İçeriğe geç

5. sınıf · Sosyal Bilgiler · 14. hafta (21-25 Aralık 2026)

Ortak Miras Ögeleri: Somut ve Somut Olmayan Kültürel Mirasımız ve Yaşadığımız İldeki Miras Ögeleri

3. Öğrenme Alanı: Ortak Mirasımız teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

Üçüncü öğrenme alanımız olan «Ortak Mirasımız» kapsamında bu hafta «Ortak Miras Ögeleri» konusunu tüm boyutlarıyla ele alıyoruz. İnsanlığın binlerce yıllık birikimiyle ortaya çıkan ortak miras kavramını, ülkemizin dört bir yanında yer alan somut kültürel ve doğal miras eserlerini, kuşaktan kuşağa aktarılan somut olmayan kültürel miras değerlerimizi, UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndeki varlıklarımızı ve yaşadığımız ildeki ortak miras ögelerini tanıyıp koruma sorumluluğumuzu inceliyoruz.

Ortak Miras Kavramı ve İnsanlığın Ortak Değerleri

Tarih boyunca farklı toplumların ve uygarlıkların bilim, sanat, edebiyat, mimari ve düşünce alanında ürettikleri ve kuşaktan kuşağa aktardıkları maddi ve manevi değerlerin tamamına ortak miras adı verilir. Ortak miras ögeleri hangi ülkenin topraklarında bulunursa bulunsun, yalnızca o ülkenin değil tüm insanlığın ortak hazinesi kabul edilir. Çünkü her uygarlık kendinden önceki uygarlıkların bilgi ve deneyimlerinin üzerine yeni tuğlalar koyarak insanlığı bugünkü seviyesine ulaştırmıştır.

Ortak miras kendi içinde kültürel miras (insan eliyle üretilen maddi ve manevi değerler) ve doğal miras (insan müdahalesi olmadan doğa olaylarıyla oluşmuş eşsiz güzellikler) olarak incelenir. Kültürel miras da yapısına göre somut kültürel miras ve somut olmayan kültürel miras olmak üzere iki ana gruba ayrılır.

Ortak Miras TürüAyırt Edici ÖzelliğiÖrnek
Somut Kültürel Mirasİnsan eliyle yapılmış, gözle görülüp elle tutulabilen tarihî eserlerSelimiye Camii, Göbeklitepe, Efes Antik Kenti
Somut Olmayan Kültürel MirasKuşaktan kuşağa söz, uygulama ve ustalıkla aktarılan yaşayan değerlerEbru sanatı, Karagöz-Hacivat, Nevruz, Türk kahvesi
Doğal Mirasİnsan etkisi olmadan doğanın oluşturduğu benzersiz yer şekilleriMağaralar, şelaleler, kanyonlar, travertenler
Karma MirasHem doğal oluşum hem de tarihî insan yerleşimi barındıran alanlarKapadokya (Nevşehir), Pamukkale-Hierapolis (Denizli)
ORTAK MİRAS KAVRAMI VE TEMEL ÖZELLİKLERİ (SB.5.3.1) Ortak Miras Nedir? Geçmişten günümüze nesilden nesile aktarılan, tek bir millete değil tüm insanlığa ait kabul edilen maddi ve manevi değerler bütünüdür. 1. Evrensellik • Bulunduğu ülkenin sınırlarını aşarak tüm insanlığın ortak hazinesi sayılır. 2. Birikim ve Süreklilik • Farklı uygarlıkların katkılarıyla binlerce yılda oluşup bugüne ulaşmıştır. 3. Ortak Sorumluluk • Korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması herkesin görevidir.
🔍 Büyütmek için dokunun

Somut Kültürel ve Doğal Miras Ögelerimiz

Elle tutulabilen, gözle görülebilen, fiziksel bir varlığa sahip olan tarihî yapılara, anıtlara, arkeolojik sit alanlarına ve müzelerde sergilenen tarihî objelere somut kültürel miras denir. Anadolu toprakları; Hitit, Urartu, Frig, İyon, Lidya, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi pek çok medeniyete ev sahipliği yaptığı için açık hava müzesi niteliğindedir. Şanlıurfa'daki Göbeklitepe (tarihin bilinen en eski tapınak merkezi), Konya'daki Çatalhöyük (Neolitik çağ yerleşimi), Çorum'daki Hattuşa (Hitit başkenti), İzmir'deki Efes Antik Kenti, Sivas'taki Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ile Edirne'deki Selimiye Camii ve Külliyesi en seçkin somut kültürel miraslarımızdandır.

Müzelerde korunan eski sikkeler (paralar), kil tabletler, kılıçlar, el yazması kitaplar ve çiniler ise taşınabilir somut kültürel miras ögeleridir. Öte yandan Nevşehir'deki Göreme Millî Parkı ve Kapadokya (peri bacaları ve kayadan oyma tarihî mekânlar) ile Denizli'deki Pamukkale Travertenleri ve Hierapolis Antik Kenti, hem doğal güzellik hem de tarihî eser barındırdığı için karma miras (hem doğal hem kültürel miras) olarak tescil edilmiştir.

Miras ÖgesiBulunduğu İlMiras Türü ve Önemi
GöbeklitepeŞanlıurfaSomut Kültürel — İnsanlık tarihinin bilinen en eski anıtsal tapınağı
Divriği Ulu Camii ve DarüşşifasıSivasSomut Kültürel — Mengücekliler döneminden eşsiz taş işçiliği şaheseri
Selimiye Camii ve KülliyesiEdirneSomut Kültürel — Mimar Sinan'ın «ustalık eserim» dediği Osmanlı mimarisi
Safranbolu ŞehriKarabükSomut Kültürel — Geleneksel Türk sivil mimarisini koruyan tarihî evler
Pamukkale ve HierapolisDenizliKarma Miras — Beyaz travertenler (doğal) ve antik kent (kültürel)
SOMUT KÜLTÜREL VE DOĞAL MİRAS ÖGELERİMİZ Somut Kültürel Miras (İnsan Yapımı) • Tarihî Yapılar: Divriği Ulu Camii (Sivas), Selimiye Camii (Edirne), Safranbolu Evleri • Arkeolojik Alanlar: Göbeklitepe (Şanlıurfa), Efes (İzmir), Hattuşa (Çorum), Çatalhöyük (Konya) • Müzelerdeki Eserler: Paralar, yazıtlar, çiniler Elle tutulur, gözle görülür tarihî eserler Doğal ve Karma Miras Alanlarımız • Doğal Oluşumlar: İnsan eli değmeden doğa olaylarıyla oluşan eşsiz güzellikler • Karma Miras (Hem Doğal Hem Kültürel): 1) Göreme ve Kapadokya (Nevşehir) 2) Pamukkale Travertenleri ve Hierapolis (Denizli) Doğa harikası + Tarihî yerleşim bir arada
🔍 Büyütmek için dokunun

Somut Olmayan Kültürel Miras Ögelerimiz

Toplumların kendi kültürlerinin bir parçası olarak gördükleri, kuşaktan kuşağa sözlü olarak veya usta-çırak uygulamasıyla aktardıkları gelenek, görenek, anlatım, bilgi, beceri, kutlama ve gösteri sanatlarına somut olmayan kültürel miras denir. Somut olmayan miras bir bina veya taş anıt değil, yaşayan insan hazinelerinin zihninde, dilinde ve el emeğinde hayat bulan manevi kültür birikimidir.

Ülkemizin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan başlıca değerleri şunlardır: Meddahlık geleneği, Karagöz ve Hacivat gölge oyunu, Âşıklık geleneği, Dede Korkut hikâyeleri, Nasreddin Hoca fıkra anlatma geleneği, Ebru (Türk kâğıt süsleme sanatı), Geleneksel çini ustalığı, Hüsnühat (güzel yazı sanatı), Tezhip sanatı, Türk kahvesi kültürü ve geleneği, Keşkek geleneği, Mesir Macunu Festivali (Manisa), Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali (Edirne) ile baharın gelişini kutlayan Nevruz ve Hıdrellez bayramları.

Alt AlanSomut Olmayan Miras ÖrnekleriToplumsal İşlevi
Sözlü Gelenek ve AnlatımlarDede Korkut, Nasreddin Hoca, türküler, maniler, atasözleriAna dilin zenginliğini ve bilgelik derslerini aktarma
Gösteri SanatlarıKaragöz-Hacivat, Meddahlık, Orta oyunu, Halk oyunlarıEğlendirirken düşündürme ve ortak estetik duygu
Toplumsal Uygulama ve RitüellerNevruz, Hıdrellez, Kırkpınar, Mesir Macunu, Türk kahvesi, İmeceBirlik, beraberlik, dostluk ve dayanışmayı güçlendirme
El Sanatları GeleneğiEbru, Çini ustalığı, Hüsnühat, Tezhip, Halı-kilim dokumaUsta-çırak ilişkisiyle geleneksel zanaatları yaşatma
SOMUT OLMAYAN KÜLTÜREL MİRAS ÖGELERİMİZ 1. Sözlü Anlatım ve Gösteri • Karagöz ve Hacivat gölge oyunu • Meddahlık ve Âşıklık geleneği • Dede Korkut hikâyeleri, Nasreddin Hoca fıkraları, türküler, maniler • Halk oyunları (Zeybek, Horon, Halay) Kuşaktan kuşağa söz ve sahneyle 2. Geleneksel El Sanatları • Ebru sanatı (su üstünde resim) • Geleneksel Çini ustalığı • Hüsnühat ve Tezhip sanatı • Halı/kilim dokuma, bakırcılık Usta-çırak ilişkisiyle yaşatılan ustalık 3. Toplumsal Uygulamalar • Türk kahvesi kültürü ve geleneği • Mesir Macunu Festivali, Kırkpınar • Bahar kutlamaları: Nevruz, Hıdrellez • İmece usulü yardımlaşma, misafirperverlik Toplumsal birlik ve aidiyet duygusu
🔍 Büyütmek için dokunun

UNESCO Dünya Mirası Listesi ve Türkiye'nin Ortak Mirasa Katkısı

Kısa adı UNESCO olan Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü, 1972 yılında kabul edilen «Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme» ile insanlık için üstün evrensel değer taşıyan varlıkları Dünya Mirası Listesine alarak uluslararası koruma altına almaktadır. Türkiye bu sözleşmeyi onaylayarak Anadolu'daki eşsiz miras alanlarının dünya çapında tanınmasını ve korunmasını sağlamıştır.

Yakın dönemde Malatya'daki Arslantepe Höyüğü, Ankara'daki Gordion Antik Kenti ve Anadolu'nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil (Çok Direkli) Camileri (Konya Eşrefoğlu Camii, Kastamonu Mahmut Bey Camii, Eskişehir Sivrihisar Ulu Camii, Afyonkarahisar Ulu Camii ve Ankara Arslanhane Camii) UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dâhil edilmiştir. Bu eserler, Anadolu'nun binlerce yıllık hoşgörü, sanat ve mühendislik birikimini tüm dünyaya tanıtmaktadır.

UNESCO Miras AlanıBulunduğu İlÖne Çıkan Evrensel Özelliği
Nemrut DağıAdıyamanKommagene Krallığı'na ait dev heykeller ve anıt mezar
Çatalhöyük Neolitik KentiKonyaİnsanlığın ilk yerleşik köy ve tarım topluluklarından biri
Cumalıkızık ve BursaBursaOsmanlı İmparatorluğu'nun doğuşu ve vakıf-külliye sistemi
Ani Arkeolojik AlanıKarsİpek Yolu üzerinde farklı kültürlerin mimari eserlerini barındıran kent
Gordion ve ArslantepeAnkara / MalatyaFrig medeniyeti başkenti (Gordion) ve ilk devlet bürokrasisi (Arslantepe)
ANADOLU'NUN YEDİ BÖLGESİNDEN ORTAK MİRAS SEÇKİLERİ Batı ve Orta Anadolu Miraslarımız • İstanbul: Tarihî Yarımada (Ayasofya, Topkapı) • Edirne: Selimiye Camii ve Külliyesi · Kırkpınar • Bursa ve Çanakkale: Cumalıkızık · Troya Antik Kenti • İzmir ve Denizli: Efes Antik Kenti · Pamukkale • Konya, Ankara, Çorum: Çatalhöyük · Gordion · Hattuşa Karabük: Safranbolu · Eskişehir: Sivrihisar Ulu Camii Doğu, Güneydoğu ve Kuzey Miraslarımız • Şanlıurfa: Göbeklitepe (Tarihin en eski tapınağı) • Adıyaman: Nemrut Dağı · Diyarbakır: Kalesi ve Hevsel • Sivas: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (İlk tescil) • Kars: Ani Arkeolojik Alanı · Malatya: Arslantepe • Antalya: Xanthos-Letoon · Kastamonu: Mahmut Bey Camii Nevşehir: Göreme Millî Parkı ve Kapadokya
🔍 Büyütmek için dokunun

Yaşadığımız İldeki Ortak Miras Ögelerini Tanıma ve Sınıflandırma

Ortak miras yalnızca uzak şehirlerde veya başka ülkelerde değildir; Türkiye'nin 81 ilinin her birinde geçmişten günümüze ulaşan somut ve somut olmayan pek çok ortak miras ögesi bulunur. Yaşadığımız ildeki ortak miras ögelerini araştırırken önce çevremizdeki somut kültürel miras unsurlarına bakarız: İlimizdeki ulu camiler, medreseler, kervansaraylar, bedestenler, taş köprüler, kaleler, saat kuleleri, geleneksel konaklar, antik kent kalıntıları ve arkeoloji/etnografya müzeleri bu grubu oluşturur.

İkinci adımda ilimizin doğal miras varlıklarını (millî parklar, mağaralar, şelaleler, kanyonlar, göller, yaylalar) ve üçüncü adımda ilimize özgü somut olmayan kültürel miras ögelerini (yöresel halk oyunları, türküler, efsaneler, el sanatları, geleneksel şenlikler ve coğrafi işaretli yöresel yemekler) belirleriz. Yaşadığımız ildeki bu değerleri sınıflandırarak tanıtıcı bir bilgi kartı, sunum veya gezi rehberi ürünü hazırlayıp arkadaşlarımızla paylaşmak, yerel kültürümüzün yaşatılmasına doğrudan katkı sağlar.

İnceleme BaşlığıYaşadığımız İlde Sorulacak SoruÖrnek Miras Unsurları
Tarihî ve Mimari Eserlerİlimizde hangi tarihî cami, köprü, kale veya antik kent var?Ulu camiler, hanlar, hamamlar, kaleler, ören yerleri
Müzeler ve Koleksiyonlarİlimizdeki müzelerde hangi dönemlere ait eserler sergileniyor?Arkeoloji müzesi, etnografya müzesi, kent müzesi
El Sanatları ve Mutfakİlimizde hangi geleneksel zanaat ve yöresel lezzetler yaşatılıyor?Dokumacılık, bakırcılık, çömlekçilik, yöresel çorba ve tatlılar
Sözlü Kültür ve Oyunlarİlimize özgü hangi türkü, halk oyunu ve şenlikler biliniyor?Yöresel halk oyunları, türküler, kurtuluş ve hasat şenlikleri
YAŞADIĞIMIZ İLDEKİ ORTAK MİRAS ÖGELERİNİ İNCELEME REHBERİ 1. Tarihî Yapılar • Camiler, medreseler • Han, hamam, kervansaray • Kaleler, taş köprüler • Antik kent ve höyükler Somut Kültürel 2. Doğal Güzellikler • Millî parklar, kanyonlar • Şelaleler, mağaralar • Göller, travertenler • Anıt ağaçlar ve vadiler Somut Doğal 3. El Sanatları & Mutfak • Yöresel dokumalar • Bakır, ahşap, çini işleri • Coğrafi işaretli yemekler • Yöresel kıyafetler Yaşayan Kültür 4. Sözlü & Sosyal • İlimize özgü türküler • Yöresel halk oyunları • Efsaneler, maniler • Yerel şenlik ve törenler Somut Olmayan
🔍 Büyütmek için dokunun

Ortak Mirası Koruma ve Gelecek Kuşaklara Aktarma Sorumluluğumuz

Ortak miras ögeleri bize atalarımızdan kalan birer hediye olduğu kadar, gelecek nesillere sağlam biçimde teslim etmemiz gereken birer emanettir. Devletimiz; Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, müze müdürlükleri ve yerel yönetimler aracılığıyla tarihî eserleri koruma altına almakta, yıpranan yapıları aslına uygun biçimde onarmakta (restorasyon) ve yurt dışına kaçırılan tarihî eserlerimizi hukuki yollarla ülkemize geri getirmektedir.

Ortak mirasın korunmasında kurumların yanı sıra her vatandaşın da önemli görevleri vardır: Tarihî yapıların duvarlarına yazı yazmamak ve zarar vermemek, ören yerlerini ve doğal alanları kirletmemek, izinsiz kazı ve tarihî eser kaçakçılığı yapanları yetkililere bildirmek, müzeleri ziyaret etmek ve somut olmayan kültürel değerlerimizi (türkülerimizi, el sanatlarımızı, geleneklerimizi) öğrenip yaşatmak hepimizin ortak vatandaşlık sorumluluğudur.

Ortak Mirası Tehdit Eden FaktörlerAlınması Gereken Önlemler ve Çözümler
İnsan kaynaklı tahribat (duvara yazı yazma, kırma)Toplumsal bilinçlendirme, eğitim ve güvenlik önlemleri
Tarihî eser kaçakçılığı ve izinsiz kazılarYasal denetim, müzelere teslim etme ve uluslararası iş birliği
Zamanla yıpranma ve deprem/sel gibi doğal afetlerUzmanlarca yapılan bilimsel güçlendirme ve restorasyon çalışmaları
Geleneksel el sanatlarının unutulmaya yüz tutmasıUsta-çırak kursları açma, festivaller düzenleme ve gençlere öğretme
ORTAK MİRASI KORUMA KURUMLARI VE VATANDAŞLIK SORUMLULUĞU Koruyucu Kurum ve Kuruluşlar • UNESCO: Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (Dünya Mirası Listesi) • T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı • Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Müzeler • Belediyeler ve Sivil Toplum Kuruluşları (ÇEKÜL) Aslına uygun restorasyon ve tescil Bireysel Görev ve Sorumluluklarımız • Tarihî eserlere yazı yazmamak, zarar vermemek • Doğal alanları ve ören yerlerini temiz tutmak • Tarihî eser kaçakçılığına karşı duyarlı olmak • Müzeleri ziyaret edip kültürümüzü öğrenmek • Geleneksel sanatlarımızı ve değerlerimizi tanıtmak Geçmişin emanetini geleceğe taşımak
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1«Somut kültürel miras» ile «somut olmayan kültürel miras» kavramlarını karşılaştırarak her birine Türkiye'den ikişer örnek veriniz.

    Cevabı göster

    Somut kültürel miras; elle tutulup gözle görülebilen tarihî bina, anıt ve eşyalardır (Örnek: Şanlıurfa Göbeklitepe, Edirne Selimiye Camii). Somut olmayan kültürel miras ise kuşaktan kuşağa söz ve ustalıkla aktarılan gelenek, sanat ve kutlamalardır (Örnek: Ebru sanatı, Karagöz ve Hacivat gölge oyunu).

  2. Örnek 2Denizli'deki Pamukkale-Hierapolis ile Nevşehir'deki Göreme ve Kapadokya alanlarının UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde «karma miras» olarak yer almasının nedeni nedir?

    Cevabı göster

    Bu iki alan hem insan eli değmeden oluşmuş eşsiz doğal güzellikleri (Pamukkale travertenleri ve Kapadokya peri bacaları) hem de geçmiş uygarlıklardan kalan tarihî yapıları (Hierapolis Antik Kenti ve Kapadokya kaya kiliseleri/yer altı şehirleri) bir arada barındırdığı için hem doğal hem kültürel (karma) miras sayılır.

  3. Örnek 3Bir müzede sergilenen «16. yüzyıldan kalma İznik çini vazosu» ile «Geleneksel çini ustalığı» ortak miras sınıflandırmasında hangi gruplara girer?

    Cevabı göster

    Müzedeki 16. yüzyıl çini vazosu fiziksel bir tarihî eşya olduğu için «taşınabilir somut kültürel miras»tır. Çini yapma bilgisi, tekniği ve usta-çırak geleneği ise «somut olmayan kültürel miras»tır.

  4. Örnek 4Yaşadığı ildeki ortak miras ögelerini tanıtmak için bir sunum kartı hazırlayan öğrenci, çalışmasında hangi temel bilgilere yer vermelidir?

    Cevabı göster

    Miras ögesinin adına, bulunduğu il ve ilçeye, hangi miras türüne girdiğine (somut kültürel, somut olmayan kültürel veya doğal miras), hangi uygarlık veya dönemden kaldığına, öne çıkan özelliklerine ve nasıl korunması gerektiğine yer vermelidir.

  5. Örnek 5Tarihî bir kervansarayı veya camiyi onarırken «restorasyon» kurallarına uyulması neden önemlidir?

    Cevabı göster

    Restorasyon, tarihî eserin özgün mimarisini, taş/ahşap dokusunu ve tarihsel kimliğini bozmadan aslına uygun onarılmasıdır. Aslına uygun yapılmayan onarımlar eserin tarihsel değerini ve özgünlüğünü kaybettirir.

  6. Örnek 6Ortak mirasın korunmasında birey olarak üstlenebileceğimiz dört somut sorumluluğu belirtiniz.

    Cevabı göster

    1) Tarihî ve doğal alanlara zarar vermemek, duvarlarına yazı yazmamak. 2) Ören yerlerini ve müzeleri temiz tutmak. 3) Tarihî eser kaçakçılığı veya izinsiz kazı gördüğümüzde yetkililere bildirmek. 4) Kültürümüzü, geleneksel sanatlarımızı ve ilimizdeki miras ögelerini öğrenip çevremize tanıtmak.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Aşağıdakilerden hangisi UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan kültürel değerlerimizden biridir?

  2. 2Aşağıdaki ortak miras alanlarımızdan hangisi hem doğal oluşumları hem de tarihî insan yerleşimlerini bir arada barındırdığı için «karma miras» (hem doğal hem kültürel miras) kapsamında yer alır?

  3. 3Aşağıdaki ortak miras ögesi ve bulunduğu il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

  4. 4Yaşadığı ildeki ortak miras ögelerini tanıtan bir bilgilendirme ürünü hazırlayan 5. sınıf öğrencisi aşağıdakilerden hangisini yaparsa ortak mirası koruma bilincine uygun davranmış olur?

  5. 5Aşağıdaki ifadeleri Doğru (D) veya Yanlış (Y) olarak değerlendiriniz.

    • Ortak miras ögeleri münhasıran bulundukları ülkenin değil, bütün insanlığın ortak değeri kabul edilir.
    • Karagöz ve Hacivat gölge oyunu, Ebru sanatı ve Âşıklık geleneği somut olmayan kültürel miras ögelerimizdendir.
    • Şanlıurfa'da bulunan Göbeklitepe, insan eli değmeden doğa olayları sonucunda oluşmuş bir doğal mirastır.
    • Tarihî yapıların özgün mimari dokusu bozulmadan uzmanlarca aslına uygun onarılmasına restorasyon denir.
    • Ortak mirasın korunması uluslararası örgütlerin görevi olup vatandaşların bu konuda bir sorumluluğu bulunmaz.

  6. 6Aşağıdaki kavram ve açıklamaları doğru şekilde eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Geçmiş uygarlıklardan kalan ve tüm insanlığa ait sayılan maddi ve manevi değerler bütününe ortak denir.
    2. Cami, kervansaray, antik kent ve müzedeki sikkeler gibi elle tutulup gözle görülebilen eserler kültürel mirastır.
    3. Kuşaktan kuşağa söz ve ustalıkla aktarılan Karagöz, meddahlık, Nevruz ve Türk kahvesi geleneği somut kültürel mirastır.
    4. Dünya genelinde ortak miras varlıklarını tescil edip koruma altına alan Birleşmiş Milletler kuruluşunun kısa adı 'dur.
    5. Tarihî bir yapının aslına ve özgün dokusuna uygun olarak onarılması işlemine adı verilir.

  8. 8Okulunuza başka bir şehirden misafir gelen öğrencilere yaşadığınız ilin (veya seçtiğiniz örnek bir ilimizin) ortak miras ögelerini tanıtacak üç bölümlük bir tanıtım planı hazırlayınız.

Kısaca

  • Ortak miras; geçmiş uygarlıkların birikimiyle oluşan, tüm insanlığın ortak hazinesi kabul edilen ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken maddi ve manevi değerlerdir.
  • Tarihî yapılar, anıtlar, antik kentler (Göbeklitepe, Efes, Hattuşa, Divriği Ulu Camii, Selimiye Camii, Safranbolu) ve müzelerdeki eserler somut kültürel mirasımızdır.
  • Hem doğal oluşum hem de tarihî kalıntı barındıran Göreme-Kapadokya (Nevşehir) ile Pamukkale-Hierapolis (Denizli) ülkemizin karma miras alanlarıdır.
  • Kuşaktan kuşağa aktarılan Ebru ve çini ustalığı, Karagöz-Hacivat, meddahlık, âşıklık, Dede Korkut, Türk kahvesi, Nevruz, Hıdrellez ve imece geleneği somut olmayan kültürel mirasımızdır.
  • Yaşadığımız ildeki ortak miras ögelerini tanımak, tanıtmak ve UNESCO ile Kültür ve Turizm Bakanlığının çalışmalarına destek olarak bu eserleri korumak ortak vatandaşlık görevimizdir.

Bu dersin öteki kaynakları