İçeriğe geç

7. sınıf · Sosyal Bilgiler · 5. hafta (12-16 Ekim 2026)

Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutum ve Davranışları

Birlikte Yaşamak teması · Konu özeti

Etkinlikler
Bu hafta

Sevgili öğrenciler, 'Birlikte Yaşamak' ünitemizde şimdiye kadar aile kurumunun önemini, kültürel değerlerimizi ve özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini inceledik. Bu hafta ise bizi bir arada tutan en güçlü bağlardan birini, 'Millî Meseleler Karşısında Türk Toplumunun Tutum ve Davranışları' konusunu ele alıyoruz. Kurtuluş Savaşı'ndaki Tekâlif-i Milliye ruhundan yakın tarihimizdeki büyük afet dayanışmalarına kadar Türk milletinin zor zamanlarda nasıl tek yürek olduğunu ve birer genç vatandaş olarak bizlere düşen sorumlulukları birlikte öğreneceğiz.

1. Millî Mesele Nedir? Bizi Birleştiren Ortak Değerler

İnsanların bir arada güven, barış ve huzur içinde yaşamasını sağlayan en üst toplumsal yapıya 'millet' denir. Bir milleti oluşturan bireylerin tamamını ilgilendiren, ülkenin bugünü ve geleceği açısından hayati önem taşıyan ortak konulara ise 'millî mesele' adı verilir.

Başlıca millî meselelerimiz şunlardır: • Vatan topraklarının bütünlüğü ve sınırlarımızın güvenliği, • Devletimizin bağımsızlığı, bayrağımız ve İstiklâl Marşımız, • Millî egemenlik, demokrasi ve hukukun üstünlüğü, • Deprem, sel, orman yangını ve salgın hastalık gibi büyük afetlerle mücadele, • Türk dilinin, tarih bilincinin ve kültürel mirasımızın korunması, • Ekonomik ve teknolojik bağımsızlık (Millî Teknoloji Hamlesi).

Günlük hayatta insanların farklı görüşleri veya ilgi alanları olabilir; ancak söz konusu bir millî mesele olduğunda Türk toplumu bütün farklılıkları bir kenara bırakarak 'tek yürek ve tek bilek' olma özelliğine sahiptir.

Millî Mesele Nedir? Toplumu Birleştiren Ortak Değerler1. Bağımsızlık ve Egemenlik• Vatan topraklarının bütünlüğü• Bayrak, İstiklâl Marşı ve devletin bağımsızlığına yönelik tehditler• Millî iradeye ve demokrasiye sahip çıkma bilinci• 'Ya istiklal ya ölüm!' kararlılığı2. Toplumsal Dayanışma ve Afetler• Deprem, sel, yangın gibi büyük doğal afetlerde tek yürek olma• Kızılay, AFAD ve sivil toplum kuruluşlarıyla yardım seferberliği• 'Birlikten kuvvet doğar' anlayışıyla yaraları birlikte sarma3. Kültürel ve Bilimsel Atılımlar• Türk dilinin, tarihinin ve kültürel mirasının korunup yaşatılması• Millî Teknoloji Hamlesi ve yerli üretimle ekonomik bağımsızlık• Uluslararası spor ve bilim başarılarında ortak gurur

2. Tarihsel Süreçte Millî Kenetlenme: Çanakkale ve Millî Mücadele

Türk milletinin millî meseleler karşısındaki tutumunun en destansı örnekleri Çanakkale Savaşları'nda ve Kurtuluş Savaşı'nda (Millî Mücadele) yaşanmıştır. Vatan toprakları işgal edildiğinde Türk milleti umutsuzluğa kapılmamış, 'Ya istiklal ya ölüm!' parolasıyla Kuvâ-yı Milliye ruhu etrafında kenetlenmiştir.

Özellikle Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde (7-8 Ağustos 1921) yayımlanan 'Tekâlif-i Milliye Emirleri' (Millî Yükümlülük Emirleri), dünyada eşi benzeri görülmemiş bir toplumsal fedakârlık örneğidir. Yoksulluk içindeki Anadolu halkı; her evden bir kat çamaşır, bir çift çorap ve çarık hazırlayarak, elindeki buğdayın, unun ve hayvanların yüzde kırkını ordusuna vererek, kağnısıyla cepheye gece gündüz cephane taşıyarak zaferin mimarı olmuştur.

Kastamonulu Şerife Bacı, Halime Çavuş, Kara Fatma, Gördesli Makbule, Sütçü İmam ve Şahin Bey gibi kahramanlarımız, vatan savunması söz konusu olduğunda kadın-erkek, genç-yaşlı tüm toplumun nasıl tek vücut olduğunu tüm dünyaya göstermiştir.

Tarihten Günümüze Millî Birlik ve Fedakârlık ÖrnekleriMillî Mücadele ve Tekâlif-i Milliye• Çanakkale ve Kurtuluş Savaşı'nda kadın, erkek, genç, yaşlı tüm milletin cepheye koşması.• Tekâlif-i Milliye Emirleri (1921) ile halkın elindeki erzak, giysi ve ulaşım araçlarını gönüllü olarak ordusuyla paylaşması.• Şerife Bacı, Halime Çavuş, Sütçü İmam ruhu.Cumhuriyet Dönemi ve Yakın Tarih• Hatay'ın Anavatana katılması (1939) ve Kıbrıs Barış Harekâtı'nda (1974) millî kenetlenme.• 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü'nde milletin egemenliğine sahip çıkması.• 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde 85 milyonun sergilediği asrın dayanışması.

3. Cumhuriyet Dönemi ve Yakın Tarihte Millî Duruş Örnekleri

Millî birlik ve dayanışma ruhu yalnızca Kurtuluş Savaşı yıllarında kalmamış, Cumhuriyet tarihi boyunca karşılaşılan her millî meselede yeniden canlanmıştır:

• Hatay Meselesi (1939): Atatürk'ün 'Kırk asırlık Türk yurdu düşman elinde esir kalamaz!' diyerek şahsi meselesi ilan ettiği Hatay davasında tüm millet tek ses olmuş ve Hatay 1939'da anavatana katılmıştır.

• Kıbrıs Barış Harekâtı (1974): Kıbrıs Türklerine yönelik zulmü durdurmak için gerçekleştirilen harekâtta ve sonrasında uygulanan ekonomik ambargolara karşı milletimiz ordusunun ve devletinin yanında kenetlenmiş, ASELSAN gibi millî savunma sanayii vakıfları halkımızın bağışlarıyla kurulmuştur.

• 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü (2016): Millî iradeye ve anayasal düzene yönelik hain darbe girişimine karşı Türk milleti meydanlara çıkarak demokrasisine ve bağımsızlığına canı pahasına sahip çıkmıştır.

Türk Toplumunun Millî Meselelerdeki Karakteristik TutumlarıVatanseverlik ve Özveri (Fedakârlık)• Kişisel çıkarları bir kenara bırakıp milletin ve vatanın ortak menfaatini üstün tutma.• Zor zamanlarda ayrılıkları unutup ortak hedefte kenetlenme (Millî birlik ve beraberlik).• Şehitlik ve gazilik kavramlarına duyulan derin saygı ve minnet duygusu.Yardımlaşma Kültürü (İmece ve Vakıf)• Kökleri Orta Asya ve İslam medeniyetine uzanan İmece, Ahilik ve Vakıf kültürü.• Komşusu açken tok yatmayan merhamet anlayışı.• Mazlum ve mağdur milletlere de yardım eli uzatan insani diplomasi geleneği.• Gönüllülük ve sosyal sorumluluk bilinci.

4. Doğal Afetler ve Toplumsal Dayanışma Seferberliği

Millî meseleler yalnızca savaş ve güvenlik konularıyla sınırlı değildir; deprem, sel, çığ ve orman yangını gibi büyük doğal afetler de tüm toplumun el birliğiyle göğüslediği millî imtihanlardır.

Yakın tarihimizde 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'nde, 2020 İzmir ve Elazığ depremlerinde, 2021 Akdeniz orman yangınlarında ve özellikle 'Asrın Felaketi' olarak nitelendirilen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde Türk toplumu muazzam bir yardımlaşma ve merhamet örneği sergilemiştir.

Afetin ilk dakikalarından itibaren 85 milyon vatandaşımız; AFAD, Türk Kızılay, Mehmetçik, madencilerimiz, sağlık çalışanlarımız, öğretmenlerimiz ve binlerce gönüllüyle afet bölgesine koşmuş; çocuklar kumbaralarındaki harçlıklarını, yaşlılarımız birikimlerini depremzede kardeşleriyle paylaşarak acıları hafifletmiştir.

5. Millî Sevinçlerde ve Uluslararası Başarılarda Ortak Gurur

Türk toplumu nasıl ki zorluk ve acılarda kenetleniyorsa, ülkemizin bilim, teknoloji, sanat ve spor alanlarındaki uluslararası başarılarında da aynı ortak heyecanı ve gururu yaşar.

Nobel Bilim Ödülü kazanan Prof. Dr. Aziz Sancar'ın başarısı, uzaya çıkan ilk Türk astronotlarımızın gerçekleştirdiği bilim misyonu, yerli ve millî otomobilimiz Togg ile insansız hava araçlarımızın başarısı veya Olimpiyat ve Dünya şampiyonalarında İstiklâl Marşımızı dinleten millî sporcularımızın (Filenin Sultanları, Mete Gazoz, Ampute Futbol Millî Takımımız vb.) zaferleri tüm milletimizi ortak bir sevinçte buluşturur.

Bu ortak gurur tabloları, genç kuşakların öz güvenini artırır ve toplumsal aidiyet duygusunu güçlendirir.

Etkin Bir Vatandaş Olarak Millî Meselelere KatkımızBilinçli ve Sorumlu Vatandaşlık• Tarihimizi ve millî değerlerimizi doğru kaynaklardan öğrenmek ve dezenformasyona karşı uyanık olmak.• Doğal kaynakları koruyup tasarruflu kullanmak.• Vergi, seçim, kanunlara uyma gibi vatandaşlık görevlerini özenle yerine getirmek.İşini En İyi Yapmak: Gerçek Vatanseverlik• Atatürk'ün sözü: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır!'• Öğrenci olarak derslerimize çalışmak, bilim, sanat ve sporda ülkemizi en iyi şekilde temsil etmek en büyük millî katkıdır.

6. Sorumlu Bir Vatandaş Olarak Bize Düşen Görevler

Peki, 7. sınıf öğrencisi olan bizler millî meseleler karşısında nasıl bir tutum ve davranış sergilemeliyiz? Gazi Mustafa Kemal Atatürk bu sorunun cevabını tek bir cümleyle özetlemiştir: 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır!'

Genç vatandaşlar olarak başlıca sorumluluklarımız şunlardır: • Derslerimize planlı çalışmak, bilimsel ve eleştirel düşünme becerimizi geliştirmek, • Türkçemizi doğru, güzel ve özenli kullanmak; millî tarihimizi ve kültürümüzü iyi öğrenmek, • Sosyal medyada ve dijital ortamda toplumsal birliği bozmayı amaçlayan yalan haberlere (dezenformasyona) karşı bilinçli olmak, • Suyu, enerjiyi ve doğal çevreyi koruyarak ülke ekonomisine katkıda bulunmak, • Kızılay, Yeşilay, TEMA gibi sivil toplum kuruluşlarının gönüllülük ve sosyal sorumluluk projelerine aktif katılmak.

Örnekler

  1. Örnek 1'Millî mesele' kavramı ne anlama gelir? Ülkemiz için millî mesele sayılabilecek üç örnek veriniz.

    Cevabı göster

    Millî mesele; bir ülkede yaşayan tüm vatandaşları doğrudan ilgilendiren, ülkenin bağımsızlığı, huzuru ve geleceği açısından hayati önem taşıyan ortak konulardır. Örnekler: 1) Vatan topraklarının ve sınırlarımızın korunması, 2) Büyük doğal afetlerle (deprem, sel, yangın) mücadele, 3) Türk dilinin, kültürünün ve teknolojik bağımsızlığının geliştirilmesi.

  2. Örnek 2Kurtuluş Savaşı sırasında yayımlanan 'Tekâlif-i Milliye Emirleri' karşısında Türk halkının sergilediği tutumu açıklayınız.

    Cevabı göster

    Türk halkı büyük bir yoksulluk içinde olmasına rağmen vatanın bağımsızlığını her şeyin üstünde tutmuş; elindeki yiyeceğin, giyeceğin ve ulaşım araçlarının önemli bir kısmını büyük bir gönüllülük ve özveriyle ordusuna teslim ederek cepheye cephane taşımıştır.

  3. Örnek 36 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde Türk toplumunun sergilediği dayanışma, milletimizin hangi kültürel değerlerini yansıtmaktadır?

    Cevabı göster

    Milletimizin köklü yardımlaşma, merhamet, imece, vakıf kültürü ve 'kaderde, tasada ve kıvançta bir olma' (millî birlik ve beraberlik) değerlerini yansıtmaktadır.

  4. Örnek 41974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında uygulanan ambargolara karşı Türk toplumunun geliştirdiği tepki ülkemize hangi kalıcı kazanımı sağlamıştır?

    Cevabı göster

    Türk halkı ordusunu dışa bağımlılıktan kurtarmak için bağış kampanyaları başlatmış ve bu halk desteğiyle ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, HAVELSAN gibi yerli ve millî savunma sanayii vakıf şirketleri kurulmuştur.

  5. Örnek 5Atatürk'ün 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır' sözüne göre bir ortaokul öğrencisi vatanseverliğini günlük hayatında nasıl gösterir?

    Cevabı göster

    Öğrencilik görevini en iyi şekilde yerine getirerek, derslerine disiplinle çalışarak, okul ve toplum kurallarına uyarak, çevresini ve kamu malını koruyarak, bilimde, sanatta veya sporda ülkesine değer katacak beceriler kazanarak gösterir.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

    Kısaca

    • Millî mesele; vatanın bütünlüğü, devletin bağımsızlığı, millî egemenlik, doğal afetler ve kültürel mirasın korunması gibi tüm milleti doğrudan ilgilendiren ortak konulardır.
    • Türk toplumu tarih boyunca millî meseleler karşısında kişisel çıkarlarını geride bırakarak vatanseverlik, özveri (fedakârlık) ve sarsılmaz bir dayanışma sergilemiştir.
    • Çanakkale Savaşı, Millî Mücadele ve 1921'deki Tekâlif-i Milliye (Millî Yükümlülük) Emirleri, Türk milletinin bağımsızlığı için varını yoğunu ortaya koymasının tarihsel kanıtıdır.
    • Cumhuriyet döneminde Hatay'ın anavatana katılması (1939), Kıbrıs Barış Harekâtı (1974), 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile 6 Şubat 2023 depremlerindeki yardımlaşma seferberliği millî kenetlenmenin yakın tarih örnekleridir.
    • Orta Asya'dan ve İslam medeniyetinden gelen imece, Ahilik ve vakıf kültürü; günümüzde Kızılay, AFAD ve sivil toplum kuruluşlarıyla (STK) yaşamaya devam etmektedir.
    • Atatürk'ün 'Vatanını en çok seven, görevini en iyi yapandır' sözü doğrultusunda; derslerine çalışan, kanunlara uyan ve ülkesini bilimde, sanatta, sporda başarıyla temsil eden her öğrenci millî güce katkıda bulunur.

    Bu dersin öteki kaynakları