İçeriğe geç

5. sınıf · Arapça · 13. hafta (14-18 Aralık 2026)

Sınıf Arkadaşlarım ve Öğretmenimle İletişim (صَدِيقِي / صَدِيقَتِي، طَالِب / طَالِبَة), İyelik Ekleri (ـِي، ـكَ، ـكِ) ve Diyalog Uygulamaları (ARP.5.2)

2. Ünite: Sınıfım teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinliklerHarf ve kelime çalış
Bu hafta

Okul ve sınıf ortamı, arkadaşlarımızla ve öğretmenlerimizle sürekli iletişim hâlinde olduğumuz canlı bir öğrenme yuvasıdır. Önceki derslerimizde sınıfımızdaki eşyaları ve okulun bölümlerini tanımıştık; bu hafta ise sınıf arkadaşlarımızı tanıtmayı, eşyalarımızın kime ait olduğunu iyelik ekleriyle ifade etmeyi ve sınıf içi yardımlaşma diyaloglarını nezaket kurallarıyla gerçekleştirmeyi öğreneceğiz.

Sınıf Arkadaşlarım ve Öğretmenim: Kişi Tanıtım Kalıpları

Sınıf ortamındaki kişileri tanıtırken sözcüğün eril (مُذَكَّر) veya dişil (مُؤَنَّث) olmasına dikkat ederiz. Erkek öğrenci için طَالِبٌ (tâlibun), kız öğrenci için sonunda yuvarlak tâ (ة) bulunan طَالِبَةٌ (tâlibetun) kelimesi kullanılır. Benzer şekilde erkek öğretmen مُعَلِّمٌ (muallimun), kadın öğretmen ise مُعَلِّمَةٌ (muallimetun) sözcüğüyle ifade edilir.

Yakınımızdaki bir kişiyi 'Bu kimdir?' diye sorarken eril kişiler için مَنْ هٰذَا؟ (Men hâzâ?), dişil kişiler için مَنْ هٰذِهِ؟ (Men hâzihî?) soru kalıbını kullanırız. Erkek arkadaşımızı tanıtırken هٰذَا صَدِيقِي (Hâzâ sadîkî - Bu benim erkek arkadaşımdır), kız arkadaşımızı tanıtırken ise هٰذِهِ صَدِيقَتِي (Hâzihî sadîkatî - Bu benim kız arkadaşımdır) deriz.

Tanıttığımız kişi hakkında ikinci bir cümle kurarken erkekler için هُوَ (huve - o) zamirini, kızlar için هِيَ (hiye - o) zamirini seçeriz. Örneğin هٰذَا صَدِيقِي عَلِيٌّ، هُوَ طَالِبٌ نَاجِحٌ (Bu arkadaşım Ali'dir, o başarılı bir öğrencidir) ve هٰذِهِ صَدِيقَتِي عَائِشَةُ، هِيَ طَالِبَةٌ مُجْتَهِدَةٌ (Bu arkadaşım Ayşe'dir, o çalışkan bir öğrencidir) cümlelerinde işaret ismi, zamir ve sıfat tam bir uyum içindedir.

SINIF ARKADAŞLARIM VE ÖĞRETMENİM (صَدِيقِي / صَدِيقَتِي - طَالِبٌ / طَالِبَةٌ) Eril Kişi ve Tanıtım Kalıpları (مُذَكَّر) • طَالِبٌ (Erkek öğrenci) · مُعَلِّمٌ (Erkek öğretmen) • صَدِيقِي (Erkek arkadaşım) · زَمِيلِي (Sınıf arkadaşım) • مَنْ هٰذَا؟ (Bu kimdir? - Eril için soru) • هٰذَا صَدِيقِي أَحْمَدُ، هُوَ طَالِبٌ. (Bu arkadaşım Ahmet'tir, o bir öğrencidir.) Zamir uyumu: هٰذَا + هُوَ (O - Eril) Dişil Kişi ve Tanıtım Kalıpları (مُؤَنَّث) • طَالِبَةٌ (Kız öğrenci) · مُعَلِّمَةٌ (Kadın öğretmen) • صَدِيقَتِي (Kız arkadaşım) · زَمِيلَتِي (Sınıf arkadaşım) • مَنْ هٰذِهِ؟ (Bu kimdir? - Dişil için soru) • هٰذِهِ صَدِيقَتِي زَيْنَبُ، هِيَ طَالِبَةٌ. (Bu arkadaşım Zeynep'tir, o bir öğrencidir.) Zamir uyumu: هٰذِهِ + هِيَ (O - Dişil)
🔍 Büyütmek için dokunun

Sınıf Eşyalarında Bitişik İyelik Zamirleri (ـِي ، ـكَ ، ـكِ)

Arapçada bir eşyanın veya kavramın kime ait olduğunu belirtmek için isimlerin sonuna bitişik iyelik zamirleri (ضَمَائِرُ الْمِلْكِيَّةِ) getirilir. Bir nesnenin bize ait olduğunu ('benim') ifade etmek için kelimenin sonuna uzatmalı yâ (ـِي) harfi eklenir: كِتَابٌ (kitap) → كِتَابِي (kitabım), قَلَمٌ (kalem) → قَلَمِي (kalemim), صَفٌّ (sınıf) → صَفِّي (sınıfım).

Karşımızdaki erkek muhataba 'senin' demek için ismin sonuna üstün harekeli kâf (ـكَ) eki, kız muhataba 'senin' demek için ise esre harekeli kâf (ـكِ) eki getirilir. Örneğin erkek sınıf arkadaşımıza 'senin defterin' derken دَفْتَرُكَ (defteruke), kız sınıf arkadaşımıza 'senin defterin' derken دَفْتَرُكِ (defteruki) biçiminde seslendiririz.

Sonunda yuvarlak tâ (ة) bulunan dişil eşya isimlerine (حَقِيبَةٌ - çanta, مِمْحَاةٌ - silgi, مَدْرَسَةٌ - okul, طَاوِلَةٌ - masa) iyelik zamiri bitiştiğinde sondaki ة harfi açılarak ت harfine dönüşür: حَقِيبَتِي (benim çantam), حَقِيبَتُكَ (senin çantan - eril), حَقِيبَتُكِ (senin çantan - dişil). Ayrıca bir nesnenin bize ait olup olmadığını هَلْ هٰذَا قَلَمُكَ؟ — نَعَمْ، هٰذَا قَلَمِي (Bu senin kalemin mi? — Evet, bu benim kalemim) diyaloğuyla doğrularız.

ARAPÇADA BİTİŞİK İYELİK ZAMİRLERİ (ـِي ، ـكَ ، ـكِ) Benim (ـِي - Mütekellim Yâ'sı) • كِتَابٌ → كِتَابِي (Kitabım) • قَلَمٌ → قَلَمِي (Kalemim) • حَقِيبَةٌ → حَقِيبَتِي (Çantam) • مَدْرَسَةٌ → مَدْرَسَتِي (Okulum) Erkek ve kız konuşmacı için ortaktır. Senin - Eril (ـكَ - Muhatap) • كِتَابُكَ (Senin kitabın - Erkek) • دَفْتَرُكَ (Senin defterin) • مِمْحَاتُكَ (Senin silgin) • مَا اسْمُكَ؟ (Adın nedir?) Üstün harekeli كَ harfi eklenir. Senin - Dişil (ـكِ - Muhataba) • كِتَابُكِ (Senin kitabın - Kız) • دَفْتَرُكِ (Senin defterin) • حَقِيبَتُكِ (Senin çantan) • مَا اسْمُكِ؟ (Adın nedir?) Esre harekeli كِ harfi eklenir.
🔍 Büyütmek için dokunun

Sınıf İçi İletişim, Yardımlaşma Yönergeleri ve Diyalog Uygulamaları

Sınıf içinde öğretmenimizle ve arkadaşlarımızla konuşurken nezaket ifadeleri ve doğru kip kalıplarını kullanmak iletişimi güçlendirir. Bir arkadaşımızdan bir eğitim aracını rica ederken erkek için مِنْ فَضْلِكَ (min fadlike - lütfen), kız için مِنْ فَضْلِكِ (min fadliki - lütfen) ifadesiyle söze başlarız.

'Bana ver' anlamındaki yönerge, karşımızdaki erkek arkadaşımız için أَعْطِنِي (a'tınî), kız arkadaşımız için أَعْطِينِي (a'tînî) şeklindedir. Örneğin مِنْ فَضْلِكَ أَعْطِنِي الْمِمْحَاةَ (Lütfen bana silgiyi ver) dediğimizde arkadaşımız eşyayı uzatırken erkek için تَفَضَّلْ، خُذْ (Tefaddal, huz - Buyur, al), kız için تَفَضَّلِي، خُذِي (Tefaddalî, huzî - Buyur, al) karşılığını verir.

Yardımlaşma sonrasında teşekkür etmek için شُكْرًا (Şükran - Teşekkür ederim) veya شُكْرًا جَزِيلًا (Çok teşekkür ederim) denir; muhatabımız ise عَفْوًا (Afven - Rica ederim) diyerek karşılık verir. Öğrendiğimiz bu yapıların tamamı, bu öğrenme alanının temel vecizesi olan اَلْعِلْمُ نَافِعٌ (İlim faydalıdır) ilkesini sınıf içi saygı ve dostlukla birleştirir.

SINIF İÇİ İLETİŞİM, ÖDÜNÇ İSTEME VE TEŞEKKÜR DİYALOGLARI Örnek Sınıf İçi Diyalog (حِوَارٌ فِي الصَّفِّ) • الطَّالِبُ: مِنْ فَضْلِكَ يَا صَدِيقِي، أَعْطِنِي القَلَمَ. (Lütfen arkadaşım, bana kalemi ver.) • الصَّدِيقُ: تَفَضَّلْ، خُذِ القَلَمَ. (Buyur, kalemi al.) • الطَّالِبُ: شُكْرًا جَزِيلًا يَا صَدِيقِي. (Çok teşekkür ederim arkadaşım.) • الصَّدِيقُ: عَفْوًا! اَلْعِلْمُ نَافِعٌ وَالتَّعَاوُنُ جَمِيلٌ. (Rica ederim! İlim faydalıdır ve yardımlaşmak güzeldir.) Nezaket ifadeleri: مِنْ فَضْلِكَ / مِنْ فَضْلِكِ (Lütfen) · تَفَضَّلْ / تَفَضَّلِي (Buyur) · شُكْرًا (Teşekkürler) · عَفْوًا (Rica ederim)
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Sınıf arkadaşımız Ömer'i ve kız arkadaşımız Fatma'yı Arapça işaret isimleri ve 'arkadaşım / öğrenci' kelimelerini kullanarak tanıtınız.

    Cevabı göster

    Erkek arkadaşımız Ömer için: هٰذَا صَدِيقِي عُمَرُ، هُوَ طَالِبٌ (Bu arkadaşım Ömer'dir, o bir öğrencidir). Kız arkadaşımız Fatma için: هٰذِهِ صَدِيقَتِي فَاطِمَةُ، هِيَ طَالِبَةٌ (Bu arkadaşım Fatma'dır, o bir öğrencidir).

  2. Örnek 2دَفْتَرٌ (defter) ve حَقِيبَةٌ (çanta) kelimelerine sırasıyla 'benim', 'senin (eril)' ve 'senin (dişil)' bitişik iyelik zamirlerini ekleyerek yazınız.

    Cevabı göster

    دَفْتَرٌ kelimesi: دَفْتَرِي (benim defterim), دَفْتَرُكَ (senin defterin - eril), دَفْتَرُكِ (senin defterin - dişil). حَقِيبَةٌ kelimesi: حَقِيبَتِي (benim çantam), حَقِيبَتُكَ (senin çantan - eril), حَقِيبَتُكِ (senin çantan - dişil).

  3. Örnek 3Sıra arkadaşınız Kerem'e 'Bu senin kalemin mi?' diye Arapça sorunuz ve Kerem'in 'Evet, bu benim kalemimdir.' cevabını yazınız.

    Cevabı göster

    Soru: هَلْ هٰذَا قَلَمُكَ يَا كَرَمُ؟ (Bu senin kalemin mi ey Kerem?). Cevap: نَعَمْ، هٰذَا قَلَمِي (Evet, bu benim kalemimdir).

  4. Örnek 4Kız sıra arkadaşınız Meryem'den kibarca silgiyi istemek için hangi Arapça cümleyi kurarsınız?

    Cevabı göster

    Karşımızdaki kişi kız olduğu için dişil hitap ve yönerge ekleri kullanılır: مِنْ فَضْلِكِ يَا مَرْيَمُ، أَعْطِينِي الْمِمْحَاةَ (Lütfen Meryem, bana silgiyi ver).

  5. Örnek 5Öğretmen sınıftaki bir erkek öğrenciye خُذِ الدَّفْتَرَ وَافْتَحِ الدَّفْتَرَ dediğinde öğrenciye hangi iki eylemi yapmasını söylemektedir?

    Cevabı göster

    خُذِ الدَّفْتَرَ 'Defteri al', وَافْتَحِ الدَّفْتَرَ ise 've defteri aç' anlamına gelir. Öğretmen öğrenciden defteri alıp açmasını istemektedir.

  6. Örnek 6أَيْنَ مُعَلِّمَتِي؟ — هِيَ فِي الصَّفِّ diyaloğunun Türkçe anlamını açıklayınız.

    Cevabı göster

    أَيْنَ مُعَلِّمَتِي؟ 'Benim (kadın) öğretmenim nerededir?' sorusudur. هِيَ فِي الصَّفِّ ise 'O, sınıftadır.' cevabıdır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Sınıfımızdaki bir kız arkadaşımızı işaret ederek 'Bu benim kız arkadaşımdır, o bir öğrencidir.' demek istediğimizde aşağıdaki Arapça cümlelerden hangisini kurmalıyız?

  2. 2Erkek sıra arkadaşımıza 'Bu senin defterin mi?' diye sorarken aşağıdaki ifadelerden hangisini kullanmamız dil bilgisi açısından doğrudur?

  3. 3Kız arkadaşı Zeynep'ten cetvel veya kalem isteyen bir öğrencinin cümlesinde aşağıdaki yönerge kalıplarından hangisi yer almalıdır?

  4. 4Sonunda yuvarlak tâ (ة) bulunan حَقِيبَةٌ (çanta) kelimesine 'benim' anlamı katan iyelik zamiri eklendiğinde kelimenin doğru yazılışı hangisi olur?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Akıl sahibi kişileri (öğrenci, öğretmen, arkadaş) sorarken مَنْ هٰذَا؟ / مَنْ هٰذِهِ؟ (Bu kimdir?) soru kalıbı kullanılır.
    • مَدْرَسَتِي kelimesi 'benim okulum', صَفِّي kelimesi ise 'benim sınıfım' anlamına gelir.
    • Bir erkek arkadaşımıza 'senin defterin' demek için esreli دَفْتَرُكِ ifadesi kullanılır.
    • Sınıf arkadaşına bir eşya uzatırken erkek için تَفَضَّلْ (buyur), kız için تَفَضَّلِي (buyur) nezaket sözcüğü söylenir.
    • أَعْطِنِي yönergesi 'kapat' anlamına gelir ve pencereyi kapatmak için kullanılır.

  6. 6Aşağıdaki Arapça ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.

    1. Erkek öğrenci için طَالِبٌ denirken, kız öğrenci için kelimesi kullanılır.
    2. Bana ait olan bir kalemi ifade etmek için 'kalemim' anlamında deriz.
    3. Erkek sıra arkadaşımıza 'Bu sana ait kitap mı?' diye sorarken هَلْ هٰذَا ifadesini kullanırız.
    4. Bir kişiyi sorarken 'Bu kimdir?' anlamında eril için soru kalıbı tercih edilir.
    5. Arkadaşımıza teşekkür ettiğimizde bize 'Rica ederim' anlamında diyerek karşılık verir.

  8. 8Arapçada isimlerin sonuna bitişen ـِي, ـكَ ve ـكِ iyelik zamirlerinin anlamlarını ve قَلَمٌ (kalem) ile مِمْحَاةٌ (silgi) kelimelerine uygulanışını adım adım açıklayınız.

Kısaca

  • Kişi Tanıtımı: Erkek öğrenci طَالِبٌ, kız öğrenci طَالِبَةٌ; erkek arkadaşım صَدِيقِي, kız arkadaşım صَدِيقَتِي sözcükleriyle ifade edilir.
  • Kimdir Sorusu ve Zamirler: Kişileri sorarken eril için مَنْ هٰذَا؟ (cevapta هُوَ), dişil için مَنْ هٰذِهِ؟ (cevapta هِيَ) kullanılır.
  • Bitişik İyelik Zamirleri: İsmin sonuna gelen ـِي 'benim' (كِتَابِي), ـكَ 'senin - eril' (كِتَابُكَ), ـكِ ise 'senin - dişil' (كِتَابُكِ) anlamı katar.
  • Yuvarlak Tâ Kuralı: Sonu ة ile biten kelimeler (حَقِيبَةٌ، مَدْرَسَةٌ) iyelik eki aldığında ة harfi açık ت harfine dönüşür (حَقِيبَتِي، مَدْرَسَتُكَ).
  • Nezaket ve Yardımlaşma: Sınıf içi diyaloglarda مِنْ فَضْلِكَ / مِنْ فَضْلِكِ (lütfen), أَعْطِنِي / أَعْطِينِي (bana ver), تَفَضَّلْ / تَفَضَّلِي (buyur), شُكْرًا (teşekkürler) ve عَفْوًا (rica ederim) kalıpları kullanılır.

Bu dersin öteki kaynakları