Mutfakta sadece yemek tariflerini sıralamakla kalmaz; aynı zamanda hangi lezzetleri sevdiğimizi, hangi pişirme yöntemlerini tercih ettiğimizi ve sağlıklı mutfak alışkanlıklarımızı da paylaşırız. Bu haftaki dersimizde 'Unit 3: In The Kitchen' ünitesinin ikinci bölümünde yemek tercihlerini (Expressing Preferences), tat sıfatlarını, pişirme yöntemlerini ve bütüncül tarif okuma-yazma becerilerini pekiştireceğiz.
Expressing Food Preferences & Taste Adjectives (Yemek Tercihleri ve Tatlar)
İngilizcede yiyecek ve pişirme tercihlerimizi anlatırken en sık prefer (tercih etmek) fiilini kullanırız. 'Prefer' fiilinden sonra isim veya -ing takısı almış fiil gelir; iki şey karşılaştırılırken araya to edatı konur: 'Do you prefer cooking pizza or pasta?' (Pizza pişirmeyi mi yoksa makarna pişirmeyi mi tercih edersin?) — 'I prefer cooking pasta to making pizza.' (Makarna pişirmeyi pizza yapmaya tercih ederim).
Tercih bildiren bir diğer yapı would rather kalıbıdır ve kendisinden sonra fiilin yalın hâli (V₁) gelir: 'I would rather boil vegetables than fry them.' (Sebzeleri kızartmaktansa haşlamayı tercih ederim). Ayrıca be fond of / be keen on / be crazy about (düşkün olmak, çok sevmek), have a sweet tooth (tatlıya düşkün olmak) ve can't stand (tahammül edememek) ifadeleri mutfak alışkanlıklarını anlatırken sıkça kullanılır.
Yiyeceklerin tadını ve dokusunu betimlerken şu sıfatlardan yararlanırız: sweet (tatlı), sour (ekşi), salty (tuzlu), spicy / hot (baharatlı / acı), bitter (acı/buruk — bitter çikolata veya şekersiz kahve gibi), greasy / fatty (yağlı), milky (sütlü), juicy (sulu), fresh (taze) ve tasty / delicious / yummy (lezzetli).
Cooking Methods & Kitchen Tools (Pişirme Yöntemleri ve Mutfak Araçları)
'How do you usually cook fish / meat / vegetables?' (Balığı / eti / sebzeleri genellikle nasıl pişirirsin?) sorusuna cevap verirken temel pişirme yöntemlerini kullanırız: bake (fırında hamur işi, ekmek, kek veya balık pişirmek), roast (fırında et, tavuk veya sebze kızartarak pişirmek), boil (suda haşlamak / kaynatmak), fry (kızgın yağda kızartmak), grill / barbecue (ızgarada pişirmek) ve steam (buharda pişirmek).
Beslenme uzmanları yağda kızartma (frying) yerine haşlama (boiling), buharda pişirme (steaming) veya ızgara (grilling) yöntemlerini önermektedir: 'Steaming and boiling are healthier than frying because fried food is too greasy.'
Hazırlık eylemleri ile kullanılan mutfak araçları (kitchen tools) birbiriyle doğrudan ilişkilidir: chop / slice / dice (doğramak / dilimlemek / küp doğramak) için knife & cutting board (bıçak ve kesme tahtası); grate (rendelemek) için grater (rende); peel (kabuk soymak) için peeler (soyacak); drain / strain (süzmek) için strainer (süzgeç); whisk / beat (çırpmak) için whisk & bowl (çırpıcı ve kâse); roll (hamur açmak) için rolling pin (merdane/oklava) kullanılır.
Reading and Writing Recipes & Unit 3 Revision (Tarif Çözümleme)
Tam bir yemek tarifi (recipe) üç ana bölümden oluşur: 1) Yemeğin adı, hazırlık/pişirme süresi (preparation & cooking time) ve kaç kişilik olduğu (servings), 2) Malzeme listesi (Ingredients) ve ölçü birimleri (a cup of, a tablespoon of, a pinch of, two cloves of garlic, a handful of), 3) Sıralama bağlaçlarıyla (First, Second, Next, Then, After that, Finally) yazılan yapılış adımları (Process / Directions).
Bir tarif metnini okurken sınavlarda ve etkinliklerde en çok şu soru kökleriyle karşılaşırız: 'What are the ingredients of the dish?' (Yemeğin malzemeleri nelerdir?), 'Which kitchen tool do we NOT need for this recipe?' (Bu tarif için hangi mutfak aracına ihtiyacımız yoktur?), 'What should we do before / after adding the flour?' (Unu eklemeden önce / ekledikten sonra ne yapmalıyız?).
Örneğin 'First, chop the onions. Second, fry them in a pan. Next, add the tomatoes.' adımlarından oluşan bir tarifte 'What is the step after chopping the onions?' (Soğanları doğradıktan sonraki adım nedir?) sorusunun cevabı 'Frying them in a pan' olur. Before (...-den önce) ve after (...-den sonra) bağlaçlarının sırasına dikkat etmek tarif sorularını doğru çözmenin anahtarıdır.
Örnekler
Örnek 1'Do you prefer eating spicy food or sweet food?' sorusuna tatlı sevdiğini belirten bir kişi nasıl cevap verir?
Cevabı göster
'I prefer eating sweet food to spicy food because I have a sweet tooth.' (Tatlı yiyecekler yemeyi baharatlı yiyeceklere tercih ederim çünkü tatlıya düşkünüm.) şeklinde cevap verir.
Örnek 2'My mother never fries potatoes; she usually boils or bakes them.' cümlesine göre annenin mutfak alışkanlığı hakkında ne söylenebilir?
Cevabı göster
Annenin yağlı kızartmalardan (frying) kaçındığı, bunun yerine haşlama (boiling) veya fırında pişirme (baking) gibi sağlıklı pişirme yöntemlerini tercih ettiği söylenebilir.
Örnek 3Bir tarifte 'Grate two carrots and drain the boiled pasta.' yönergesi veriliyorsa hangi iki mutfak aracına ihtiyaç vardır?
Cevabı göster
Havuçları rendelemek (grate) için 'grater' (rende) ve haşlanmış makarnayı süzmek (drain) için 'strainer' (süzgeç) araçlarına ihtiyaç vardır.
Örnek 4'First, crack two eggs into a bowl. Second, whisk them well. Then, add some salt and cheese. Finally, fry the mixture in a hot pan.' tarifinde peynir eklemeden hemen önce ne yapılmalıdır?
Cevabı göster
Tuz ve peynir üçüncü adımda (Then) eklenmektedir; bundan hemen önceki adım (Second) yumurtaları iyice çırpmaktır ('Whisk the eggs well in a bowl').
Örnek 5Aşağıdaki tat sıfatlarını uygun yiyeceklerle eşleştiriniz: Sour, Salty, Spicy, Sweet.
Cevabı göster
Sour (Ekşi) ➔ Lemon (Limon); Salty (Tuzlu) ➔ Pickles / Salted crackers (Turşu / Tuzlu kraker); Spicy (Acı/Baharatlı) ➔ Chili pepper (Acı biber); Sweet (Tatlı) ➔ Strawberry cake (Çilekli pasta).
Örnek 6'What can I use to cook lentil soup?' (Mercimek çorbası pişirmek için ne kullanabilirim?) sorusuna hem malzeme hem de mutfak aracı belirterek cevap veriniz.
Cevabı göster
Malzeme olarak 'You can use red lentils, an onion, a carrot, oil, salt and hot water.' ve araç olarak 'You should use a pot and a blender.' cevabı verilir.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Waitress: 'How would you like your fish?' — Customer: 'I don't like greasy food, so please ________ it in the oven or on the grill.' Diyalogda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelemez?
Müşteri yağlı (greasy) yiyecekleri sevmediğini belirttiği için yağda kızartma anlamına gelen 'fry' kelimesini kullanamaz.
2'First, peel the potatoes. Second, slice them thinly. Next, fry them in hot oil. Finally, serve them hot.' Verilen tarife göre 'What is the step BEFORE frying the potatoes?' sorusunun doğru cevabı hangisidir?
Patatesleri kızartmadan (Next, fry them) hemen önceki adım 'Second, slice them thinly' (Soyulmuş patatesleri ince ince dilimlemek) adımıdır.
3'Ahmet loves eating baklava, chocolate pudding and apple pie after dinner.' Bu cümleye göre Ahmet hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Baklava, çikolatalı puding ve elmalı turta tatlı (sweet/dessert) çeşitleri olduğu için Ahmet'in tatlıya düşkün olduğu ('has a sweet tooth') söylenir.
4Aşağıdaki mutfak eylemi ve kullanılan mutfak aracı (Verb — Kitchen Tool) eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Kek pişirmek (bake) için 'oven' (fırın) ve 'cake pan / baking tray' kullanılır; 'colander' ise makarna ve sebze yıkayıp süzmeye yarayan kevgirdir.
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- 'Steam' kelimesi yiyecekleri sıcak su buharında sağlıklı bir şekilde pişirmek anlamına gelir.
- 'Sour' sıfatı bol acı biberli ve baharatlı yemeklerin tadını anlatmak için kullanılır.
- 'I prefer boiling eggs to frying them' cümlesi yumurta haşlamayı kızartmaya tercih ettiğimizi bildirir.
- Bir yemek tarifinde 'Finally' bağlacı tarifin ilk adımını başlatmak için kullanılır.
- 'Knead the dough' ifadesi un, su ve mayayı karıştırarak hamur yoğurmak demektir.
- 'Steam' kelimesi yiyecekleri sıcak su buharında sağlıklı bir şekilde pişirmek anlamına gelir.
6Aşağıdaki İngilizce mutfak kavramlarını Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun İngilizce kelimelerle tamamlayınız.
- Lemons and green plums have a taste, so many people cannot eat them easily.
- We use a to grate cheddar cheese on top of the hot pasta.
- My sister prefers chicken in the oven to frying it in oil.
- Please the boiled potatoes with a fork to make smooth potato puree.
- Before the cake into the oven, preheat the oven to 180 degrees Celsius.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8İngilizcede bir yemeğin tercih edilme nedenini (tat ve pişirme yöntemi açısından) ve yapılış sürecini anlatırken kullanılan temel yapıları örneklerle açıklayınız.
1. ipucu: Tercih bildirirken 'I prefer + V-ing / Noun + to + V-ing / Noun' kalıbı ve tat/sağlık sıfatları (healthy, tasty, not greasy) kullanılır.
2. ipucu: Pişirme yöntemleri olarak boil (haşlamak), bake/roast (fırınlamak), grill (ızgara yapmak), steam (buharda pişirmek) ve fry (kızartmak) belirtilir.
3. ipucu: Tarif adımları yazılırken emir cümleleri (Imperatives) ve sıralama bağlaçları (First, Second, Next, Then, After that, Finally) kullanılır.
Cevap: Bir yemeğin tercih edilme nedenini anlatırken 'I prefer grilled fish to fried fish because grilling is healthier and less greasy than frying' (Izgara balığı kızartılmış balığa tercih ederim çünkü ızgara yapmak kızartmaktan daha sağlıklı ve daha az yağlıdır) gibi 'prefer ... to ...' yapısı ve tat/nitelik sıfatları kullanılır. Yapılış sürecini anlatırken ise 'First, wash the fish. Second, season it with salt and lemon juice. Then, grill it for 15 minutes. Finally, serve it hot with salad.' şeklinde sıralama bağlaçları ve emir fiilleri kullanılır.
Kısaca
- Food Preferences: Yemek tercihleri 'prefer + V-ing/Noun + to + V-ing/Noun', 'would rather + V₁', 'be fond of' ve 'have a sweet tooth' kalıplarıyla ifade edilir.
- Taste Adjectives: Yiyeceklerin tadı sweet (tatlı), sour (ekşi), salty (tuzlu), spicy (baharatlı/acı), bitter (buruk acı), greasy (yağlı) ve tasty/delicious (lezzetli) sıfatlarıyla anlatılır.
- Cooking Methods: Boil (haşlamak), bake/roast (fırında pişirmek), grill (ızgara yapmak), steam (buharda pişirmek) ve fry (yağda kızartmak) başlıca pişirme yöntemleridir.
- Kitchen Tools: Grater (rende), peeler (soyacak), strainer (süzgeç), whisk (çırpıcı), rolling pin (merdane) ve baking tray (fırın tepsisi) hazırlık eylemleriyle eşleşir.
- Reading Recipes: Tarif sorularında 'Ingredients' (malzemeler), 'Kitchen tools' (araçlar) ve 'Before / After' (önceki / sonraki adım) bağlantıları sıralama bağlaçlarıyla takip edilir.
Bu dersin öteki kaynakları
- 8. Sınıf İngilizce Yıllık Planı (2026-2027) Yıllık plan
- İngilizce Dersi Öğretim Programı (ortaokul) Öğretim programı
- 8. Sınıf İngilizce Ortak Yazılı Senaryoları (1. dönem, 2026-2027) Yazılı senaryosu
- 8. Sınıf İngilizce Günlük Planları (2026-2027) Ders planı