İçeriğe geç

5. sınıf · Arapça · 10. hafta (23-27 Kasım 2026)

1. Ders: Sınıfımda (فِي صَفِّي): Sınıf Eşyaları (سبورة، مقعد، مكتب، حقيبة، كتاب، دفتر), Yakın İşaret İsimleri (هٰذَا / هٰذِهِ) ve 'مَا هٰذَا / مَا هٰذِهِ؟' Soru Kalıbı (ARP.5.2)

2. Ünite: Sınıfım teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinliklerHarf ve kelime çalış
Bu hafta

Yeni temamızda öğrenme yuvası olan okulumuzu ve sınıfımızı Arapça kelimelerle tanımaya başlıyoruz. Sıramızın üzerindeki kitaptan yazı tahtasına, çantamızdaki defterden kaleme kadar her gün kullandığımız eğitim araçlarının isimlerini öğreniyoruz. Ayrıca yakındaki bir nesnenin ne olduğunu sormayı, eril ve dişil kelimelere uygun işaret isimleriyle cevap vermeyi ve sınıf içi yönergeleri karşılıklı iletişimde kullanmayı keşfediyoruz.

Sınıf Eşyaları ve Eğitim Araçları (فِي صَفِّي)

Okul ve sınıf ortamında kullandığımız eşyalar Arapçada yapı bakımından eril (müzekker) ve dişil (müennes) olmak üzere iki gruba ayrılır. Sonunda dişillik işareti olan yuvarlak te (ة / ـة) bulunmayan كِتَابٌ (kitap), دَفْتَرٌ (defter), قَلَمٌ (kalem), مَقْعَدٌ (sıra), مَكْتَبٌ (masa/çalışma masası), كُرْسِيٌّ (sandalye) ve صَفٌّ (sınıf) kelimeleri eril sözcüklerdir.

Kelimenin sonunda yuvarlak te (ة / ـة) bulunan سَبُّورَةٌ (yazı tahtası), حَقِيبَةٌ (çanta), طَاوِلَةٌ (masa), مِمْحَاةٌ (silgi) ve مَدْرَسَةٌ (okul) kelimeleri ise dişil (müennes) sözcüklerdir. Aynı kural kişiler için de geçerlidir: طَالِبٌ erkek öğrenciyi, طَالِبَةٌ ise kız öğrenciyi ifade eder.

Bir nesnenin veya kişinin nerede olduğunu belirtirken 'içinde / -da / -de' anlamına gelen فِي harf-i cerri kullanılır: فِي الصَّفِّ (sınıfta), فِي الْمَدْرَسَةِ (okulda) ve فِي الْحَقِيبَةِ (çantada). Sınıf arkadaşlarımızı tanıtırken erkek arkadaş için صَدِيقِي, kız arkadaş için صَدِيقَتِي deriz.

SINIF EŞYALARI VE EĞİTİM ARAÇLARI (فِي صَفِّي) Eril (Müzekker) Eşyalar كِتَابٌ (Kitap) • دَفْتَرٌ (Defter) قَلَمٌ (Kalem) • مَكْتَبٌ (Masa) مَقْعَدٌ (Sıra) • كُرْسِيٌّ (Sandalye) صَفٌّ (Sınıf) • طَالِبٌ (Erkek Öğrenci) Sonunda yuvarlak te (ة) bulunmaz. Dişil (Müennes) Eşyalar سَبُّورَةٌ (Yazı Tahtası) حَقِيبَةٌ (Çanta) • طَاوِلَةٌ (Masa) مِمْحَاةٌ (Silgi) • مَدْرَسَةٌ (Okul) طَالِبَةٌ (Kız Öğrenci) Sonunda dişillik işareti (ة / ـة) yer alır. Sınıf Ortamı ve Arkadaşlık فِي الصَّفِّ (Sınıfta) فِي الْمَدْرَسَةِ (Okulda) صَدِيقِي (Erkek arkadaşım) صَدِيقَتِي (Kız arkadaşım) «اَلْعِلْمُ نَافِعٌ» (İlim faydalıdır.)
🔍 Büyütmek için dokunun

Yakın İşaret İsimleri (هٰذَا / هٰذِهِ) ve Soru Kalıpları

Yakınımızda bulunan tekil varlıkları işaret ederken kelimenin eril veya dişil olmasına göre iki farklı işaret ismi kullanılır. Eril (müzekker) varlıklar için هٰذَا (hâzâ - bu), dişil (müennes) varlıklar için ise هٰذِهِ (hâzihî - bu) kelimesi seçilir. Örneğin هٰذَا كِتَابٌ (Bu bir kitaptır) ve هٰذِهِ حَقِيبَةٌ (Bu bir çantadır) cümlelerinde işaret ismi ile eşya arasında tam uyum vardır.

Cansız varlıkların ve nesnelerin ne olduğunu öğrenmek için 'Ne?' anlamındaki مَا soru edatı kullanılır. Eril bir nesne sorulurken مَا هٰذَا؟ (Bu nedir?), dişil bir nesne sorulurken مَا هٰذِهِ؟ (Bu nedir?) kalıbı tercih edilir.

Bir nesnenin tahmin ettiğimiz eşya olup olmadığını doğrulamak için 'mı / mi?' anlamındaki هَلْ soru edatı cümlenin başına getirilir. هَلْ هٰذَا دَفْتَرٌ؟ (Bu bir defter midir?) sorusuna olumlu cevap verirken نَعَمْ، هٰذَا دَفْتَرٌ (Evet, bu bir defterdir); olumsuz cevap verirken لَا، هٰذَا كِتَابٌ (Hayır, bu bir kitaptır) denir.

YAKIN İŞARET İSİMLERİ (هٰذَا / هٰذِهِ) VE SORU KALIPLARI Eril (Müzekker) İçin: هٰذَا (Bu) مَا هٰذَا؟ (Bu nedir?) • هٰذَا كِتَابٌ. (Bu bir kitaptır.) • هٰذَا دَفْتَرٌ. (Bu bir defterdir.) هَلْ هٰذَا قَلَمٌ؟ (Bu bir kalem midir?) نَعَمْ، هٰذَا قَلَمٌ. (Evet, bu bir kalemdir.) لَا، هٰذَا مَقْعَدٌ. (Hayır, bu bir sıradır.) Dişil (Müennes) İçin: هٰذِهِ (Bu) مَا هٰذِهِ؟ (Bu nedir?) • هٰذِهِ سَبُّورَةٌ. (Bu bir yazı tahtasıdır.) • هٰذِهِ حَقِيبَةٌ. (Bu bir çantadır.) هَلْ هٰذِهِ مِمْحَاةٌ؟ (Bu bir silgi midir?) نَعَمْ، هٰذِهِ مِمْحَاةٌ. (Evet, bu bir silgidir.) لَا، هٰذِهِ طَاوِلَةٌ. (Hayır, bu bir masadır.)
🔍 Büyütmek için dokunun

Sınıf İçi Yönergeler ve Sesletim Uygulamaları

Ders işlenirken öğretmenin ve öğrencilerin kullandığı temel eylem yönergeleri muhatabın cinsiyetine göre şekillenir. Erkek öğrenciye hitap ederken fiilin sonu cezimli kalır; kız öğrenciye hitap ederken ise fiilin sonuna uzatmalı bir 'î' (ـِي) sesi eklenir.

Sınıfta en sık kullanılan yönergeler şunlardır: اِفْتَحْ / اِفْتَحِي (Aç!), أَغْلِقْ / أَغْلِقِي (Kapat!), خُذْ / خُذِي (Al!), أَعْطِ / أَعْطِي (Ver!) ve أَعْطِنِي / أَعْطِينِي (Bana ver!). Örneğin 'Kitabı aç!' demek için erkeğe اِفْتَحِ الْكِتَابَ, kıza اِفْتَحِي الْكِتَابَ denir.

Okuma ve yazma çalışmalarında uzatma harfleri (أَوْ، تِي، نَا), cezimli heceler (أَيْ، لَمْ، أَنْ), kelimenin sonuna '-ün, -en, -in' sesi katan tenvin (أَبٌ، بَيْتًا، طَالِبَةٌ) ve harfi iki kez vurgulu okutan şedde (مَدَّ، شَدَّ، كُلٌّ، سَبُّورَةٌ) kuralları birlikte uygulanır.

SINIF İÇİ EYLEM YÖNERGELERİ VE SESLETİM ÖZELLİKLERİ Eril ve Dişil Emir Kipinde Yönergeler اِفْتَحْ (Aç - Eril) | اِفْتَحِي (Aç - Dişil) أَغْلِقْ (Kapat - Eril) | أَغْلِقِي (Kapat - Dişil) خُذْ (Al - Eril) | خُذِي (Al - Dişil) أَعْطِ (Ver - Eril) | أَعْطِي (Ver - Dişil) أَعْطِنِي / أَعْطِينِي (Bana ver!) Sesletim: Med, Cezim, Tenvin ve Şedde • Uzatma (Med): أَوْ - تِي - نَا (كِتَاب - حَقِيبَة) • Cezim (Sükûn): أَيْ - لَمْ - أَنْ (مَكْتَب - دَفْتَر) • Tenvin (-ün/-en/-in): أَبٌ - بَيْتًا - طَالِبَةٌ • Şedde (Vurgulu): مَدَّ - شَدَّ - كُلٌّ - سَبُّورَةٌ Harflerin kelime içindeki konumlarına göre yazılışı
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Sıranın üzerindeki çantayı göstererek 'مَا هٰذِهِ؟' (Bu nedir?) diye soran bir öğrenciye Arapça nasıl cevap verilir?

    Cevabı göster

    Çanta kelimesi dişil (müennes) olduğu için 'هٰذِهِ حَقِيبَةٌ.' (Bu bir çantadır.) şeklinde cevap verilir.

  2. Örnek 2'مَقْعَدٌ، سَبُّورَةٌ، مَكْتَبٌ، مِمْحَاةٌ' kelimelerini eril (müzekker) ve dişil (müennes) olarak sınıflandırınız.

    Cevabı göster

    Sonunda yuvarlak te bulunmayan 'مَقْعَدٌ' (sıra) ve 'مَكْتَبٌ' (masa) eril; sonunda yuvarlak te (ة) bulunan 'سَبُّورَةٌ' (yazı tahtası) ve 'مِمْحَاةٌ' (silgi) ise dişildir.

  3. Örnek 3Elinde defter tutan birine 'هَلْ هٰذَا كِتَابٌ؟' (Bu bir kitap mıdır?) diye sorulduğunda olumsuz ve doğru cevap nasıl kurulur?

    Cevabı göster

    'لَا، هٰذَا دَفْتَرٌ.' (Hayır, bu bir defterdir.) diyerek cevap verilir.

  4. Örnek 4Öğretmen kız öğrencisi Zeynep'ten çantasını açmasını, erkek öğrencisi Ahmet'ten ise defterini kapatmasını hangi yönergelerle ister?

    Cevabı göster

    Kız öğrenciye 'اِفْتَحِي' (Aç!), erkek öğrenciye ise 'أَغْلِقْ' (Kapat!) yönergesiyle seslenir.

  5. Örnek 5Sınıf arkadaşlarımızı tanıtırken kullandığımız 'هٰذَا صَدِيقِي' ve 'هٰذِهِ صَدِيقَتِي' ifadelerinin anlam farkı nedir?

    Cevabı göster

    'هٰذَا صَدِيقِي' ifadesi 'Bu benim erkek arkadaşımdır', 'هٰذِهِ صَدِيقَتِي' ifadesi ise 'Bu benim kız arkadaşımdır' anlamına gelir.

  6. Örnek 6'سَبُّورَةٌ' ve 'مَكْتَبٌ' kelimelerinde bulunan okuma işaretlerini (cezim, şedde, tenvin) belirtiniz.

    Cevabı göster

    'سَبُّورَةٌ' kelimesinde Be harfinde şedde, sonunda iki ötre (tenvin); 'مَكْتَبٌ' kelimesinde ise Kef harfinde cezim (sükûn), sonunda iki ötre (tenvin) vardır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Aşağıdaki sınıf eşyalarından hangisi dişil (müennes) bir kelime olduğu için 'هٰذِهِ' işaret ismiyle birlikte kullanılır?

  2. 2Elindeki kalemi göstererek 'هَلْ هٰذَا قَلَمٌ؟' diye soran bir öğrenciye verilecek olumlu cevap aşağıdakilerden hangisidir?

  3. 3Sınıfta kız arkadaşına 'Bana ver!' veya 'Al!' şeklinde seslenmek isteyen bir öğrenci aşağıdaki yönerge çiftlerinden hangisini seçmelidir?

  4. 4Arapçada 'مكتب - مقعد - حقيبة - ممحاة' kelimelerinin Türkçe karşılıkları hangi seçenekte sırasıyla doğru verilmiştir?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Eril (müzekker) ve tekil bir sınıf eşyasını yakından işaret ederken 'هٰذَا' (bu) kelimesi kullanılır.
    • 'حَقِيبَةٌ' (çanta) kelimesi eril olduğu için 'هٰذَا حَقِيبَةٌ' şeklinde cümle kurulur.
    • 'اِفْتَحْ' yönergesi 'Aç!', 'أَغْلِقْ' yönergesi ise 'Kapat!' anlamına gelir.
    • 'اَلْعِلْمُ نَافِعٌ' özdeyişi 'Sınıf temizdir' anlamında kullanılır.
    • Bir nesnenin sınıfta olduğunu ifade etmek için 'فِي الصَّفِّ' (sınıfta) yapısı kullanılır.

  6. 6Aşağıdaki Arapça sınıf eşyalarını ve ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun Arapça kelimelerle tamamlayınız.

    1. Yakındaki eril bir nesnenin ne olduğunu sormak için مَا soru kalıbı kullanılır.
    2. Sonunda yuvarlak te bulunan سَبُّورَةٌ kelimesini işaret ederken işaret ismi seçilir.
    3. Öğretmenin erkek öğrenciye 'Kitabı aç!' derken kullandığı emir fiili kelimesidir.
    4. 'هَلْ هٰذَا دَفْتَرٌ؟' sorusuna olumlu yanıt verirken cümlenin başına getirilir.
    5. Okulda ve sınıfta yazıları silmek için kullandığımız aracın Arapça adı sözcüğüdür.

  8. 8Arapçada yakındaki eşyaları tanıtırken 'هٰذَا' ve 'هٰذِهِ' işaret isimlerinin neye göre seçildiğini sınıf eşyalarından örnekler vererek açıklayınız.

Kısaca

  • Sınıf Eşyaları: كِتَابٌ (kitap), دَفْتَرٌ (defter), قَلَمٌ (kalem), مَقْعَدٌ (sıra), مَكْتَبٌ (masa), كُرْسِيٌّ (sandalye) eril; سَبُّورَةٌ (tahta), حَقِيبَةٌ (çanta), طَاوِلَةٌ (masa), مِمْحَاةٌ (silgi) dişildir.
  • Yakın İşaret İsimleri: Yakındaki eril (müzekker) tekil varlıklar için 'هٰذَا' (bu), dişil (müennes) tekil varlıklar için 'هٰذِهِ' (bu) kullanılır.
  • Soru Kalıpları: Nesnenin ne olduğunu sormak için 'مَا هٰذَا / مَا هٰذِهِ؟', doğrulamak için 'هَلْ هٰذَا / هٰذِهِ...؟' (نَعَمْ / لَا) kalıpları kullanılır.
  • Sınıf Yönergeleri: اِفْتَحْ/اِفْتَحِي (Aç), أَغْلِقْ/أَغْلِقِي (Kapat), خُذْ/خُذِي (Al), أَعْطِ/أَعْطِي (Ver) ve أَعْطِنِي/أَعْطِينِي (Bana ver) ifadeleri cinsiyete göre çekimlenir.
  • Sesletim ve Özdeyiş: Kelime sonundaki tenvin (-ün/-en/-in), cezim ve şedde kurallarına dikkat edilir; 'اَلْعِلْمُ نَافِعٌ' (İlim faydalıdır) ilkesi benimsenir.

Bu dersin öteki kaynakları