Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller

Hayat boyunca değişen gruplarımız

Hayatımız boyunca farklı gruplara dâhil olur ve bu gruplarda çeşitli roller üstleniriz. Üstlendiğimiz roller kişisel gelişimimizi, sosyal becerilerimizi ve toplumsal uyumumuzu etkiler.

Zaman ilerledikçe dâhil olduğumuz gruplar ve bu gruplardaki rollerimiz değişebilir. Bu değişim doğal bir süreçtir. Rollerimiz değiştikçe hak ve sorumluluklarımız da değişir.

Aile, arkadaş ve akraba grupları

Doğduğumuz andan itibaren içinde büyüdüğümüz ilk grup ailemizdir. Aile içinde çocuk, kardeş, ağabey ya da abla gibi roller üstleniriz. Çocuk rolüyle dürüstlük, saygı ve sorumluluk gibi değerleri ilk olarak anne ve babamızdan öğreniriz. Kardeş rolüyle de paylaşmayı, birlikte yaşamayı ve dayanışmayı kazanırız.

Arkadaş gruplarında arabulucu, planlayıcı gibi roller üstleniriz. Bu gruplar sosyalleşmemize, iletişim becerilerimizin ve duygusal gelişimimizin güçlenmesine katkı sağlar; paylaşmayı, empati kurmayı ve birlikte hareket etmeyi öğreniriz.

Aralarında kan bağı ya da evlilik yoluyla yakınlık bulunanlar akraba grubunu oluşturur. Bu grupta torun, yeğen, kuzen, hala, teyze, amca, dayı, babaanne, anneanne ve dede gibi rollerimiz olabilir. Akraba grubunda büyükleri saymayı, küçükleri sevmeyi, paylaşmayı, dayanışmayı, sorumluluk almayı ve aidiyeti öğreniriz.

Okul, meslek ve toplumsal gruplar

Okul ve sınıf dâhil olduğumuz en önemli gruplardandır. Sınıfta öğrenci, nöbetçi ya da sınıf başkanı olabiliriz. Müzik eğitimi aldığımız bir grupta solist, saz ustası ya da gitarist; spor eğitimi aldığımız bir takımda farklı roller üstlenebiliriz.

Yetişkinlikte geçimimizi sağlayan, sosyal statümüzü belirleyen ve kendine özgü kuralları olan meslek gruplarında yer alırız. Bu dönemde çalışan rolünü üstlenir; öğretmen, pilot, doktor, çiftçi, terzi, mühendis ya da veteriner olabiliriz. Zamanla idareci rolünü de üstlenebilir; iş birliği, iletişim ve liderlik gibi beceriler kazanırız.

Görüş ve deneyimlerin paylaşıldığı odak gruplarında araştırmacı, proje koordinatörü ya da lider olabiliriz. Sivil toplum kuruluşlarında gönüllü olarak toplumsal projelere katkıda bulunur, başkalarına yardım etme fırsatı yakalarız.

Örnekler

1. Örnek 1Deniz; annesi, babası ve ablasıyla İzmir'de yaşıyor. 6. sınıfta okuyor ve bu hafta sınıf başkanı. Okulun voleybol takımında oynuyor. Hafta sonu dedesinin evinde kuzenleriyle buluşacak. Deniz'in dâhil olduğu grupları ve bu gruplardaki rollerini yazınız.

   Cevabı göster

   Aile: çocuk, kardeş. Okul ve sınıf: öğrenci, sınıf başkanı. Voleybol takımı: oyuncu. Akraba grubu: torun, kuzen.

2. Örnek 2Aşağıdaki ifadelerin doğru mu yanlış mı olduğunu yazınız. a) Doğuştan kazandığımız rolleri kendimiz seçeriz. b) Gün içinde birden fazla rolümüz olabilir. c) Rollerimiz değişse de sorumluluklarımız hep aynı kalır. ç) Zaman ilerledikçe dâhil olduğumuz gruplar değişebilir.

   Cevabı göster

   a) Yanlış: Doğuştan kazandığımız rolleri seçme hakkımız yoktur. b) Doğru. c) Yanlış: Rollerimiz değiştikçe sorumluluklarımız da değişir. ç) Doğru.

3. Örnek 3Kardeş rolüyle ve akraba grubunda hangi değerleri kazanırız? İkişer örnek veriniz.

   Cevabı göster

   Kardeş rolüyle paylaşma, birlikte yaşama ve dayanışma değerlerini kazanırız. Akraba grubunda büyükleri saymayı, küçükleri sevmeyi, sorumluluk almayı ve aidiyeti öğreniriz. Bunlardan herhangi ikişer tanesi doğrudur.

4. Örnek 4Meslek gruplarının iki özelliğini ve bu gruplarda kazanılan iki beceriyi yazınız.

   Cevabı göster

   Özellikler: Geçimimizi sağlar, sosyal statümüzü belirler ve kendine özgü kuralları vardır. Beceriler: İş birliği, iletişim ve liderlik. Bunlardan herhangi ikişer tanesi doğrudur.

5. Örnek 5Bir kişinin çocuklukta, okul yıllarında ve yetişkinlikte dâhil olabileceği birer grubu ve bu gruplardaki birer rolünü yazınız.

   Cevabı göster

   Örneğin: Çocuklukta aile grubunda kardeş; okul yıllarında sınıfta nöbetçi; yetişkinlikte meslek grubunda çalışan ya da idareci. Ayrıca yetişkinlikte bir sivil toplum kuruluşunda gönüllü olabilir.

6. Örnek 6Aşağıdaki rollerden hangileri doğuştan kazanılır, hangileri sonradan üstlenilir? torun, sınıf başkanı, kardeş, gönüllü, solist

   Cevabı göster

   Doğuştan kazanılan roller: torun ve kardeş. Sonradan üstlenilen roller: sınıf başkanı, gönüllü ve solist.

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

1. 1Aşağıdakilerden hangisi akraba grubundaki rollerimizden biridir?

   ANöbetçiBTorunCSolistDGönüllü

2. 2Kardeş rolüyle hangi değerleri kazanırız?

   APaylaşma, birlikte yaşama, dayanışmaBLiderlik, iletişim, iş birliğiCDisiplin, rekabet, hızDSessizlik, yalnızlık, sabır

3. 3Geçimimizi sağlayan, sosyal statümüzü belirleyen ve kendine özgü kuralları olan gruplar hangileridir?

   AArkadaş gruplarıBMeslek gruplarıCAkraba gruplarıDAile

4. 4Aşağıdaki ifadeler doğru mu, yanlış mı?

   • Doğuştan kazandığımız rolleri seçme hakkımız yoktur.DoğruYanlış
   • Gün içinde yalnız bir rolümüz olur.DoğruYanlış
   • Zaman ilerledikçe dâhil olduğumuz gruplar değişebilir.DoğruYanlış
   • Rollerimiz değişse de sorumluluklarımız hep aynı kalır.DoğruYanlış

5. 5Grupları o gruptaki bir rolle eşleştiriniz.

   Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

   AileArkadaş grubuMüzik grubuMeslek grubu

   SolistKardeşİdareciPlanlayıcı

6. 6Kelimeleri uygun boşluklara yerleştiriniz. Bir kelime artacak.

   torunlidergönüllüailemizdir
   1. Doğduğumuz andan itibaren içinde büyüdüğümüz ilk grup .
   2. Sivil toplum kuruluşlarında olarak yer alabiliriz.
   3. Odak gruplarında araştırmacı, proje koordinatörü ya da olabiliriz.
   Kontrol et

7. 7Bir aile büyüğünüzün çocukluğundan bugüne dâhil olduğu gruplar ve rolleri nasıl değişmiş olabilir?

   1. ipucunu göster