından bu iki hücrede farklılık gösterir?

   Cevabı göster

   Koful organeli bitki hücrelerinde büyük ve az sayıda bulunurken, hayvan hücrelerinde küçük ve çok sayıda bulunur.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Hücrenin büyüme, gelişme, solunum, boşaltım ve bölünme gibi tüm yaşamsal faaliyetlerini yöneten ve kalıtsal bilgileri taşıyan temel kısım aşağıdakilerden hangisidir?

   AÇekirdekBHücre duvarıCSitoplazmaDKoful

2. 2Sitoplazmada bulunan organeller ve görevleri eşleştirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

   ARibozom, hücrede ter ve süt gibi salgı maddelerinin paketlenmesini sağlar.BMitokondri, besin ve oksijeni kullanarak hücre için gerekli olan enerjiyi üretir.CSentrozom, bitki hücrelerinde güneş ışığını kullanarak besin ve oksijen üretir.DEndoplazmik retikulum, hücre içi sindirim yaparak yaşlanmış organelleri parçalar.

3. 3Fen bilimleri laboratuvarında soğan zarı hücresi ile ağız içi epitel hücresini mikroskopta inceleyen bir öğrenci, aşağıdakilerden hangisinin her iki hücrede de ortak olduğunu gözlemler?

   AHücrenin en dışında cansız ve sert hücre duvarının bulunmasıBHücre bölünmesinde görev yapan sentrozom çiftinin bulunmasıCHücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten oluşan üç temel kısmın bulunmasıDFotosentez yaparak besin üreten yeşil renkli kloroplastın bulunması

4. 4Bitki ve hayvan hücrelerindeki koful organelinin büyüklüğü ve sayısı karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

   ABitki hücresinde küçük ve çok sayıda; hayvan hücresinde büyük ve az sayıdadır.BKoful organeli bitki hücresinde bulunurken hayvan hücresinde yer almaz.CKoful organeli hayvan hücresinde bulunurken bitki hücresinde yer almaz.DBitki hücresinde büyük ve az sayıda; hayvan hücresinde küçük ve çok sayıdadır.

5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

   • Hücre zarı canlı, esnek ve seçici geçirgen bir yapıya sahipken; bitki hücresindeki hücre duvarı cansız ve tam geçirgendir.DoğruYanlış
   • Kloroplast organeli bitkiye yeşil renk verir ve fotosentez yoluyla besin ile oksijen üretir.DoğruYanlış
   • Hayvan hücreleri dışındaki sert hücre duvarı nedeniyle köşeli bir görünüme sahiptir.DoğruYanlış
   • Ter, tükürük, süt ve gözyaşı gibi salgıların üretilip paketlenmesinde golgi cisimciği görev yapar.DoğruYanlış
   • Protein sentezinde görevli olan ribozom organeli gelişmiş bitki hücrelerinde bulunmaz.DoğruYanlış

6. 6Aşağıdaki hücre yapılarını ve organellerini görevleriyle eşleştiriniz.

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   MitokondriRibozomGolgi CisimciğiEndoplazmik RetikulumSentrozom

   Hücre zarı ile çekirdek arasında madde taşınmasını sağlayan kanal sistemiHayvan hücrelerinde bulunan ve hücre bölünmesinde görev alan organelTüm canlı hücrelerde protein sentezinden sorumlu en küçük organelHücrenin ihtiyaç duyduğu enerjiyi üreten enerji santraliSalgı maddelerinin üretilmesinden ve paketlenmesinden sorumlu organel

7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

   çekirdekhücre zarıkloroplastlizozomsitoplazmadinamometrekoful
   1. Hücreyi dış ortamdan ayıran ve madde giriş çıkışını kontrol eden canlı yapıya adı verilir.
   2. Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran ve içinde organelleri barındıran yarı akışkan sıvıya denir.
   3. Bitki hücrelerinde güneş ışığı yardımıyla besin ve oksijen üreten yeşil renkli organel olarak adlandırılır.
   4. Hücre içindeki fazla suyu, besini ve atık maddeleri depolayan kesecik şeklindeki organele denir.
   5. Hayvan hücrelerinde büyük besinlerin parçalanmasında ve hücre içi sindirimde görevli organel adını alır.
   Kontrol et

8. 8Bitki hücresi ile hayvan hücresini şekilleri, temel kısımları ve bulundurdukları organeller bakımından benzerlik ve farklılıklarıyla karşılaştırınız.

   1. ipucunu göster