İçeriğe geç

9. sınıf · Arapça · 12. hafta (7-11 Aralık 2026)

Ders 1: Sınıfım (صَفِّي) — Sınıf Eşyaları, Mekân Zarfları/Harf-i Cerler, Renkler, Sayılar ve Sınıf İçi Diyaloglar (ARP.9.2)

ÜNİTE 2: OKULDAYIM (فِي الْمَدْرَسَةِ) teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

Tanışma ve selamlaşma ifadelerinin ardından ikinci temamız olan Okuldayım (فِي الْمَدْرَسَةِ) konusuna ve ilk dersimiz Sınıfım (صَفِّي) bölümüne adım atıyoruz. «اَلْعِلْمُ نُورٌ وَالْجَهْلُ ظَلَامٌ» (İlim nurdur, cehalet karanlıktır) vecizesinin ışığında; sınıfımızdaki ders araç gereçlerini, bu eşyaların tekil ve çoğul şekillerini, renklerini, konumlarını ve sınıf içi iletişimde kullanılan emir ile nezaket kalıplarını örneklerle öğreneceğiz.

Sınıf Eşyaları (أَدَوَاتُ الصَّفِّ) ve Tekil-Çoğul Yapılar

Arapçada 'sınıf' kelimesi صَفٌّ (saffun), 'benim sınıfım' ifadesi ise sonuna mütekellim yâ'sı eklenerek صَفِّي (saffî) şeklinde söylenir. Sınıfta her gün kullandığımız başlıca eşyalar şunlardır: سَبُّورَةٌ (yazı tahtası), طَاوِلَةٌ (masa), كُرْسِيٌّ (sandalye), مَكْتَبٌ (sıra / çalışma masası), حَقِيبَةٌ (çanta), قَلَمٌ (kalem), دَفْتَرٌ (defter), كِتَابٌ (kitap), مِمْحَاةٌ (silgi), مِقْلَمَةٌ (kalemlik) ve خَرِيطَةٌ (harita).

Cansız nesnelerin ne olduğunu sorarken müzekker (eril) kelimeler için مَا هٰذَا؟ (Bu nedir?), sonunda kapalı te (ة) bulunan müennes (dişil) kelimeler için ise مَا هٰذِهِ؟ (Bu nedir?) soru kalıbı kullanılır. Örneğin مَا هٰذَا؟ sorusuna هٰذَا قَلَمٌ (Bu bir kalemdir) veya هٰذَا كُرْسِيٌّ (Bu bir sandalyedir) diye cevap verilirken; مَا هٰذِهِ؟ sorusuna هٰذِهِ سَبُّورَةٌ (Bu bir yazı tahtasıdır) veya هٰذِهِ حَقِيبَةٌ (Bu bir çantadır) şeklinde cevap verilir.

Sınıf eşyalarının çoğul (الْجَمْعُ) şekilleri cümle kurarken sıkça karşımıza çıkar: قَلَمٌ (kalem) → أَقْلَامٌ (kalemler), كِتَابٌ (kitap) → كُتُبٌ (kitaplar), دَفْتَرٌ (defter) → دَفَاتِرُ (defterler). Öğrencileri ve sınıfı nitelerken ise مُجْتَهِدٌ / مُجْتَهِدَةٌ (çalışkan), جَمِيلٌ / جَمِيلَةٌ (güzel) ve نَظِيفٌ / نَظِيفَةٌ (temiz) sıfatları müzekker-müennes uyumuna göre kullanılır: صَفِّي نَظِيفٌ وَجَمِيلٌ (Sınıfım temiz ve güzeldir).

SINIFIM (صَفِّي) — SINIF EŞYALARI VE KIRIK ÇOĞULLAR (الْجَمْعُ) اَلصَّفُّ وَالْمَدْرَسَةُ Sınıf ve Okul Donanımı سَبُّورَةٌ (Tahta) · مِمْحَاةٌ (Silgi) طَاوِلَةٌ (Masa) · كُرْسِيٌّ (Sandalye) أَدَوَاتُ الطَّالِبِ Öğrenci Ders Araçları حَقِيبَةٌ (Çanta) · مِقْلَمَةٌ (Kalemlik) خَرِيطَةٌ (Harita) · سَاعَةٌ (Saat) الْمُفْرَدُ وَالْجَمْعُ (Tekil - Çoğul) قَلَمٌ ← أَقْلَامٌ (Kalemler) كِتَابٌ ← كُتُبٌ (Kitaplar) دَفْتَرٌ ← دَفَاتِرُ (Defterler) مَا هٰذَا / مَا هٰذِهِ؟ (BU NEDİR?) • مَا هٰذَا؟ ← هٰذَا قَلَمٌ / هٰذَا كُرْسِيٌّ (Müzekker) • مَا هٰذِهِ؟ ← هٰذِهِ سَبُّورَةٌ / هٰذِهِ حَقِيبَةٌ (Müennes) VECİZ SÖZ VE TEMEL SIFATLAR «اَلْعِلْمُ نُورٌ وَالْجَهْلُ ظَلَامٌ» (İlim nurdur, cehalet karanlıktır) مُجْتَهِدٌ (Çalışkan) · جَمِيلٌ (Güzel) · نَظِيفٌ (Temiz)
🔍 Büyütmek için dokunun

Mekân Zarfları, Harf-i Cerler ve Renkler (الْأَلْوَانُ)

Sınıftaki bir eşyanın veya kişinin yerini sormak için أَيْنَ ...؟ (Nerede?) soru edatı kullanılır. Cevap verirken yer bildiren harf-i cerler ve mekân zarfları devreye girer: فِي (içinde / -de), عَلَى ve فَوْقَ (üzerinde / üstünde), تَحْتَ (altında), أَمَامَ (önünde), خَلْفَ (arkasında). Bu edatlardan hemen sonra gelen isim mecrur olur ve son harekesi kesra (-i) ile okunur: الْقَلَمُ فِي الْحَقِيبَةِ (Kalem çantanın içindedir), الْكِتَابُ فَوْقَ الطَّاوِلَةِ (Kitap masanın üstündedir), الْحَقِيبَةُ تَحْتَ الْمَكْتَبِ (Çanta sıranın altındadır).

Bir mekânda neler bulunduğunu ('Sınıfta ... vardır') anlatmak için yer bildiren şibih cümle başa alınır: فِي الصَّفِّ سَبُّورَةٌ وَطَاوِلَاتٌ (Sınıfta bir yazı tahtası ve masalar vardır). Ayrıca mesafe belirtirken قَرِيبٌ مِنْ (...-e yakın) ve بَعِيدٌ عَنْ (...-den uzak) kalıpları kullanılır; müennes isimler için قَرِيبَةٌ مِنْ ve بَعِيدَةٌ عَنْ şekline dönüşür: الْمَدْرَسَةُ قَرِيبَةٌ مِنَ الْبَيْتِ (Okul eve yakındır).

Eşyaların rengini sormak için مَا لَوْنُ ...؟ (...-nın rengi nedir?) kalıbı kullanılır. Temel renkler şunlardır: أَبْيَضُ (beyaz), أَسْوَدُ (siyah), أَحْمَرُ (kırmızı), أَزْرَقُ (mavi), أَصْفَرُ (sarı) ve أَخْضَرُ (yeşil). Örneğin مَا لَوْنُ السَّبُّورَةِ؟ (Tahtanın rengi nedir?) sorusuna لَوْنُ السَّبُّورَةِ أَبْيَضُ (Tahtanın rengi beyazdır) şeklinde cevap verilir.

SINIFTA KONUM (أَيْنَ؟) VE RENKLER (مَا لَوْنُ ...؟) HARF-İ CERLER VE MEKÂN ZARFLARI • فِي الصَّفِّ سَبُّورَةٌ. (Sınıfta bir tahta vardır.) • الْكِتَابُ عَلَى / فَوْقَ الطَّاوِلَةِ. (Kitap masanın üstündedir.) • الْحَقِيبَةُ تَحْتَ الْمَكْتَبِ. (Çanta sıranın altındadır.) • الْمُعَلِّمُ أَمَامَ السَّبُّورَةِ. (Öğretmen tahtanın önündedir.) • الطَّالِبُ خَلْفَ الْمَكْتَبِ. (Öğrenci sıranın arkasındadır.) • قَرِيبٌ مِنْ (yakın) ↔ بَعِيدٌ عَنْ (uzak) الْأَلْوَانُ (TEMEL RENKLER) • أَحْمَرُ (Kırmızı) • أَزْرَقُ (Mavi) • أَصْفَرُ (Sarı) • أَخْضَرُ (Yeşil) • أَسْوَدُ (Siyah) • أَبْيَضُ (Beyaz) Soru: مَا لَوْنُ الْقَلَمِ؟ (Kalemin rengi nedir?) Cevap: لَوْنُ الْقَلَمِ أَزْرَقُ. (Kalemin rengi mavidir.)
🔍 Büyütmek için dokunun

Sahiplik Kalıbı, Sayılar (1-12), Emirler ve Sosyal İfadeler

Arkadaşımıza bir ders aracına sahip olup olmadığını sormak için erkek muhataba هَلْ عِنْدَكَ ...؟, kız muhataba ise هَلْ عِنْدَكِ ...؟ (Senin ...-n var mı?) diye sorulur. Olumlu cevapta نَعَمْ، عِنْدِي قَلَمٌ (Evet, benim bir kalemim var), olumsuz cevapta ise لَا، مَا عِنْدِي قَلَمٌ (Hayır, kalemim yok) denir.

Sınıf içi iletişimde öğretmenin veya öğrencilerin kullandığı temel emir fiilleri muhatabın cinsiyetine göre (müzekker / müennes) çekimlenir: اُدْخُلْ / اُدْخُلِي (İçeri gir!), اُخْرُجْ / اُخْرُجِي (Dışarı çık!), اِجْلِسْ / اِجْلِسِي (Otur!), قُمْ / قُومِي (Ayağa kalk!). Bir ricada bulunurken cümlenin sonuna مِنْ فَضْلِكَ (erkeğe: lütfen) veya مِنْ فَضْلِكِ (kıza: lütfen) eklenir; özür dilerken ise erkek أَنَا آسِفٌ, kız أَنَا آسِفَةٌ (Özür dilerim / Üzgünüm) der.

Sınıftaki eşyaların veya öğrencilerin sayısını ifade ederken 1'den 12'ye kadar olan Arapça sayılar (الْأَعْدَادُ) kullanılır: وَاحِدٌ (1), اِثْنَانِ (2), ثَلَاثَةٌ (3), أَرْبَعَةٌ (4), خَمْسَةٌ (5), سِتَّةٌ (6), سَبْعَةٌ (7), ثَمَانِيَةٌ (8), تِسْعَةٌ (9), عَشَرَةٌ (10), أَحَدَ عَشَرَ (11) ve اِثْنَا عَشَرَ (12).

SINIF İÇİ EMİR FİİLLERİ, SAYILAR (1-12) VE SOSYAL İFADELER EMİR FİİLLERİ (Müzekker / Müennes) • اُدْخُلْ / اُدْخُلِي : İçeri gir! • اُخْرُجْ / اُخْرُجِي : Dışarı çık! • اِجْلِسْ / اِجْلِسِي : Otur! • قُمْ / قُومِي : Ayağa kalk! • مِنْ فَضْلِكَ / فَضْلِكِ : Lütfen! • آسِفٌ (E) / آسِفَةٌ (K) : Özür dilerim / Üzgünüm الْأَعْدَادُ (1'DEN 12'YE KADAR SAYILAR) 1: وَاحِدٌ · 2: اِثْنَانِ · 3: ثَلَاثَةٌ · 4: أَرْبَعَةٌ 5: خَمْسَةٌ · 6: سِتَّةٌ · 7: سَبْعَةٌ · 8: ثَمَانِيَةٌ 9: تِسْعَةٌ · 10: عَشَرَةٌ · 11: أَحَدَ عَشَرَ · 12: اِثْنَا عَشَرَ Sahiplik: هَلْ عِنْدَكَ قَلَمٌ؟ (Kalemin var mı?) + نَعَمْ، عِنْدِي قَلَمٌ. (Evet, kalemim var.) - لَا، مَا عِنْدِي قَلَمٌ. (Hayır, kalemim yok.)
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Aşağıdaki tekil sınıf eşyalarının Türkçe anlamlarını ve Arapça çoğul (الْجَمْعُ) şekillerini yazınız: «قَلَمٌ — كِتَابٌ — دَفْتَرٌ»

    Cevabı göster

    قَلَمٌ (kalem) → çoğulu: أَقْلَامٌ (kalemler); كِتَابٌ (kitap) → çoğulu: كُتُبٌ (kitaplar); دَفْتَرٌ (defter) → çoğulu: دَفَاتِرُ (defterler).

  2. Örnek 2«أَيْنَ الْحَقِيبَةُ وَالدَّفْتَرُ؟» (Çanta ve defter nerededir?) sorusuna çantanın sıranın altında, defterin ise masanın üstünde olduğunu belirten Arapça bir cümleyle cevap veriniz.

    Cevabı göster

    «الْحَقِيبَةُ تَحْتَ الْمَكْتَبِ، وَالدَّفْتَرُ فَوْقَ (عَلَى) الطَّاوِلَةِ.» (Çanta sıranın altındadır ve defter masanın üstündedir.)

  3. Örnek 3Kız sıra arkadaşınıza Arapça olarak 'Senin mavi bir kalemin var mı?' sorusunu sorunuz ve bu soruya hem olumlu hem de olumsuz cevap veriniz.

    Cevabı göster

    Soru: «هَلْ عِنْدَكِ قَلَمٌ أَزْرَقُ؟» Olumlu cevap: «نَعَمْ، عِنْدِي قَلَمٌ أَزْرَقُ.» (Evet, mavi bir kalemim var.) Olumsuz cevap: «لَا، مَا عِنْدِي قَلَمٌ أَزْرَقُ.» (Hayır, mavi bir kalemim yok.)

  4. Örnek 4Aşağıdaki emir cümlelerini müzekker (erkek) muhataptan müennes (kız) muhataba dönüştürünüz: «اُدْخُلْ إِلَى الصَّفِّ وَاجْلِسْ مِنْ فَضْلِكَ!»

    Cevabı göster

    Müennes (kız öğrenci) için karşılığı: «اُدْخُلِي إِلَى الصَّفِّ وَاجْلِسِي مِنْ فَضْلِكِ!» (Lütfen sınıfa gir ve otur!)

  5. Örnek 5«مَا لَوْنُ السَّبُّورَةِ وَمَا لَوْنُ الْحَقِيبَةِ؟» sorusunu Türkçeye çevirerek tahtanın beyaz, çantanın siyah olduğunu Arapça olarak yazınız.

    Cevabı göster

    Çevirisi: 'Yazı tahtasının rengi nedir ve çantanın rengi nedir?' Cevabı: «لَوْنُ السَّبُّورَةِ أَبْيَضُ، وَلَوْنُ الْحَقِيبَةِ أَسْوَدُ.» (Tahtanın rengi beyazdır ve çantanın rengi siyahtır.)

  6. Örnek 6«اَلْعِلْمُ نُورٌ وَالْجَهْلُ ظَلَامٌ» veciz sözünün Türkçe anlamını yazarak bu sözdeki zıt anlamlı kelimeleri belirtiniz.

    Cevabı göster

    Anlamı: 'İlim nurdur (aydınlıktır), cehalet ise karanlıktır.' Sözdeki zıt anlamlı kelimeler: اَلْعِلْمُ (ilim/bilgi) ↔ اَلْجَهْلُ (cehalet/bilgisizlik) ve نُورٌ (nur/aydınlık) ↔ ظَلَامٌ (karanlık).

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1«فِي الصَّفِّ سَبُّورَةٌ بَيْضَاءُ، وَأَمَامَ السَّبُّورَةِ طَاوِلَةُ الْمُعَلِّمِ.» cümlesinin doğru Türkçe çevirisi aşağıdakilerden hangisidir?

  2. 2«قَلَمٌ — كِتَابٌ — دَفْتَرٌ» kelimelerinin Arapça kurallı kırık çoğulları (الْجَمْعُ) sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  3. 3Öğretmenin sınıfa giren kız öğrencisi Meryem'e «İçeri gir ve yerine otur lütfen!» demesi için aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanması gerekir?

  4. 4«هَلْ عِنْدَكَ مِمْحَاةٌ؟» (Senin silgin var mı?) sorusuna olumsuz cevap vermek isteyen bir erkek öğrenci aşağıdakilerden hangisini söyler?

  5. 5

    • Arapçada «سَبُّورَةٌ» kelimesi 'yazı tahtası', «حَقِيبَةٌ» kelimesi ise 'çanta' anlamına gelir ve her ikisi de müennes isimdir.
    • «قُمْ / قُومِي» emir fiili 'Otur!' anlamına gelirken, «اِجْلِسْ / اِجْلِسِي» emir fiili 'Ayağa kalk!' anlamına gelir.
    • Renk isimlerinden «أَخْضَرُ» yeşil, «أَصْفَرُ» sarı, «أَحْمَرُ» ise kırmızı rengi ifade eder.
    • Sayılar dizisinde «سَبْعَةٌ» dokuz (9) sayısını, «تِسْعَةٌ» ise yedi (7) sayısını gösterir.
    • Bir kız öğrenci hata yaptığında veya geciktiğinde özür dilemek için müennes kalıp olan «أَنَا آسِفَةٌ» ifadesini kullanır.
  6. 6

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7

    1. Sınıfta öğretmenin üzerine ders yazdığı 'yazı tahtası' kelimesinin Arapça karşılığı sözcüğüdür.
    2. Cümlede 'masanın altında' anlamını verirken kullanılan mekân zarfı kelimesidir.
    3. Bir nesnenin rengini öğrenmek istediğimizde soruya soru kalıbıyla başlarız.
    4. Erkek bir öğrenciye 'İçeri gir!' diye seslenirken emir fiili kullanılır.
    5. Temiz ve düzenli bir sınıfı nitelerken 'temiz' anlamında sıfatı tercih edilir.
  8. 8Sınıfınıza yeni gelen bir öğrenciye sınıfınızı Arapça olarak tanıttığınızı düşününüz. Birinci cümlede sınıfınızın geniş ve temiz olduğunu, ikinci cümlede sınıfta beyaz bir tahta ve on iki sıra bulunduğunu, üçüncü cümlede ise çantanızın sıranın altında ve kitaplarınızın masanın üstünde olduğunu Arapça olarak yazıp Türkçeye çeviriniz.

Kısaca

  • Sınıf Eşyaları ve Çoğullar: صَفٌّ (sınıf), سَبُّورَةٌ (tahta), طَاوِلَةٌ (masa), كُرْسِيٌّ (sandalye), حَقِيبَةٌ (çanta); çoğullarda ise قَلَمٌ ← أَقْلَامٌ (kalemler), كِتَابٌ ← كُتُبٌ (kitaplar) ve دَفْتَرٌ ← دَفَاتِرُ (defterler) kullanılır.
  • Mekân Zarfları ve Harf-i Cerler: Eşyaların yeri فِي (içinde), عَلَى / فَوْقَ (üstünde), تَحْتَ (altında), أَمَامَ (önünde), خَلْفَ (arkasında), قَرِيبٌ مِنْ (yakın) ve بَعِيدٌ عَنْ (uzak) ile anlatılır.
  • Renkler ve Sahiplik: Nesnelerin rengi مَا لَوْنُ ...؟ ile sorulur (أَحْمَرُ، أَزْرَقُ، أَصْفَرُ، أَخْضَرُ، أَسْوَدُ، أَبْيَضُ); sahiplik ise هَلْ عِنْدَكَ/كِ ...؟ ← نَعَمْ عِنْدِي / لَا مَا عِنْدِي kalıbıyla ifade edilir.
  • Emir Fiilleri ve Sosyal İfadeler: Sınıf içi yönergelerde اُدْخُلْ/ي (gir), اُخْرُجْ/ي (çık), اِجْلِسْ/ي (otur), قُمْ/قُومِي (kalk) emirleri ile مِنْ فَضْلِكَ/كِ (lütfen) ve آسِفٌ/آسِفَةٌ (özür dilerim) sözcükleri kullanılır.
  • Sayılar ve Veciz Söz: 1'den 12'ye kadar sayılar (وَاحِدٌ، اِثْنَانِ ... اِثْنَا عَشَرَ) nesneleri saymada kullanılır; temanın ana ilkesi «اَلْعِلْمُ نُورٌ وَالْجَهْلُ ظَلَامٌ» (İlim nurdur, cehalet karanlıktır) özdeyişidir.

Bu dersin öteki kaynakları