Arapça öğrenmeye kısa selamlaşmalarla başlıyoruz. Bir ifadenin ne zaman söylendiğini, nasıl cevaplandığını ve harflerdeki noktalarla harekelerin nasıl ayırt edildiğini öğreneceğiz.
Karşılaşınca ne söyleriz?
السَّلَامُ عَلَيْكُمْ bir selamlama ifadesidir. Buna وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ ile karşılık verilir. مَرْحَبًا ise “Merhaba.” demektir.
أَهْلًا وَسَهْلًا “Hoş geldiniz.” anlamında kullanılır. Karşılık olarak erkeğe أَهْلًا بِكَ, kadına أَهْلًا بِكِ denebilir. مَرْحَبًا بِكَ ve مَرْحَبًا بِكِ ifadelerinde de son hareke hitap edilen kişiye göre değişir.
Günün zamanı ve hâl hatır
Sabah صَبَاحُ الْخَيْرِ denir; karşılığı صَبَاحُ النُّورِ olabilir. Akşam ise مَسَاءُ الْخَيْرِ ve مَسَاءُ النُّورِ kullanılır.
Bir erkeğe “Nasılsın?” derken كَيْفَ حَالُكَ؟, bir kadına sorarken كَيْفَ حَالُكِ؟ kullanılır. بِخَيْرٍ، الْحَمْدُ لِلَّهِ “İyiyim, Allah’a şükür.” anlamında bir cevaptır.
Adını sorma ve tanışma
Erkeğe مَا اسْمُكَ؟, kadına مَا اسْمُكِ؟ sorusu yöneltilir. İkisi de “Adın ne?” anlamındadır. Cevap اِسْمِي ifadesiyle başlar; ardından kişi adını söyler.
أَنَا “ben”, أَنْتَ erkeğe yöneltilen “sen”, أَنْتِ kadına yöneltilen “sen” anlamındadır. هَلْ ile sorulan basit soruya نَعَمْ “evet” veya لَا “hayır” ile karşılık verilebilir.
Tanışınca تَشَرَّفْتُ ya da فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ denerek memnuniyet belirtilebilir.
Nezaket ve vedalaşma
شُكْرًا “Teşekkür ederim.”, عَفْوًا ise “Rica ederim.” anlamındadır. مِنْ فَضْلِكَ bir erkekten ricada bulunurken kullanılan “Lütfen.” ifadesidir.
Ayrılırken مَعَ السَّلَامَةِ “Hoşça kal.”, إِلَى اللِّقَاءِ “Görüşmek üzere.” veya فِي أَمَانِ اللَّهِ “Allah’a emanet ol.” denebilir.
İlk harfler ve üç kısa ses
eserin başlangıç alıştırmalarında أ ب ت ث ج ح خ harfleri bulunur. Noktanın yeri ve sayısı harfi değiştirir: ب altta bir, ت üstte iki, ث üstte üç noktalıdır. ج altta noktalı, ح noktasız, خ üstte noktalıdır.
Harekeler kısa sesi gösterir. Fetha/üstün harfin üstüne, kesra/esre altına konur. Damma/ötre üstteki kıvrımlı işarettir. Aynı harfte بَ, بُ, بِ biçimleri farklı okunur.
Arapça yazı sağdan sola ilerler. Harfi örneğe bakarak yazarken önce gövdesine, sonra noktasına ve harekesine bak. Seslendirmeyi konu içeriğindeki ses örnekleriyle karşılaştır.
Sınıfta kullanılan kısa yönergeler
اِقْرَأْ “Oku.”, اُكْتُبْ “Yaz.”, اِجْلِسْ “Otur.”, قُمْ “Kalk.” yönergeleridir. Bunlar bir erkeğe hitap eden biçimlerdir.
Bir kadına hitap ederken sırasıyla اِقْرَئِي, اُكْتُبِي, اِجْلِسِي, قُومِي biçimleri kullanılır. Yönergeyi okurken hangi hareketin istendiğini belirle.
Örnekler
Örnek 1Sabah karşılaştığın biri صَبَاحُ الْخَيْرِ diyor. Aynı zamana uygun hangi karşılığı verirsin?
Cevabı göster
صَبَاحُ النُّورِ denebilir. Her iki ifade de sabah selamlaşmasında kullanılır.
Örnek 2مَا اسْمُكِ؟ sorusuna yalnız بِخَيْرٍ denmiş. Cevabın neden değiştirilmesi gerekir?
Cevabı göster
Soru adını soruyor; “İyiyim.” cevabı hâl hatır sorusuna uygundur. Adını söylemek için اِسْمِي ile başlanır.
Örnek 3ب ت ث dizisinde gövde benzerken harfler nasıl ayırt edilir?
Cevabı göster
Noktalarla: ب altta bir, ت üstte iki, ث üstte üç nokta taşır.
Örnek 4Bir kartta بَ, diğerinde بِ yazıyor. Değişen harf mi, hareke mi?
Cevabı göster
Harf aynıdır. İlkinde fetha/üstün, ikincisinde kesra/esre vardır; kısa ses değişir.
Örnek 5Bir konuşma sona erdiğinde إِلَى اللِّقَاءِ söyleniyor. Bu ifadenin konuşmadaki görevi nedir?
Cevabı göster
Vedalaşmayı sağlar; “Görüşmek üzere.” anlamındadır.
Örnek 6Öğretmen bir kız öğrenciye اُكْتُبِي diyor. İstenen davranış nedir?
Cevabı göster
Yazması istenmektedir. Bu, kadına hitap eden “Yaz.” yönergesidir.
Kavram Kartları
1 / 8
Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Akşam karşılaşmasına uygun iki ifade hangi seçenekte birlikte verilmiştir?
Akşam selamında مَسَاء sözcüğü bulunur.
2Noktasız ح harfinin üstüne bir nokta konuldu. Hangi harf oluştu?
خ, bu gövdenin üstten bir noktalı biçimidir.
3Bir erkek arkadaşının hâlini öğrenmek istiyorsun. Hangi ifadeyi kullanırsın?
Bu soru “Nasılsın?” anlamındadır.
4‘Sınıfta kullanılan kısa yönergeler’ kavramı veya konusuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
‘Sınıfta kullanılan kısa yönergeler’ kapsamında doğru açıklama: Bir kelimeyi tanımak, o yönergeye uygun hareketi de anlamaktır.
5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.
- نَعَمْ, “evet” anlamında kullanılabilir.
Basit bir soruya olumlu cevap verir.
- Arapça yazarken sözcükler soldan sağa sıralanır.
Arapça yazı sağdan sola ilerler.
- ت ile ث aynı sayıda nokta taşır.
İlkinde iki, ikincisinde üç nokta vardır.
- شُكْرًا bir teşekkür ifadesidir.
Karşılık olarak عَفْوًا kullanılabilir.
- نَعَمْ, “evet” anlamında kullanılabilir.
6Aşağıdaki kavramları doğru açıklamalarıyla eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.
- بِ üzerindeki kısa ses işaretinin adı olarak da söylenir.
- بَ üzerindeki kısa ses işaretinin adı olarak da söylenir.
- بُ üzerindeki kısa ses işaretinin adı olarak da söylenir.
Önce bütün boşlukları doldurun.
8Selamlaşmada حَالُكَ ile حَالُكِ arasındaki küçük işaret farkı neyi gösterir?
1. ipucu: Son harfin harekesine bak.
2. ipucu: Sorunun bir erkeğe mi, kadına mı yöneltildiğini düşün.
Cevap: İlk biçim erkeğe, ikinci biçim kadına hitap eder. Son hareke, hitap edilen kişiyi ayırt eder.
Kısaca
- Selamlaşma, tanışma, teşekkür ve vedalaşma ifadeleri farklı durumlarda kullanılır.
- Harfleri gövde ve noktalarıyla, kısa sesleri harekeleriyle ayırt ederiz.
- Arapça yazı sağdan sola ilerler.
Bu dersin öteki kaynakları
- 5. Sınıf Arapça Yıllık Planı (imam hatip ortaokulu) (2026-2027) Yıllık plan
- 5. Sınıf Arapça Günlük Planları (imam hatip ortaokulu) (2026-2027) Ders planı
- 5. Sınıf Arapça Harf ve Kelime Çalışması Kelime çalışması
- 5. Sınıf Arapça 1. Hafta Çalışma Kâğıdı: Selamlaşma, Tanışma, Harf ve Hareke Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 8. Hafta Çalışma Kâğıdı: Arap Alfabesinin Kalan Harfleri (س - ي), Sınıf İçi Yönergeler ve Vedalaşma İfadeleri Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 2. Hafta Çalışma Kâğıdı: Selamlaşma-Tanışma Diyalogları ve İkinci Harf Grubu (د ذ ر ز س ش ص ض) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 3. Hafta Çalışma Kâğıdı: Tanışma-Vedalaşma Konuşmaları ve Üçüncü Harf Grubu (ط ظ ع غ ف ق ك ل م ن هـ و ي) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 4. Hafta Çalışma Kâğıdı: Nezaket İfadeleri, Sınıf İçi Yönergeler, Harekeler ve 'Önce Selam Sonra Kelam' Hadisi Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 5. Hafta Çalışma Kâğıdı: Tanışma-Vedalaşma Diyalogları, Sınıf İçi Yönergeler, Cezm ve Şedde İle Kelime Okuma-Yazma Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 6. Hafta Çalışma Kâğıdı: Selamlaşma, Hal-Hatır Sorma, Tanışma Diyalogları (مَا اسْمُكَ / هَلْ أَنْتَ...؟) ve 'اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ' İlkesi Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 7. Hafta Çalışma Kâğıdı: Arap Alfabesindeki Harfler (أ - ز Arası Harfler), Harekelerle Seslendirme ve Tanışma İfadeleri Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 9. Hafta Çalışma Kâğıdı: Selamlaşma, Tanışma, Vedalaşma Diyalogları, Harf ve Harekelerle Kelime Okuma-Yazma Uygulamaları ve 1. Ünite Değerlendirmesi Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 10. Hafta Çalışma Kâğıdı: Sınıfımda (فِي صَفِّي): Sınıf Eşyaları, Yakın İşaret İsimleri (هٰذَا / هٰذِهِ), Soru Kalıpları (مَا هٰذَا / مَا هٰذِهِ؟) ve Sınıf İçi Yönergeler Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 12. Hafta Çalışma Kâğıdı: 2. Ünite Genel Uygulamaları ve Değerlendirmesi: Sınıf Eşyaları, Okulun Bölümleri, İşaret İsimleri (هٰذَا / هٰذِهِ), Harf-i Cerler (فِي، إِلَى), Sınıf Yönergeleri ve 'اَلْعِلْمُ نَافِعٌ' Vecizesi (ARP.5.2) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 11. Hafta Çalışma Kâğıdı: 2. Ders: Okulumda (فِي مَدْرَسَتِي): Okulun Bölümleri (الصف، المكتبة، المختبر، المقصف، الحديقة), Harf-i Cerler (فِي، إِلَى) ve «أَيْنَ...؟» Soru Kalıbı Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 13. Hafta Çalışma Kâğıdı: Sınıf Arkadaşlarım ve Öğretmenimle İletişim (صَدِيقِي / صَدِيقَتِي، طَالِب / طَالِبَة), İyelik Ekleri (ـِي، ـكَ، ـكِ) ve Diyalog Uygulamaları (ARP.5.2) Çalışma kâğıdı
- 5. Sınıf Arapça 14. Hafta Çalışma Kâğıdı: Hedef Kelimeler, Sınıf Eşyaları ve Eğitim Araçları, Hedef Dil Yapıları Yönergeler, Hedef Harfler ve Sesler, Ayet/Hadis/Veciz Söz Çalışma kâğıdı