İçeriğe geç

5. sınıf · Arapça · 8. hafta (2-6 Kasım 2026)

Arap Alfabesinin Kalan Harfleri (س - ي), Sınıf İçi Yönergeler ve Vedalaşma İfadeleri

1. Ünite: Merhaba teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinliklerHarf ve kelime çalış
Bu hafta

Arapça öğrenim yolculuğumuzda harflerin dünyasını tamamlıyoruz. Alfabemizin kalan harflerini tanırken aynı zamanda sınıf ortamında sıkça duyduğumuz temel yönergeleri ve vedalaşma nezaketini de öğreniyoruz. Peygamber Efendimizin 'Selam kelamdan öncedir' öğüdüyle dilimizi hem doğru hem de ahlaki güzellikle konuşmayı hedefliyoruz.

Arap Alfabesinin Kalan Harfleri (Sin'den Ye'ye)

Arap alfabesinin ikinci bölümünde yer alan harflerimiz sırasıyla <b>س (Sin)</b>, <b>ش (Şın)</b>, <b>ص (Sad)</b>, <b>ض (Dad)</b>, <b>ط (Tı)</b>, <b>ظ (Zı)</b>, <b>ع (Ayn)</b>, <b>غ (Gayn)</b>, <b>ف (Fe)</b>, <b>ق (Kaf)</b>, <b>ك (Kef)</b>, <b>ل (Lam)</b>, <b>م (Mim)</b>, <b>ن (Nun)</b>, <b>هـ (He)</b>, <b>و (Vav)</b> ve <b>ي (Ye)</b> harfleridir.

Bu harflerden ص (Sad), ض (Dad), ط (Tı), ظ (Zı), غ (Gayn) ve ق (Kaf) kalın sesli harflerdir ve üstün harekesiyle 'a' sesine yakın sesletilir.

و (Vav) harfi kendinden sonraki harfle kesinlikle birleşmez; diğer harfler ise başta, ortada ve sonda bitişerek kelimeleri oluşturur.

ARAP ALFABESİ (س - ي ARASI HARFLER) VE YAZILIŞLARI Dişli ve Boğaz Harfleri س - ش - ص - ض Sin, Şın, Sad, Dad Sad ve Dad kalın seslidir. سَمَك (Balık) - شَمْس (Güneş) Peltek ve Boğaz Harfleri ط - ظ - ع - غ Tı, Zı, Ayn, Gayn Zı peltek ve kalın okunur. طَالِب (Öğrenci) - عَيْن (Göz) Dudak ve Çıkış Harfleri ف - ق - ك - ل - م - ن - هـ - و - ي Fe, Kaf, Kef, Lam, Mim, Nun, He, Vav, Ye Vav kendinden sonraya birleşmez. قَلَم (Kalem) - كِتَاب (Kitap)
🔍 Büyütmek için dokunun

Sınıf İçi Emir ve Eylem Yönergeleri

Sınıf ortamında öğretmenlerin öğrencilere yönelik kullandığı temel komutlar eylemi yapan kişinin cinsiyetine göre farklılık gösterir.

Erkek öğrenciye hitap ederken: قُمْ (Ayağa kalk), اِجْلِسْ (Otur), اِقْرَأْ (Oku) ve اُكْتُبْ (Yaz) ifadeleri kullanılır.

Kız öğrenciye hitap ederken kelimenin sonuna dişil 'ye' harfi eklenir: قُومِي (Ayağa kalk), اِجْلِسِي (Otur), اِقْرَئِي (Oku) ve اُكْتُبِي (Yaz) şeklinde seslendirilir.

SINIF İÇİ YÖNERGELER (ERİL VE DİŞİL KULLANIM) Erkek Öğrenciye Hitap (Müzekker) • قُمْ (Kum):Ayağa kalk! • اِجْلِسْ (İclis):Otur! • اِقْرَأْ (İkra'):Oku! • اُكْتُبْ (Üktüb):Yaz! Kız Öğrenciye Hitap (Müennes) • قُومِي (Kûmî):Ayağa kalk! • اِجْلِسِي (İclisî):Otur! • اِقْرَئِي (İkra'î):Oku! • اُكْتُبِي (Üktübî):Yaz!
🔍 Büyütmek için dokunun

İslam İletişim Adabı ve Vedalaşma İfadeleri

Sevgili Peygamberimiz bir hadis-i şeriflerinde «اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ» buyurarak konuşmaya başlamadan önce mutlaka selam verilmesi gerektiğini bildirmiştir.

Bir ortamdan ayrılırken kullanılan başlıca vedalaşma ifadeleri şunlardır: مَعَ السَّلَامَةِ (Selametle), إِلَى اللِّقَاءِ (Görüşmek üzere) ve فِي أَمَانِ اللهِ (Allah'a emanet ol).

Bu ifadeler Müslümanların birbirine daima esenlik, sağlık ve ilahi güvence dilediğini gösteren zarif iletişim kalıplarıdır.

İSLAM'DA İLETİŞİM ADABI VE VECİZ SÖZ «اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ» "Selam, kelamdan (konuşmadan) öncedir." (Hadis-i Şerif) مَعَ السَّلَامَةِ Selametle / Güle güle إِلَى اللِّقَاءِ Görüşmek üzere فِي أَمَانِ اللهِ Allah'a emanet ol
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Arapçada erkek öğrenciye 'yaz', kız öğrenciye 'yaz' demek için sırasıyla hangi yönergeler kullanılır?

    Cevabı göster

    Erkek öğrenci için 'اُكْتُبْ' (Üktüb), kız öğrenci için ise sonuna dişil ya harfi eklenerek 'اُكْتُبِي' (Üktübî) kalıbı kullanılır.

  2. Örnek 2Kendinden sonraki harfle kesinlikle birleşmeyen, alfabenin ikinci yarısındaki harf hangisidir?

    Cevabı göster

    Vav (و) harfidir. Kendinden önceki harfle birleşebilir fakat kendisinden sonra gelen harfe bitişmez.

  3. Örnek 3Peygamber Efendimizin konuşma adabına dair buyurduğu veciz sözün anlamı nedir?

    Cevabı göster

    'اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ' hadisi, söze ve sohbete başlamadan önce ilk olarak selam verilmesi gerektiğini ifade eder.

  4. Örnek 4Bir arkadaşınız sınıf ortamından ayrılırken size 'مَعَ السَّلَامَةِ' dediğinde ona nasıl karşılık verebilirsiniz?

    Cevabı göster

    'فِي أَمَانِ اللهِ' (Allah'a emanet ol) veya 'إِلَى اللِّقَاءِ' (Görüşmek üzere) diyerek karşılık verilebilir.

  5. Örnek 5Arap alfabesinde noktasız yazılan 'Sad' harfinin üzerine tek nokta konulduğunda hangi harf elde edilir?

    Cevabı göster

    Dad (ض) harfi elde edilir. Kalın ve kendine has sesletimi olan bir harftir.

  6. Örnek 6Öğretmenin bir kız öğrenciye tahtaya kalkmasını söylemesi durumunda kullanacağı doğru yönerge nedir?

    Cevabı göster

    Dişil şahsa hitap edildiği için 'قُومِي' (Kûmî) yönergesi kullanılır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Öğretmen erkek öğrenciye 'otur' demek istediğinde aşağıdaki yönergelerden hangisini söylemelidir?

  2. 2Aşağıdaki harflerden hangisi kalın sesli harfler grubunda yer alır?

  3. 3Arapça vedalaşırken 'Görüşmek üzere' anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  4. 4Peygamber Efendimizin iletişim adabını bildiren hadisi aşağıdakilerden hangisidir?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Vav harfi kendisinden sonra gelen harfle bitişerek yazılır.
    • Kız öğrenciye kitap okuması söylendiğinde 'اِقْرَئِي' ifadesi kullanılır.
    • Sad ve Tı harfleri ince sesletilen harflerdir.
    • Konuşmaya başlamadan önce selam vermek tavsiye edilen güzel bir edeptir.
    • Fi emanillah ifadesi Allah'a emanet ol anlamına gelen bir vedalaşma sözüdür.

  6. 6Arapça yönergeler ile Türkçe anlamlarını eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Peygamber Efendimiz söze başlamadan önce verilmesini tavsiye etmiştir.
    2. Kız öğrenciye ayağa kalkması söylenirken ifadesi tercih edilir.
    3. Arap alfabesinde kendinden sonraya birleşmeyen harflerden biri harfidir.
    4. Ayrılırken görüşmek üzere anlamında kalıbı söylenir.
    5. Erkek öğrenciye yazması söylendiğinde komutu verilir.

  8. 8Arapça sınıf içi eylem yönergelerinde erkek ve kız öğrencilere hitap ederken oluşan yapısal fark nedir?

Kısaca

  • Alfabenin İkinci Yarısı: Sin harfinden Ye harfine kadar olan grupta Sad, Dad, Tı, Zı, Gayn ve Kaf kalın sesli harflerdir.
  • Birleşmeyen Harf: Vav harfi kendinden sonra gelen harfe kesinlikle bitişmez.
  • Sınıf Yönergeleri: Emir kiplerinde eril için cezim kullanılırken (kum, iclis), dişil için sonuna ye eklenir (kûmî, iclisî).
  • Selamlaşma Önceliği: Peygamberimizin 'Selam kelamdan öncedir' hadisi gereği iletişime selamla başlanır.
  • Vedalaşma Nezaketi: Ayrılırken selametle (mea's-selâme) veya Allah'a emanet ol (fî emânillâh) duaları edilir.

Bu dersin öteki kaynakları