Bir mesleğin adını bilmek kadar, kimin hangi işi yaptığını sormak da önemlidir. Bu hafta meslek sözcüklerini, kısa aile tanıtımlarını ve gelecek için kullanılan basit ifadeleri okuyacağız.
Meslek adlarını yapılan işle eşleştir
نَجَّار marangoz, خَبَّاز fırıncı, جَزَّار kasap, حَلَّاق berber ve طَيَّار pilot demektir. مُصَلِّح tamirci anlamında kullanılır.
مُمَرِّضَة hemşire, خَيَّاطَة kadın terzi, مُذِيعَة kadın sunucu/spiker, فَلَّاحَة kadın çiftçi ve سَائِقَة kadın sürücü anlamındadır. Meslek adının metindeki kişiyle uyumuna dikkat edilir.
Meslek sorusu nasıl sorulur?
ما مِهْنَتُكَ؟ bir erkeğe “Mesleğin nedir?” sorusudur. Bir kadına sorulurken son bölüm مِهْنَتُكِ biçimindedir. Cevap أَنا خَبَّاز gibi kısa bir cümle olabilir.
ما مِهْنَةُ والِدِكَ؟ “Babanın mesleği nedir?” anlamındadır. ما مِهْنَتُها؟ ise “Onun mesleği nedir?” sorusunu bir kadın için kullanır.
Aileyi kısa cümlelerle tanıtma
أَبي شُرْطِيّ “Babam polistir.” demektir. أُمّي مُمَرِّضَة “Annem hemşiredir.” anlamına gelir. أَخي erkek kardeşim, أُخْتي kız kardeşim demektir.
Erkek için هُوَ, kadın için هِيَ kullanılır. Örneğin هُوَ خَبَّاز “O fırıncıdır.”; هِيَ خَيَّاطَة “O terzidir.” anlamındadır.
Bir aile tanıtımında akrabalık sözcüğüyle meslek adını birlikte izle. Metinde söylenmeyen bir mesleği tahmin ederek ekleme.
Mesleği anlatan eylemler
أَبيعُ اللَّحْمَ “Et satarım.”; أَصْنَعُ الأَثاثَ “Mobilya yaparım.”; أُصْلِحُ السَّيّارَةَ “Arabayı tamir ederim.” demektir. Bu eylemler sırasıyla kasap, marangoz ve tamirciyle ilişkilendirilebilir.
أَخيطُ المَلابِسَ “Giysileri dikerim.”; أَعْمَلُ في المَزْرَعَةِ “Çiftlikte çalışırım.”; أَقودُ الطّائِرَةَ “Uçağı kullanırım.” anlamındadır.
Cümleleri birbirine bağla
وَ “ve”, أَوْ “veya”, ثُمَّ “sonra” anlamında kullanılır. أَمْ soru içinde seçenekleri birbirine bağlayabilir.
أَبي نَجَّار وَأَخي خَبَّاز cümlesi iki kişinin mesleğini birlikte anlatır: “Babam marangozdur ve erkek kardeşim fırıncıdır.” لِأَنَّ bir açıklamada neden bildirebilir.
Gelecekle ilgili kısa ifadeler
في المُسْتَقْبَل “gelecekte” demektir. سَأَكُونُ “olacağım”, سَأُصْبِحُ “olacağım/hâline geleceğim” anlamında kullanılabilir.
سَأَكُونُ طَيَّارًا cümlesi “Pilot olacağım.” anlamındadır. Fiilin başındaki سَـ gelecek zaman anlamı katar. ماذا سَتُصْبِحُ في المُسْتَقْبَل؟ sorusu gelecekte ne olacağını sorar.
Örnekler
Örnek 1أُخْتي خَيَّاطَة cümlesinde kimin mesleği anlatılıyor ve mesleği nedir?
Cevabı göster
Kız kardeşin mesleği anlatılıyor; terzidir. أُخْتي kız kardeşim, خَيَّاطَة kadın terzi demektir.
Örnek 2أَصْنَعُ الأَثاثَ diyen kişi, bu derste öğrenilen hangi meslekle ilişkilidir?
Cevabı göster
Marangozlukla: نَجَّار. Cümle “Mobilya yaparım.” anlamındadır.
Örnek 3Bir kişinin babasının mesleğini öğrenmek için hangi soru kullanılabilir?
Cevabı göster
ما مِهْنَةُ والِدِكَ؟ kullanılabilir. Burada mesleği sorulan kişi babadır.
Örnek 4هِيَ مُمَرِّضَة cümlesinin Türkçe anlamı nedir?
Cevabı göster
“O hemşiredir.” هِيَ kadın için kullanılan “o” zamiridir.
Örnek 5أَنا طَيَّار ile سَأَكُونُ طَيَّارًا cümlelerinin zaman bakımından farkı nedir?
Cevabı göster
İlki “Ben pilotum.” diyerek mevcut durumu anlatır. İkincisi “Pilot olacağım.” diyerek geleceğe ilişkin bilgi verir.
Örnek 6أَبي خَبَّاز وَأَخي نَجَّار cümlesinde kaç kişinin mesleği veriliyor? Bağlaç hangisidir?
Cevabı göster
İki kişinin mesleği veriliyor: baba fırıncı, erkek kardeş marangozdur. وَ iki bilgiyi “ve” anlamıyla bağlar.
Etkinlikler
Soruları çözün; her cevaptan sonra doğru mu yanlış mı olduğunu hemen göreceksiniz.
1Bir meslek kartında أُصْلِحُ السَّيّارَةَ yazıyor. Uygun başlık hangisidir?
İfade “Arabayı tamir ederim.” anlamındadır.
2ما مِهْنَتُها؟ sorusunda hangi bilgi istenir?
ها eki burada bir kadına gönderme yapar; soru meslek hakkındadır.
3Hangi ifade geleceğe yönelik bir meslek tanıtımıdır?
سَأَكُونُ “olacağım” anlamıyla geleceği bildirir.
4Yargıları değerlendiriniz; açıklamalarla cevabınızı karşılaştırınız.
- جَزَّار sözcüğü kasap anlamındadır.
Et satma eylemiyle ilişkilidir.
- هُوَ kadın için kullanılan zamirdir.
Erkek için kullanılır; kadın için هِيَ kullanılır.
- ثُمَّ olayları sıra ilişkisiyle bağlayabilir.
“Sonra” anlamı taşır.
- أَخي sözcüğü babam anlamındadır.
Erkek kardeşim demektir; babam أَبي ile anlatılır.
- جَزَّار sözcüğü kasap anlamındadır.
5İlişkili kavram ve açıklamaları eşleştiriniz.
Soldan bir öğeye, sonra sağdaki eşine dokunun.
6Kelimeleri uygun boşluklara yerleştiriniz. Bir kelime artacak.
- مِهْنَة sözcüğü Türkçede demektir.
- وَ bağlacı Türkçedeki sözüne karşılık gelir.
- في المُسْتَقْبَل ifadesi anlamındadır.
Önce bütün boşlukları doldurun.
7Bir metinde yalnız أُمّي مُمَرِّضَة yazıyor. Bu cümleden babanın mesleği belirlenebilir mi?
1. ipucu: Akrabalık sözcüğünü bul.
2. ipucu: Verilen bilgiyle istenen bilgiyi karşılaştır.
Cevap: Belirlenemez. Cümle yalnız annenin hemşire olduğunu söyler; babanın mesleği verilmemiştir.
8“Ben marangozum ve mobilya yaparım.” bilgisini iki kısa Arapça ifadeyi bağlayarak nasıl söyleyebilirsin?
1. ipucu: Marangoz için نَجَّار kullan.
2. ipucu: “Mobilya yaparım.” ifadesini وَ ile ekle.
Cevap: أَنا نَجَّار وَأَصْنَعُ الأَثاثَ. Meslek adı ile yapılan iş aynı cümlede ilişkilendirilir.
Kısaca
- Meslek sorusunda kimin sorulduğunu belirle.
- Meslek adını, o meslekte yapılan işle ilişkilendir.
- Gelecek bildiren ifadeleri mevcut durumdan ayır.