İçeriğe geç

5. sınıf · Matematik · 9. hafta (9-13 Kasım 2026)

Çok Basamaklı Doğal Sayıları (7, 8 ve 9 Basamaklı Sayılar, Milyonlar Bölüğü) Okuma ve Yazma

Sayılar ve Nicelikler (1) teması · Konu özeti

🃏 Kavram kartlarıEtkinlikler
Bu hafta

Ülkelerin nüfuslarını, gezegenlerin Güneş'e olan uzaklıklarını veya büyük kurumların bütçelerini ifade ederken altı basamaktan daha büyük sayılara ihtiyaç duyarız. Önceki yıllarda öğrendiğimiz birler ve binler bölüğünün soluna 'milyonlar bölüğünü' ekleyerek yedi, sekiz ve dokuz basamaklı doğal sayıları kolayca okuyup yazmayı öğreniyoruz.

Milyonlar Bölüğü ve Çok Basamaklı Sayıların Yapısı

Çok basamaklı doğal sayıları kolayca okumak ve yazmak için rakamlar sağdan sola doğru üçerli gruplara ayrılır; bu üçlü grupların her birine bölük adı verilir.

Sağdan ilk üç basamak birler bölüğünü (birler, onlar, yüzler basamağı), ortadaki üç basamak binler bölüğünü (binler, on binler, yüz binler basamağı) oluşturur.

Altı basamaklı sayıların soluna eklenen yeni üçlü gruba ise milyonlar bölüğü denir. Milyonlar bölüğünde sağdan sola doğru milyonlar, on milyonlar ve yüz milyonlar basamakları yer alır.

DOKUZ BASAMAKLI SAYILARDA BÖLÜKLER VE BASAMAK TABLOSU MİLYONLAR BÖLÜĞÜ 4 8 5 • 4: Yüz Milyonlar Basamağı • 8: On Milyonlar Basamağı • 5: Milyonlar Basamağı "Dört yüz seksen beş milyon" BİNLER BÖLÜĞÜ 3 2 0 • 3: Yüz Binler Basamağı • 2: On Binler Basamağı • 0: Binler Basamağı "üç yüz yirmi bin" BİRLER BÖLÜĞÜ 7 1 9 • 7: Yüzler Basamağı • 1: Onlar Basamağı • 9: Birler Basamağı "yedi yüz on dokuz"
🔍 Büyütmek için dokunun

Çok Basamaklı Doğal Sayıları Okuma Kuralları

Yedi, sekiz ve dokuz basamaklı bir doğal sayı okunurken en soldaki milyonlar bölüğünden başlanır. Bölükteki sayı normal üç basamaklı bir sayı gibi okunur ve sonuna 'milyon' kelimesi eklenir.

Ardından ortadaki binler bölüğündeki sayı okunarak sonuna 'bin' kelimesi getirilir. En son birler bölüğündeki sayı okunur ancak sonuna 'birler' diye bir bölük adı söylenmez.

Bir bölükteki tüm rakamlar sıfır (000) ise o bölüğün adı okunuşta hiç söylenmez. Örneğin 45 000 120 sayısı 'kırk beş milyon yüz yirmi' şeklinde okunur.

ÇOK BASAMAKLI SAYILARIN OKUNUŞ KURALLARI Adım Adım Okunuş Yöntemi 1. Sayı sağdan sola doğru üçerli gruplara (bölüklere) ayrılır. 2. Soldan sağa her bölükteki sayı okunup sonuna bölük adı ("milyon", "bin") eklenir; "birler" denmez. Sıfırlı Bölük Kuralı (000) 72 000 405 "Yetmiş iki milyon dört yüz beş" ("bin" denmez!) Binler Bölüğünde "001" Olursa 9 001 060 "Dokuz milyon bin altmış" ("bir bin" denmez!)
🔍 Büyütmek için dokunun

Okunuşu Verilen Sayıları Rakamla Yazma

Okunuşu verilen çok basamaklı bir sayıyı rakamla yazarken okunuştaki 'milyon' ve 'bin' kelimeleri anahtar ipuçları olarak işaretlenir.

En soldaki milyonlar bölüğü yazıldıktan sonra, sağında yer alan binler bölüğü ve birler bölüğü mutlaka üçer basamaklı olmak zorundadır.

Eğer binler veya birler bölüğünde söylenen sayı bir ya da iki basamaklı ise, bölüğün sol tarafındaki eksik basamaklara 0 (sıfır) yazılır. Örneğin 'sekiz milyon beş bin iki' sayısı 8 005 002 olarak yazılır.

OKUNUŞU VERİLEN SAYIYI RAKAMLA YAZMA (EKSİK BASAMAKLAR) Örnek: "Yüz altı milyon kırk beş bin yedi" sayısını rakamla yazalım Milyonlar Bölüğü "Yüz altı milyon" 106 Binler Bölüğü "kırk beş bin" (3 hane!) 045 Birler Bölüğü "yedi" (3 hane!) 007 Sonuç: 106 045 007 (En sağdaki iki bölük mutlaka 3 basamağa sıfırla tamamlanır!)
🔍 Büyütmek için dokunun

Örnekler

  1. Örnek 1Türkiye'nin nüfusunu gösteren '85 372 377' doğal sayısının okunuşunu yazınız ve milyonlar bölüğündeki rakamları belirtiniz.

    Cevabı göster

    Okunuşu: 'Seksen beş milyon üç yüz yetmiş iki bin üç yüz yetmiş yedi'. Milyonlar bölüğündeki sayı 85'tir (8 ve 5 rakamları).

  2. Örnek 2Okunuşu 'Üç yüz dört milyon yedi bin seksen' olan doğal sayıyı rakamla yazınız ve kaç basamaklı olduğunu belirtiniz.

    Cevabı göster

    Milyonlar bölüğü: 304, Binler bölüğü: 007, Birler bölüğü: 080 ➔ 304 007 080. Toplam 9 basamaklıdır.

  3. Örnek 3'640 019 500' sayısının binler bölüğündeki sayı ile birler bölüğündeki sayının toplamı kaçtır?

    Cevabı göster

    Binler bölüğündeki sayı 19 (019), birler bölüğündeki sayı 500'dür. Toplamları: 19 + 500 = 519 olur.

  4. Örnek 4Rakamları birbirinden farklı, sekiz basamaklı en büyük çift doğal sayıyı yazınız.

    Cevabı göster

    Sekiz basamaklı en büyük sayı için soldan sağa en büyük farklı rakamlar seçilir: 98 765 432 (son rakamı 2 olduğu için çifttir).

  5. Örnek 5Okunuşu 'Doksan milyon doksan' olan doğal sayıyı rakamla yazarken toplam kaç tane sıfır (0) rakamı kullanılır?

    Cevabı göster

    Sayı rakamla 90 000 090 şeklinde yazılır. Bu yazılışta toplam 6 tane sıfır (0) rakamı kullanılır.

  6. Örnek 6'715 248 963' sayısında on milyonlar basamağındaki rakam ile yüz binler basamağındaki rakamın farkı kaçtır?

    Cevabı göster

    On milyonlar basamağında 1, yüz binler basamağında 2 rakamı vardır. Aralarındaki fark: 2 - 1 = 1'dir.

Kavram Kartları

1 / 8

Karta dokunarak arka yüzündeki açıklamayı görün; yön tuşlarıyla kartlar arasında geçiş yapın.

Etkinlikler

Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.

  1. 1Okunuşu 'Yedi yüz iki milyon kırk bin dokuz' olan dokuz basamaklı doğal sayının rakamla yazılışı aşağıdakilerden hangisidir?

  2. 2Verilen '48 000 615' doğal sayısının doğru okunuşu aşağıdakilerden hangisidir?

  3. 3Verilen '936 184 207' doğal sayısının on milyonlar basamağında ve binler basamağında bulunan rakamlar sırasıyla hangileridir?

  4. 4Bölüklerinden birinde '850', birinde '7', diğerinde '42' bulunan dokuz basamaklı en küçük doğal sayı aşağıdakilerden hangisidir?

  5. 5Aşağıdaki ifadelerin doğru (D) ya da yanlış (Y) olduğunu belirleyiniz.

    • Doğal sayılarda bölükler sağdan sola doğru üçerli gruplar hâlinde ayrılır.
    • Okunuşu 'On beş milyon bin beş' olan sayı rakamla 15 100 005 şeklinde yazılır.
    • Yedi basamaklı en küçük doğal sayı '1 000 000' (bir milyon) sayısıdır.
    • Milyonlar bölüğünde birler, onlar ve yüzler basamakları yer alır.
    • Verilen '320 400 000' sayısının birler bölüğündeki rakamların tamamı sıfırdır.

  6. 6Verilen '518 294 073' sayısındaki rakamları bulundukları basamak adlarıyla eşleştiriniz.

    Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.

  7. 7Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerleri uygun kavramlarla tamamlayınız.

    1. Çok basamaklı sayılarda sağdan sola doğru ayrılan her üç basamaklı gruba adı verilir.
    2. Binler bölüğünün hemen solunda yer alan bölüğe bölüğü denir.
    3. Dokuz basamaklı bir doğal sayının en solundaki basamağın adı basamağıdır.
    4. Bir bölükte eksik kalan basamakların yerine mutlaka rakamı yazılır.
    5. Altı basamaklı en büyük doğal sayıya bir eklendiğinde basamaklı en küçük sayı elde edilir.

  8. 8Okunuşu verilen çok basamaklı bir sayıyı rakamla yazarken hata yapmamak için hangi adımların izlenmesi gerektiğini açıklayınız.

Kısaca

  • Bölük Kavramı: Sayılar sağdan sola doğru üçerli gruplanır: Birler bölüğü, Binler bölüğü ve Milyonlar bölüğü.
  • Milyonlar Bölüğü: Sağdan sola milyonlar (7. basamak), on milyonlar (8. basamak) ve yüz milyonlar (9. basamak) basamaklarından oluşur.
  • Sayıları Okuma: Soldan sağa her bölükteki sayı okunup sonuna bölük adı ('milyon', 'bin') eklenir; birler bölüğünün adı söylenmez.
  • Sıfırlı Bölükler: Tamamı '000' olan bölüğün ismi okunuşta atlanır; binler bölüğünde '001' varsa 'bir bin' değil 'bin' denir.
  • Rakamla Yazma: Milyonlar bölüğünün sağındaki binler ve birler bölüğü eksik basamaklarına sıfır konularak 3 basamağa tamamlanır.

Bu dersin öteki kaynakları