Sınıfımızdaki eşyaları tanıdıktan sonra şimdi sınıf kapısından dışarı çıkıyor ve Okulun Bölümleri ve Derslerim (أَقْسَامُ الْمَدْرَسَةِ وَدُرُوسِي) konusunu inceliyoruz. Kütüphaneden fen laboratuvarına, öğretmenler odasından okul bahçesine kadar okulumuzun birimlerini, haftalık ders çizelgemizdeki ders adlarını ve sıra sayılarıyla kurulan saat kalıplarını günlük diyaloglarla öğreneceğiz.
Okulun Bölümleri (أَقْسَامُ الْمَدْرَسَةِ) ve Katlar
Bir okul binasında eğitim-öğretim ve sosyal etkinliklerin yürütüldüğü pek çok birim yer alır. İdari ve öğretmen birimleri arasında غُرْفَةُ الْمُدِيرِ (müdür odası) ve غُرْفَةُ الْمُعَلِّمِينَ (öğretmenler odası) öne çıkar. Dersliklerin (الصُّفُوفُ) yanı sıra araştırma ve deney yapılan الْمَكْتَبَةُ (kütüphane), الْمُخْتَبَرُ (fen laboratuvarı) ve قَاعَةُ الْحَاسُوبِ (bilgisayar salonu) temel eğitim alanlarıdır.
Öğrencilerin teneffüs ve dinlenme vakitlerinde kullandıkları ortak alanlar ise الْمَقْصَفُ (kantin), الْمَسْجِدُ (mescit), صَالَةُ الرِّيَاضَةِ (spor salonu), الْمَلْعَبُ (oyun sahası) ve حَدِيقَةُ الْمَدْرَسَةِ (okul bahçesi) olarak adlandırılır.
Okuldaki bir birimin hangi katta bulunduğunu söylerken sıra sayıları kullanılır: الطَّابِقُ الْأَرْضِيُّ (zemin kat), الطَّابِقُ الْأَوَّلُ (birinci kat), الطَّابِقُ الثَّانِي (ikinci kat) ve الطَّابِقُ الثَّالِثُ (üçüncü kat). Örneğin الْمُخْتَبَرُ فِي الطَّابِقِ الثَّانِي بِجَانِبِ الْمَكْتَبَةِ cümlesi 'Laboratuvar ikinci katta, kütüphanenin yanındadır' anlamına gelir.
Derslerim (دُرُوسِي) ve Haftalık Ders Programı (جَدْوَلُ الدُّرُوسِ)
Arapçada 'ders' kelimesi دَرْسٌ (çoğulu دُرُوسٌ), 'ders saati / periyodu' ise حِصَّةٌ (çoğulu حِصَصٌ) sözcüğüyle karşılanır. Haftalık ders programına جَدْوَلُ الدُّرُوسِ أَوْ الْجَدْوَلُ الدِّرَاسِيُّ denir. Okulda okutulan başlıca dersler şunlardır: اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ (Arapça), اللُّغَةُ التُّرْكِيَّةُ وَآدَابُهَا (Türk Dili ve Edebiyatı), اللُّغَةُ الْإِنْجِلِيزِيَّةُ (İngilizce), الرِّيَاضِيَّاتُ (Matematik), التَّارِيخُ (Tarih), الْجُغْرَافِيَا (Coğrafya), الْفِيزِيَاءُ (Fizik), الْكِيمِيَاءُ (Kimya), الْأَحْيَاءُ (Biyoloji), الْقُرْآنُ الْكَرِيمُ (Kur'an-ı Kerim), الثَّقَافَةُ الدِّينِيَّةُ وَالْمَعْرِفَةُ الْأَخْلَاقِيَّةُ (Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi), التَّرْبِيَةُ الْبَدَنِيَّةُ (Beden Eğitimi) ve الْفُنُونُ التَّشْكِيلِيَّةُ (Görsel Sanatlar).
Haftalık programı ifade ederken haftanın günleri (أَيَّامُ الْأُسْبُوعِ) kullanılır. Okul günleri (أَيَّامُ الدِّرَاسَةِ): يَوْمُ الْإِثْنَيْنِ (Pazartesi), يَوْمُ الثُّلَاثَاءِ (Salı), يَوْمُ الْأَرْبِعَاءِ (Çarşamba), يَوْمُ الْخَمِيسِ (Perşembe) ve يَوْمُ الْجُمُعَةِ (Cuma) günleridir. Hafta sonu tatili (عُطْلَةُ نِهَايَةِ الْأُسْبُوعِ) ise يَوْمُ السَّبْتِ (Cumartesi) ve يَوْمُ الْأَحَدِ (Pazar) günleridir.
Gün içindeki ders sırasını belirtirken müennes sıra sayıları kullanılır: الْحِصَّةُ الْأُولَى (birinci ders), الْحِصَّةُ الثَّانِيَةُ (ikinci ders), الْحِصَّةُ الثَّالِثَةُ (üçüncü ders), الْحِصَّةُ الرَّابِعَةُ (dördüncü ders). Sevilen bir dersi ifade etmek için أُحِبُّ دَرْسَ الرِّيَاضِيَّاتِ (Matematik dersini seviyorum) veya دَرْسِيَ الْمُفَضَّلُ هُوَ اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ (En sevdiğim ders Arapçadır) kalıbı kullanılır.
Saatler (السَّاعَاتُ) ve Ders Zamanı Diyalogları
Arapçada saati sormak için كَمِ السَّاعَةُ الْآنَ؟ (Şu an saat kaç?) soru cümlesi kullanılır. السَّاعَةُ kelimesi müennes olduğu için saatler 1'den 12'ye kadar müennes sıra sayılarıyla söylenir: السَّاعَةُ الْوَاحِدَةُ (01.00), السَّاعَةُ الثَّانِيَةُ (02.00), السَّاعَةُ الثَّالِثَةُ (03.00), السَّاعَةُ الرَّابِعَةُ (04.00), السَّاعَةُ الْخَامِسَةُ (05.00), السَّاعَةُ السَّادِسَةُ (06.00), السَّاعَةُ السَّابِعَةُ (07.00), السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ (08.00), السَّاعَةُ التَّاسِعَةُ (09.00), السَّاعَةُ الْعَاشِرَةُ (10.00), السَّاعَةُ الْحَادِيَةَ عَشْرَةَ (11.00) ve السَّاعَةُ الثَّانِيَةَ عَشْرَةَ (12.00).
Tam saatlerin yanında dakika ifadeleri olarak تَمَامًا (tam), وَالرُّبْعُ (çeyrek geçiyor / .15), وَالثُّلُثُ (yirmi geçiyor / .20), وَالنِّصْفُ (buçuk / .30) ve إِلَّا الرُّبْعَ (çeyrek var) kalıpları kullanılır. Örneğin 08.30 saati السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ وَالنِّصْفُ, 09.15 saati ise السَّاعَةُ التَّاسِعَةُ وَالرُّبْعُ şeklinde ifade edilir.
Bir eylemin veya dersin saat kaçta gerçekleştiğini sormak için مَتَى ...؟ (Ne zaman?) ya da فِي أَيِّ سَاعَةٍ ...؟ (Saat kaçta?) soru kalıpları kullanılır. Örneğin فِي أَيِّ سَاعَةٍ يَبْدَأُ الدَّرْسُ الْأَوَّلُ؟ (Birinci ders saat kaçta başlıyor?) sorusuna يَبْدَأُ الدَّرْسُ الْأَوَّلُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ صَبَاحًا (Birinci ders sabah saat sekiz buçukta başlıyor) diye cevap verilir.
Örnekler
Örnek 1Bir öğrenciye okul kütüphanesinin yerini Arapça olarak nasıl sorar ve 'Kütüphane birinci katta, öğretmenler odasının yanındadır' cümlesini nasıl kurarsınız?
Cevabı göster
Soru: أَيْنَ الْمَكْتَبَةُ؟ (Kütüphane nerededir?) — Cevap: الْمَكْتَبَةُ فِي الطَّابِقِ الْأَوَّلِ بِجَانِبِ غُرْفَةِ الْمُعَلِّمِينَ. Burada فِي الطَّابِقِ الْأَوَّلِ 'birinci katta', بِجَانِبِ ise 'yanında' anlamındadır.
Örnek 2Arapçada 'Fen laboratuvarı', 'Kantin', 'Okul bahçesi' ve 'Müdür odası' kavramlarının karşılıklarını yazınız.
Cevabı göster
Fen laboratuvarı: الْمُخْتَبَرُ — Kantin: الْمَقْصَفُ — Okul bahçesi: حَدِيقَةُ الْمَدْرَسَةِ — Müdür odası: غُرْفَةُ الْمُدِيرِ.
Örnek 3«عِنْدِي فِي يَوْمِ الْإِثْنَيْنِ دَرْسُ الرِّيَاضِيَّاتِ وَدَرْسُ التَّارِيخِ وَدَرْسُ اللُّغَةِ الْعَرَبِيَّةِ.» cümlesini Türkçeye çeviriniz.
Cevabı göster
'Pazartesi günü Matematik dersim, Tarih dersim ve Arapça dersim var.' (يَوْمُ الْإِثْنَيْنِ: Pazartesi günü, الرِّيَاضِيَّاتُ: Matematik, التَّارِيخُ: Tarih).
Örnek 4'En sevdiğin ders hangisidir?' sorusunu Arapça sorarak 'En sevdiğim ders Fizik ve Kimyadır' şeklinde cevaplayınız.
Cevabı göster
Soru: مَا هُوَ دَرْسُكَ الْمُفَضَّلُ؟ (veya müennes için مَا هُوَ دَرْسُكِ الْمُفَضَّلُ؟) — Cevap: دَرْسِيَ الْمُفَضَّلُ هُوَ الْفِيزِيَاءُ وَالْكِيمِيَاءُ. (veya أُحِبُّ دَرْسَ الْفِيزِيَاءِ وَالْكِيمِيَاءِ).
Örnek 5Saat 08.00, 09.15 ve 10.30 ifadelerini Arapça tam cümle olarak yazınız.
Cevabı göster
08.00: السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ تَمَامًا (Saat tam sekiz) — 09.15: السَّاعَةُ التَّاسِعَةُ وَالرُّبْعُ (Saat dokuzu çeyrek geçiyor) — 10.30: السَّاعَةُ الْعَاشِرَةُ وَالنِّصْفُ (Saat on buçuk).
Örnek 6«فِي أَيِّ سَاعَةٍ يَبْدَأُ دَرْسُ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ؟» sorusuna 'Kur'an-ı Kerim dersi saat on bir buçukta başlıyor' şeklinde Arapça cevap veriniz.
Cevabı göster
يَبْدَأُ دَرْسُ الْقُرْآنِ الْكَرِيمِ فِي السَّاعَةِ الْحَادِيَةِ عَشْرَةَ وَالنِّصْفِ. ('Saat on bir buçukta' ifadesi فِي harf-i cerri ile kurulduğu için السَّاعَةِ ve وَالنِّصْفِ kelimeleri kesralı okunur.)
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Okulda deney yapmak isteyen bir öğrencinin gideceği birimin Arapça karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?
الْمُخْتَبَرُ laboratuvar demektir. الْمَقْصَفُ kantin, الْمَلْعَبُ oyun sahası, غُرْفَةُ الْمُدِيرِ müdür odası, الْمَسْجِدُ ise mescit anlamına gelir.
2Aşağıdaki Arapça ders adları ve Türkçe karşılıkları eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
التَّارِيخُ kelimesi 'Tarih' dersi demektir; 'Coğrafya' dersinin Arapça karşılığı ise الْجُغْرَافِيَا sözcüğüdür.
3«يَبْدَأُ الدَّرْسُ الْأَوَّلُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ.» cümlesine göre birinci ders saat kaçta başlamaktadır?
السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ saat sekiz (08.00), وَالنِّصْفُ ise buçuk (.30) demektir; dolayısıyla ders 08.30'da başlamaktadır.
4Haftalık ders programında 'Çarşamba günü birinci ders' ifadesini karşılayan Arapça seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
يَوْمُ الْأَرْبِعَاءِ Çarşamba günü, الْحِصَّةُ الْأُولَى ise birinci ders saati anlamına gelir.
5Okulun bölümleri, dersler ve saatlerle ilgili aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- غُرْفَةُ الْمُعَلِّمِينَ tamlaması 'öğretmenler odası' anlamına gelir.
- Arapçada السَّاعَةُ التَّاسِعَةُ وَالرُّبْعُ ifadesi saat 09.30'u gösterir.
- الرِّيَاضِيَّاتُ kelimesi 'Beden Eğitimi' dersini ifade etmek için kullanılır.
- Hafta sonu tatil günleri يَوْمُ السَّبْتِ (Cumartesi) ve يَوْمُ الْأَحَدِ (Pazar) olarak adlandırılır.
- Bir dersin saat kaçta başladığını sormak için فِي أَيِّ سَاعَةٍ يَبْدَأُ الدَّرْسُ؟ kalıbı kullanılır.
- غُرْفَةُ الْمُعَلِّمِينَ tamlaması 'öğretmenler odası' anlamına gelir.
6Aşağıdaki Arapça kavramları Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.
- Kitap okumak ve ödünç almak için okuldaki birimine gideriz.
- Sayılar, denklemler ve geometrik şekiller dersinde işlenir.
- Sabah saat sekizi çeyrek geçiyor ifadesi Arapçada السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ şeklinde söylenir.
- Pazartesi gününden sonra gelen يَوْمُ haftanın Salı günüdür.
- Şu an saatin kaç olduğunu öğrenmek istediğimizde السَّاعَةُ الْآنَ؟ sorusunu yöneltiriz.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Ahmet, arkadaşı Ömer'e Perşembe günü birinci derste hangi dersin olduğunu ve bu dersin saat kaçta başladığını soruyor. Ömer ise 'Perşembe günü birinci derste Coğrafya dersi var ve saat 08.30'da başlıyor' diye cevap veriyor. Bu diyaloğu Arapça olarak kurunuz.
1. ipucu: 'Perşembe günü' ifadesi için يَوْمُ الْخَمِيسِ, 'birinci ders saati' için الْحِصَّةُ الْأُولَى (veya الدَّرْسُ الْأَوَّلُ) kalıbını kullanınız.
2. ipucu: 'Coğrafya dersi' tamlaması Arapçada دَرْسُ الْجُغْرَافِيَا şeklinde kurulur.
3. ipucu: 'Saat 08.30'da başlıyor' cümlesini يَبْدَأُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ olarak tamamlayınız.
Cevap: Ahmet: مَا هُوَ الدَّرْسُ الْأَوَّلُ فِي يَوْمِ الْخَمِيسِ، وَفِي أَيِّ سَاعَةٍ يَبْدَأُ؟ — Ömer: فِي يَوْمِ الْخَمِيسِ فِي الْحِصَّةِ الْأُولَى دَرْسُ الْجُغْرَافِيَا، وَيَبْدَأُ فِي السَّاعَةِ الثَّامِنَةِ وَالنِّصْفِ.
Kısaca
- Okulun başlıca bölümleri: غُرْفَةُ الْمُدِيرِ (müdür odası), غُرْفَةُ الْمُعَلِّمِينَ (öğretmenler odası), الْمَكْتَبَةُ (kütüphane), الْمُخْتَبَرُ (laboratuvar), الْمَقْصَفُ (kantin), الْمَسْجِدُ (mescit) ve حَدِيقَةُ الْمَدْرَسَةِ (okul bahçesi).
- Katları belirtirken müzekker sıra sayıları kullanılır: الطَّابِقُ الْأَوَّلُ (1. kat), الطَّابِقُ الثَّانِي (2. kat), الطَّابِقُ الثَّالِثُ (3. kat).
- Temel ders adları: اللُّغَةُ الْعَرَبِيَّةُ (Arapça), الرِّيَاضِيَّاتُ (Matematik), التَّارِيخُ (Tarih), الْجُغْرَافِيَا (Coğrafya), الْفِيزِيَاءُ (Fizik), الْكِيمِيَاءُ (Kimya), الْأَحْيَاءُ (Biyoloji) ve الْقُرْآنُ الْكَرِيمُ (Kur'an-ı Kerim).
- Haftanın günleri: الْإِثْنَيْنِ (Pazartesi), الثُّلَاثَاءِ (Salı), الْأَرْبِعَاءِ (Çarşamba), الْخَمِيسِ (Perşembe), الْجُمُعَةِ (Cuma), السَّبْتِ (Cumartesi), الْأَحَدِ (Pazar).
- Saatler müennes sıra sayılarıyla söylenir (السَّاعَةُ الثَّامِنَةُ: 08.00); وَالرُّبْعُ çeyrek geçeyi (.15), وَالنِّصْفُ ise buçuğu (.30) ifade eder.