İçeriğe geç

5. sınıf · Arapça · 9. hafta (9-13 Kasım 2026)

Selamlaşma, Tanışma, Vedalaşma Diyalogları, Harf ve Harekelerle Kelime Okuma-Yazma Uygulamaları ve 1. Ünite Değerlendirmesi

1. Ünite: Merhaba teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinliklerHarf ve kelime çalış
Bu hafta

Merhaba temamızın tamamlayıcı haftasında, öğrendiğimiz tüm harfleri, harekeleri ve günlük iletişim ifadelerini bir araya getiriyoruz. Bir ortama girdiğimizde selam vererek sözlü iletişimi başlatmayı, kendimizi tanıtmayı, karşımızdakinin halini hatırını sormayı ve ayrılırken güzel dileklerle vedalaşmayı pekiştiriyoruz. Aynı zamanda harfleri başta, ortada ve sonda birleştirerek kelimeleri akıcı biçimde okuyup yazma becerimizi geliştiriyoruz.

Selamlaşma, Tanışma ve Hal Hatır Sorma Diyalogları

Arapçada iletişimin anahtarı اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ (Allah'ın selamı üzerinize olsun) ifadesidir; bu selama وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ diyerek karşılık verilir. Günün vakitlerine göre sabahleyin صَبَاحُ الْخَيْرِ denildiğinde صَبَاحُ النُّورِ, akşamleyin مَسَاءُ الْخَيْرِ denildiğinde ise مَسَاءُ النُّورِ cevabı kullanılır.

Karşımızdaki kişiyle tanışırken erkek muhataba مَا اسْمُكَ؟, kız muhataba ise مَا اسْمُكِ؟ (Adın ne?) diye sorulur; cevap veren kişi cinsiyet farkı olmaksızın اِسْمِي... (Benim adım...) kalıbını kullanır. Tanışma sonunda تَشَرَّفْتُ (Memnun oldum) ve فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ (Güzel bir fırsat) denir.

Hal hatır sorarken erkeğe كَيْفَ حَالُكَ؟, kıza كَيْفَ حَالُكِ؟ (Nasılsın?) sorusu yöneltilir ve بِخَيْرٍ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ (İyiyim, Allah'a hamdolsun) diyerek şükürle cevap verilir.

SELAMLAŞMA, TANIŞMA VE VEDALAŞMA DİYALOGLARI Selamlaşma Kalıpları اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ ⇄ وَعَلَيْكُمُ السَّلَامُ Selamün aleyküm ⇄ Aleyküm selam صَبَاحُ الْخَيْرِ ⇄ صَبَاحُ النُّورِ Hayırlı sabahlar (Günaydın) مَسَاءُ الْخَيْرِ ⇄ مَسَاءُ النُّورِ Hayırlı akşamlar (İyi akşamlar) أَهْلًا وَسَهْلًا ⇄ أَهْلًا بِكَ / بِكِ Tanışma ve Hal Hatır مَا اسْمُكَ؟ / مَا اسْمُكِ؟ Adın ne? (Eril: -ke / Dişil: -ki) اِسْمِي أَحْمَدُ / اِسْمِي زَيْنَبُ كَيْفَ حَالُكَ؟ / كَيْفَ حَالُكِ؟ بِخَيْرٍ، وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَشَرَّفْتُ ⇄ فُرْصَةٌ سَعِيدَةٌ Memnun oldum ⇄ Güzel bir fırsat Vedalaşma ve Nezaket إِلَى اللِّقَاءِ (Görüşmek üzere) مَعَ السَّلَامَةِ (Güle güle) فِي أَمَانِ اللهِ (Allah'a emanet ol) شُكْرًا (Teşekkürler) ⇄ عَفْوًا (Rica ederim) مِنْ فَضْلِكَ / مِنْ فَضْلِكِ Lütfen (Erkek / Kız muhatap)
🔍 Büyütmek için dokunun

Harf ve Harekelerle Kelime Okuma-Yazma Uygulamaları

Arap alfabesindeki yirmi sekiz harf sağdan sola doğru yazılır ve hareke adı verilen işaretlerle seslendirilir. Harfin üzerine konulan yatay çizgi fetha (üstün) olup ince harflere 'e', kalın harflere 'a' sesi verir.

Harfin altına konulan çizgi kesra (esre) adını alır ve ince harfleri 'i', kalın harfleri 'ı' sesiyle okutur. Harfin üzerine konulan küçük vav benzeri işaret ise damme (ötre) olup 'ü' veya 'u' sesi kazandırır.

Kelime oluştururken harflerin kuyruk kısımları düşürülerek sonraki harfe birleştirilir; ancak ا (Elif), د (Dal), ذ (Zel), ر (Ra), ز (Ze) ve و (Vav) olmak üzere altı harf kendisinden sonra gelen harfle bitişmez.

HARFLERİN HAREKELERLE OKUNUŞU VE KELİME BİRLEŞTİRME Üç Temel Hareke (Ses İşaretleri) • Fetha (Üstün): بَ (Be) - قَ (Ka) Harfin üzerine yazılır; ince harfleri e, kalınları a okutur. • Kesra (Esre): بِ (Bi) - قِ (Kı) Harfin altına yazılır; ince harfleri i, kalınları ı okutur. • Damme (Ötre): بُ (Bü) - قُ (Ku) Harfin üzerine vav benzeri konur; ü veya u sesi verir. Harf Birleştirme ve Ayrık Harfler كَ + تَ + بَ = كَتَبَ (Ketebe) قَ + لَ + مٌ = قَلَمٌ (Kalemün) Sonraki Harfle Birleşmeyen 6 Harf: ا - د - ذ - ر - ز - و Elif, Dal, Zel, Ra, Ze ve Vav harfleri Örnek: دَ + رَ + سَ = دَرَسَ (Derese)
🔍 Büyütmek için dokunun

Soru Kalıpları, Sınıf Yönergeleri ve Nezaket İfadeleri

Bir bilginin doğruluğunu sormak için cümlenin başına هَلْ (-mı / -mi?) soru edatı getirilir. Erkek muhataba هَلْ أَنْتَ...؟ (Sen ... mısın?), kız muhataba ise هَلْ أَنْتِ...؟ diye sorulur; olumlu cevapta نَعَمْ، أَنَا... (Evet, ben...), olumsuz cevapta لَا، أَنَا... (Hayır, ben...) kullanılır.

Sınıf içi yönergelerde erkek öğrenciye قُمْ (Kalk), اِجْلِسْ (Otur), اِقْرَأْ (Oku), اُكْتُبْ (Yaz) denilirken; kız öğrenciye sonuna uzatma ye'si eklenerek قُومِي, اِجْلِسِي, اِقْرَئِي ve اُكْتُبِي şeklinde seslenilir.

İletişimde nezaket için مِنْ فَضْلِكَ (Lütfen), شُكْرًا (Teşekkür ederim) ve عَفْوًا (Rica ederim / Afedersin) ifadeleri kullanılır; ayrılırken إِلَى اللِّقَاءِ, مَعَ السَّلَامَةِ veya فِي أَمَانِ اللهِ denir.

SORU-CEVAP KALIPLARI VE SINIF İÇİ YÖNERGELER Kimlik ve Doğrulama Soruları هَلْ أَنْتَ طَالِبٌ؟ (Sen erkek öğrenci misin?) نَعَمْ، أَنَا طَالِبٌ. (Evet, ben öğrenciyim.) هَلْ أَنْتِ مُعَلِّمَةٌ؟ (Sen kadın öğretmen misin?) لَا، أَنَا طَالِبَةٌ. (Hayır, ben kız öğrenciyim.) «اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ» (Selam kelamdan öncedir.) Eril ve Dişil Sınıf Yönergeleri قُمْ (Kalk - Eril) | قُومِي (Kalk - Dişil) اِجْلِسْ (Otur - Eril) | اِجْلِسِي (Otur - Dişil) اِقْرَأْ (Oku - Eril) | اِقْرَئِي (Oku - Dişil) اُكْتُبْ (Yaz - Eril) | اُكْتُبِي (Yaz - Dişil) Hitap ünlemi: يَا أَحْمَدُ (Ey Ahmet!) / يَا زَيْنَبُ (Ey Zeynep!)
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Sabah vakti sınıfa giren bir öğrenciye öğretmeni 'صَبَاحُ الْخَيْرِ' dediğinde öğrenci hangi ifadeyle karşılık vermelidir?

    Cevabı göster

    Sabah selamlaşmasında 'صَبَاحُ النُّورِ' (Sabahın nur olsun / Günaydın) diyerek karşılık vermelidir.

  2. Örnek 2Yeni tanıştığı kız arkadaşına adını sormak isteyen bir öğrenci hangi soru kalıbını kullanmalıdır?

    Cevabı göster

    Muhatap kız (müennes) olduğu için kesralı zamir içeren 'مَا اسْمُكِ؟' (Mesmüki? - Adın ne?) kalıbını kullanmalıdır.

  3. Örnek 3Kendinden önce gelen harfle birleştiği hâlde kendinden sonra gelen harfle birleşmeyen altı harf hangileridir?

    Cevabı göster

    Elif (ا), Dal (د), Zel (ذ), Ra (ر), Ze (ز) ve Vav (و) harfleridir.

  4. Örnek 4'هَلْ أَنْتَ طَالِبٌ؟' (Sen erkek öğrenci misin?) sorusuna olumlu cevap vermek isteyen bir öğrenci ne söylemelidir?

    Cevabı göster

    'نَعَمْ، أَنَا طَالِبٌ' (Evet, ben bir öğrenciyim) şeklinde cevap vermelidir.

  5. Örnek 5Bir arkadaşından kalem isterken 'Lütfen' demek ve kalemi aldıktan sonra 'Teşekkür ederim' demek için hangi kelimeler kullanılır?

    Cevabı göster

    Lütfen demek için 'مِنْ فَضْلِكَ / مِنْ فَضْلِكِ' (Min fadlike / Min fadliki), teşekkür etmek için ise 'شُكْرًا' (Şükran) ifadesi kullanılır.

  6. Örnek 6Harflerin üzerine veya altına konulan 'Üstün, Esre, Ötre' işaretlerinin Arapçadaki özgün isimleri nelerdir?

    Cevabı göster

    Üstün 'Fetha', Esre 'Kesra', Ötre ise 'Damme' olarak adlandırılır.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Bir kişiyle tanıştıktan sonra 'Memnun oldum / Şeref duydum' anlamında kullanılan Arapça ifade aşağıdakilerden hangisidir?

  2. 2Aşağıdaki harf gruplarından hangisinde yer alan harflerin tamamı kendisinden sonra gelen harfle birleşmez?

  3. 3Öğretmenin kız öğrencisi Zeynep'e 'Oku ey Zeynep!' demek için kuracağı doğru cümle aşağıdakilerden hangisidir?

  4. 4Bir arkadaşımız bize iyilik yaptığında 'شُكْرًا' (Teşekkür ederim) dediğimizde bize hangi nezaket sözüyle karşılık verir?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Akşam vakti karşılaşılan bir kimseye 'مَسَاءُ الْخَيْرِ' (Hayırlı akşamlar) denir.
    • Erkek bir arkadaşımıza 'Sen öğrenci misin?' diye sorarken 'هَلْ أَنْتِ طَالِبَةٌ؟' kalıbı kullanılır.
    • Kesra (esre) harekesi harfin altına yazılır ve ince harflere 'i' sesi verir.
    • Sin (س) ve Kef (ك) harfleri kendisinden sonra gelen harflerle birleşmeyen harflerdendir.
    • Peygamberimiz 'اَلسَّلَامُ قَبْلَ الْكَلَامِ' buyurarak söze selamla başlanmasını öğütlemiştir.

  6. 6Aşağıdaki Arapça ifadeleri Türkçe karşılıklarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Sabah selamlaşmasında 'صَبَاحُ الْخَيْرِ' diyen birine 'صَبَاحُ ' diyerek cevap verilir.
    2. Harfin üzerine konulan ve 'ü - u' sesi veren harekeye (ötre) adı verilir.
    3. Bir soruya 'Evet' diyerek olumlu yanıt vermek istediğimizde kelimesini kullanırız.
    4. Sınıf içinde erkek öğrenciye 'Yaz!' demek için yönergesi söylenir.
    5. Kendini tanıtırken 'Benim adım...' demek için ifadesiyle cümleye başlanır.

  8. 8Arapçada tanışma ve sınıf içi iletişimde eril (müzekker) ile dişil (müennes) muhatap ayrımının nasıl yapıldığını örneklerle açıklayınız.

Kısaca

  • Selamlaşma ve Vakitler: İletişime 'اَلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ' ile başlanır; sabah 'صَبَاحُ الْخَيْرِ', akşam 'مَسَاءُ الْخَيْرِ' denir.
  • Tanışma ve Hal Hatır: İsim 'مَا اسْمُكَ/كِ؟' ile, hal hatır 'كَيْفَ حَالُكَ/كِ؟' ile sorulur ve 'بِخَيْرٍ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ' denir.
  • Harekeler ve Birleşme: Fetha (üstün), kesra (esre) ve damme (ötre) harfleri seslendirir; ا، د، ذ، ر، ز، و harfleri sonrasına bitişmez.
  • Sınıf Yönergeleri: قُمْ/قُومِي (kalk), اِجْلِسْ/اِجْلِسِي (otur), اِقْرَأْ/اِقْرَئِي (oku), اُكْتُبْ/اُكْتُبِي (yaz) temel komutlardır.
  • Vedalaşma ve Nezaket: Ayrılırken 'إِلَى اللِّقَاءِ', 'مَعَ السَّلَامَةِ', 'فِي أَمَانِ اللهِ'; teşekkürde 'شُكْرًا - عَفْوًا' kullanılır.

Bu dersin öteki kaynakları