Bir kulübü tanıtırken adını, neden seçildiğini ve üyelerin sorumluluklarını söyleyebiliriz. Bu hafta kısa Arapça ifadelerle bu bilgileri ayıracak; soru sözcüklerini ve bağlaçları kullanacağız.
Kulüp adlarını tanı
نادي الرَّسْم resim kulübü, نادي الرِّياضَة spor kulübü, نادي الشَّطْرَنْج satranç kulübü ve نادي المُوسيقى müzik kulübüdür.
نادي المَكْتَبَة kütüphane kulübü, نادي النَّظافَة temizlik kulübü, نادي الطَّبيعَة doğa kulübü ve نادي التِّكْنولوجيا teknoloji kulübüdür. نادي المَسْرَحِيَّة tiyatro kulübünü anlatır.
Sevmek, seçmek ve tercih etmek
أُحِبُّ “severim”, أَخْتارُ “seçerim”, أُفَضِّلُ “tercih ederim” anlamındadır. Bu fiiller aynı anlama gelmez. Bir etkinliği seven kişi başka bir kulübü tercih edebilir.
أُحِبُّ الرَّسْمَ “Resmi severim.”; أَخْتارُ نادي الطَّبيعَة “Doğa kulübünü seçerim.” anlamındadır. Cevap verirken sevilen etkinlikle seçilen kulübü karıştırma.
Neden ve sonuç arasında bağ kur
لِأَنَّ “çünkü”, لِذلِكَ “bu nedenle”, لٰكِنْ “ama”, إِذَنْ ise bağlama göre “öyleyse” anlamı verir.
أُحِبُّ القِراءَةَ لِذلِكَ أَخْتارُ نادي المَكْتَبَة cümlesinde okumayı sevme neden, kütüphane kulübünü seçme sonuçtur.
أُحِبُّ الرِّياضَةَ لٰكِنْ أُفَضِّلُ نادي الرَّسْم cümlesi, sporu sevmesine rağmen resim kulübünü tercih ettiğini anlatır. لٰكِنْ burada karşıtlık kurar.
Soru sözcüğüne uygun cevap ver
مَنْ “kim”, ماذا “ne”, لِماذا “neden”, مَتى “ne zaman”, كَيْفَ “nasıl” sorusudur. هَلْ ile kurulan sorulara bağlama göre نَعَمْ veya لا ile cevap verilebilir.
لِماذا تَخْتارُ نادي الرَّسْم؟ sorusunda bir kulüp adı tekrar edilmez; seçim nedeni açıklanır. لِأَنّي أُحِبُّ الرَّسْم “Çünkü resmi severim.” cevabıdır.
Sorumluluğunu anlat
أَنا مَسْؤول عَنْ تَرْتيبِ الكُتُب “Kitapları düzenlemekten sorumluyum.” anlamındadır. مَسْؤول عَنْ sorumlu olunan işi belirtir. Kadın için مَسْؤولَة عَنْ kullanılır.
نَظافَة الصَّفّ sınıfın temizliği, الأَدَوات الرِّياضِيَّة spor araçları anlamındadır. Bir diyalogda görevden yola çıkarak ilgili kulüp hakkında çıkarım yapılabilir.
Olay sırasını izlerken ثُمَّ gibi “sonra” bildiren sözcüklere dikkat et. Yapılan işlerin metindeki sırasını koru.
Saat bilgisini ayırt et
السّاعَةُ الواحِدَةُ saat biri; السّاعَةُ الواحِدَةُ وَالنِّصْفُ bir buçuğu belirtir. النِّصْف yarım anlamındadır.
السّاعَةُ الرّابِعَةُ وَالنِّصْفُ dört buçuktur. وَالرُّبْعُ çeyrek geçeyi, إِلّا رُبْعًا ise sonraki saate çeyrek kalayı anlatır. Örneğin السّاعَةُ الثّانِيَةُ إِلّا رُبْعًا ikiye çeyrek var demektir.
Örnekler
Örnek 1أُحِبُّ المُوسيقى لٰكِنْ أَخْتارُ نادي المَكْتَبَة diyen kişi hangi kulübü seçiyor?
Cevabı göster
Kütüphane kulübünü seçiyor. Müzik sevdiğini söylemesi, müzik kulübünü seçtiği anlamına gelmez; لٰكِنْ sonrasındaki bilgi belirleyicidir.
Örnek 2Bir diyalogda cevap لِأَنّي أُحِبُّ الشَّطْرَنْج ise soru büyük olasılıkla hangi bilgiyi istemektedir?
Cevabı göster
Bir tercih veya seçimin nedenini istemektedir. Cevap “Çünkü satrancı severim.” anlamıyla gerekçe bildirir.
Örnek 3نادي النَّظافَة ile نادي الطَّبيعَة aynı kulüp müdür?
Cevabı göster
Hayır. İlki temizlik, ikincisi doğa kulübüdür. Kulüp adının ikinci sözcüğü farklıdır.
Örnek 4أَنا مَسْؤول عَنْ تَرْتيبِ الكُتُب cümlesinde sorumluluk nedir?
Cevabı göster
Kitapları düzenlemek. تَرْتيبِ الكُتُب bu görevi belirtir.
Örnek 5السّاعَةُ الرّابِعَةُ وَالنِّصْفُ ifadesini saat ve dakika olarak yazınız.
Cevabı göster
4.30. الرّابِعَة dördüncü saat, وَالنِّصْف yarım saat eklenmesi anlamındadır.
Örnek 6“Satrancı severim; bu nedenle satranç kulübünü tercih ederim.” bilgisinde ikinci cümleyi ilkine hangi bağlaçla bağlayabilirsin?
Cevabı göster
لِذلِكَ ile. Önce neden, sonra bu nedene bağlı tercih açıklanmaktadır.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1أُحِبُّ الرَّسْمَ لٰكِنْ أُفَضِّلُ نادي التِّكْنولوجيا cümlesine göre hangi kulüp tercih ediliyor?
أُفَضِّلُ sonrasında teknoloji kulübü belirtilmiştir.
2Bir konuşmada مَنْ ile soru soruluyor. Hangi tür bilgi beklenir?
مَنْ kim sorusudur.
3Bir kulüp notunda saat الواحِدَة وَالنِّصْف yazıyor. Doğru okuma hangisidir?
وَالنِّصْف buçuk anlamındadır.
4Yargıları değerlendiriniz; açıklamalarla cevabınızı karşılaştırınız.
- لٰكِنْ karşıtlık kurabilir.
Ama anlamıyla önceki bilgiye farklı bir tercih ekleyebilir.
- نادي الرِّياضَة kütüphane kulübüdür.
Spor kulübüdür.
- لِماذا sorusuna bir gerekçe verilir.
Neden sorusudur.
- مَسْؤولَة sözcüğü bu kullanımdaki erkek konuşmacıyı belirtir.
Kadın için kullanılan biçimdir; erkek için مَسْؤول kullanılır.
- لٰكِنْ karşıtlık kurabilir.
5İlişkili kavram ve açıklamaları eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
6Kelimeleri uygun boşluklara yerleştiriniz. Bir kelime artacak.
- مَتى Türkçede sorusuna karşılık gelir.
- لِذلِكَ ifadesi anlamını taşır.
- النِّصْف sözcüğü demektir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
7Bir öğrenci أُحِبُّ gördüğü her cümleyi “Bu kulübü seçiyorum.” diye çeviriyor. Hangi ayrımı kaçırıyor?
1. ipucu: Sevmek ile seçmek fiillerini ayır.
2. ipucu: Cümlenin devamında karşıtlık olup olmadığına bak.
Cevap: أُحِبُّ severim demektir; seçim için أَخْتارُ, tercih için أُفَضِّلُ kullanılır. Sevilen etkinlik ile seçilen kulüp farklı olabilir.
8“İkiye çeyrek var.” ifadesinde saat neden iki olarak anılırken dijital gösterim 1.45 olur?
1. ipucu: إِلّا رُبْعًا yaklaşan saate kalan süreyi belirtir.
2. ipucu: İkiye ulaşmak için on beş dakika kalmıştır.
Cevap: Çeyrek kala ifadesi yaklaşan saati söyler. Bu nedenle السّاعَةُ الثّانِيَةُ إِلّا رُبْعًا saat 1.45’i belirtir.
Kısaca
- Kulüp, tercih ve sorumluluk bilgilerini ayrı ayrı belirle.
- Bağlaçlar neden, sonuç ve karşıtlık ilişkisi kurar.
- Sorunun istediği bilgi türüne ve saat ifadesine dikkat et.